Eine Demonstration mit vielen Menschen ist zu sehen. Im Vordergrund sieht man eine Regenbogenfahne. © Goethe-Institut

ဂျာမနီ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (Grundgesetz) တွင် ဂျာမနီ ဖယ်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံအတွက် အရေးအကြီးဆုံး ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံရေး စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းများ ပါရှိပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျာမနီသည် ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လူတိုင်းသည် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံရေး စီမံချက်များ၊ နိုင်ငံရေးသမဂ္ဂများ (သို့) ပါတီများတွင် ပါဝင်ခွင့်ရှိသည်။

နိုင်ငံရေးပါတီများသည် မတူညီကွဲပြားသော စီမံကိန်းများနှင့် ရည်မှန်းချက်များရှိကြသည်။ အဓိက ပါတီကြီးများမှာ CDU (ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု)၊ SPD (ဂျာမန် ဆိုရှယ်လစ် ဒီမိုကရေစီပါတီ)၊ AfD၊ FDP (လွတ်လပ်သော ဒီမိုကရေစီ ပါတီ)၊ Bündnis 90/Die Grünen ပါတီ၊ နှင့် လက်ဝဲပါတီ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပါတီငယ်များစွာလည်းရှိသည်။

Eine Demonstrationen zum Klima ist zu sehen. Viele Plakate werden in die Luft gehalten. © Goethe-Institut
 
အခြေခံ ဥပဒေတွင် ဂျာမနီ ပြည်သူပြည်သားများ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ အရေးကြီးသော တာဝန်ဝတ္တရားများထဲတွင် ကျောင်းကို မတက်မနေရတက်ရခြင်း ပါဝင်သည်။ ဂျာမနီရှိကလေးများနှင့် လူငယ်များအားလုံး ကျောင်းတက်ကြရသည်။ ထို့နောက် အခွန်တာဝန်ရှိသည်။ ဝင်ငွေရှိသူတိုင်း အခွန်ပေးဆောင်ရသည်။ ထို့ပြင် ဥပဒေကို လိုက်နာရန် တာဝန်ရှိသည်။ လူတိုင်း တရားဥပဒေကို လိုက်နာရသည်။

အခြေခံဥပဒေ၏ အရေးကြီးဆုံး အချက်များတွင်

  • လူတိုင်းကို လေးစားစွာဆက်ဆံရမည်။
  • လူတိုင်း တန်းတူအခွင့်အရေးရရှိရမည်။
  • ဥပမာ အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများ တန်းတူအခွင့်အရေး ရရှိရမည်။
  • ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် လူသားအားလုံး တန်းတူဖြစ်သည်။
  • လူတိုင်းသည် မိမိထင်မြင်ယူဆချက်ကို လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်ရှိသည်။
  • လူများသည် လွတ်လပ်စွာစုရုံးခြင်း တစ်နည်းအားဖြင့် အုစ်စုလိုက် တွေ့ဆုံခွင့်ရှိသည်။
  • လူတိုင်းသည် လွတ်လပ်စွာ သွားလာနေထိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မိမိဆန္ဒရှိသည့် နေရာတွင် နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်။
  • လူတိုင်းသည် လွတ်လပ်စွာ အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းခွင့်ရှိသည်။


အခြားသော အခွင့်အရေးများတွင် အိမ်ထောင်ရေးနှင့် မိသားစုကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း၊ လွတ်လပ်စွာ မဲပေးခွင့်နှင့် လွတ်လပ်စွာ ယုံကြည် ကိုးကွယ်ခွင့်တို့ပါဝင်သည်။

မဲပေးခွင့်တွင် ဂျာမနီ ပြည်သူပြည်သားများ အားလုံး လွတ်လပ်စွာ မဲပေးခွင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခွင့်ရှိသည်။
ရွေးကောက်ပွဲများသည် လျှို့ဝှက်ရမည်၊ နေရာအနှံ့ဖြစ်ရမည်၊ လွတ်လပ်ရမည်။ ဥရောပ သမဂ္ဂရွေးကောက်ပွဲများ၊ ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲများ၊ ပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် ဒေသတွင်း ရွေးကောက်ပွဲများရှိသည်။ ဂျာမနီတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော ဥရောပသားများ အားလုံးအား ဥရောပသမဂ္ဂ ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် ပြည်တွင်းရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးခွင့်ပြုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အသက် ၁၈နှစ်နှင့် အထက် ရှိသူများအား မဲပေးခွင့်ရှိသည်။ အချို့သော ပြည်နယ်များတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ပြည့်ပြီးလျှင် ဒေသတွင်း ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲများတွင်မူ မဲပေးမည့် သူများသည် အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသည့် ဂျာမနီနိုင်ငံသားဖြစ်ရမည်။ နေရာများစွာတို့တွင် နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းလာသူများအတွက် ပေါင်းစည်း ကောင်စီများ (သို့) ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သာမန်အားဖြင့် ယင်းတို့ကို နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများက ရွေးကောက် တင်မြှောက်ရသည်။ ပေါင်းစည်း ကော်မတီများသည် နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်သူများ၏ နိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားအတွက် ဆောင်ရွက်ပေးရသည်။ ယင်းတို့သည် မေးခွန်းများ မေးမြန်းရန်နှင့် ပြဿနာများ ဖြေရှင်းရာတွင်လည်း ကူညီပေးသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများနှင့် ဂျာမန်ပြည်သူများ၏ အတူတကွနေထိုင်ခြင်းကို ပိုမို ကောင်းမွန်လာစေရန်ဖြစ်သည်။ 

Das Innere einer christlichen Kirche ist zu sehen. © Goethe-Institut
လွတ်လပ်စွာ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခွင့်ဆိုသည်မှာ လူတိုင်းသည် မိမိယုံကြည်ကိုးကွယ်လိုသော ဘာသာတရားကို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်၍ လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဂျာမနီလူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်မှာ မည်သည့်ဘာသာကိုမှ မကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဂျာမန်အများစုမှာမူ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့သည် ရိုမန်ကက်သလစ် သို့မဟုတ် ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ဂျာမနီတွင် ခရစ္စမတ်နေ့နှင့် အီစတာပွဲတော်နေ့ စသည့် ခရစ်ယာန်ဘာသာရေး ပွဲတော်နေ့များမှာ အများပြည်သူ အားလပ်ရက်များဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ယင်းနေ့များတွင် လူအများစုမှာ အလုပ်လုပ်ရန် မလိုပေ။ သို့သော် ဂျာမနီတွင် အခြား ဘာသာများ၏ ဘာသာဝင်များစွာလည်း နေထိုင်ကြသည်။

ကျောင်းများတွင် ပရိုတက်စတင့်နှင့် ကက်သလစ်ကို ခရစ်ယာန်ဘာသာရေး စာသင်ချိန်များရှိသည်။ အချို့သော ကျောင်းများတွင် ခရစ်ယာန် အော်သိုဒေါ့က်စ်ဘာသာ၊ ဂျူးဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာစသည့် ဘာသာရေး စာသင်ချိန်များလည်းရှိသည်။ ကလေးများ ဘာသာရေးစာသင်ချိန် တက်သည် မတက်သည်ကို မိဘများက ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည်။ မိဘများသည် မိမိ၏ကလေးများ မည်သည့် ဘာသာရေးအချိန်ကို တက်သည်ကိုလည်း ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည်၊

ဂျာမနီတွင် မိမိလိင်သဘာဝကို လွတ်လပ်စွာ ခံယူခွင့်ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လိင်တူချစ်သူများ၊ လိင်နှစ်မျိုးလုံး စိတ်ဝင်စားသူများ၊ လိင်ခွဲစိတ် ပြောင်းလဲထားသူများကို အခြားသော လိင်မတူစုံတွဲများကဲ့သို့ပင် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ LGBT လှုပ်ရှားမှုသည် ဂျာမနီတွင်အရေးပါသည့် အရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ LGBT သည် မိန်းကလေး လိင်တူချစ်သူ၊ ယောက်ျားလေး လိင်တူချစ်သူ၊ လိင်နှစ်မျိုးလုံး စိတ်ဝင်စားသူ၊ လိင်ပြောင်းလဲသူများ စသည်တို့ရဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဂျာမနီတွင် LGBT များကို ကာကွယ်ပေးထားသည်။ LGBT လှုပ်ရှားမှု၏ သင်္ကေတသည် သက်တံ့ရောင်အလံဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁) ရက်နေ့မှစ၍ ဂျာမနီတွင် လိင်တူသူများလည်း အခြားသူများကဲ့သို့ အခွင့်အရေးတူညီစွာ လက်ထပ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော တောင်းဆိုချက်များနှင့် ကိုက်ညီပါက အခြားသော လိင်မတူသည့် ဇနီးမောင်နှံများကဲ့သို့ ကလေးများလည်း အမွေစားအမွေခံ မွေးစားနိုင်ပါသည်။

Menschen sitzen vor einem Cafe in der Sonne. Ein Mann in einem Rollstuhl ist zu sehen. © Goethe-Institut
ဤနေရာတွင် အခွင့်အရေးများကို မလိုက်နာဘဲ ချိုးဖောက်ခံရပါက ခွဲခြားဆက်ဆံမှုပင်ဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့ ဝက်ဆိုက်ဒ်ပေါ်ရှိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းကို ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။

အမေးများသောမေးခွန်းများ

အခြားမေးလိုသည်များရှိပါသေးသလား။ ဤသို့ဆိုလျှင် “ဆက်သွယ်ရန်ဖောင်“ကို ဖြည့်၍ ကျွန်ုပ်တို့ထံသို့ ရေးသား အကြာင်းကြားနိုင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အသင်၏ အမည်ကို မဖော်ပြဘဲ အသင်၏ဖောင်ကို အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းလာသောလူငယ်များအတွက် အကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများဌာနသို့ ဆက်လက် လွှဲပြောင်းပေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

“ဆက်သွယ်ရန်ဖောင်“ဆီသို့