Campino

Rory MacLean in gesprek met Campino

Campino.  © Jochens Kleine Plattenfirma GmbH & Co
Campino.  © Jochens Kleine Plattenfirma GmbH & Co
"Grootse songs worden geschreven, omdat er iets moet worden gezegd, en niet, omdat iemand iets te zeggen heeft. Ze zijn groter dan het ego van een individu."

Bij de ochtendkoffie vraag ik Campino, zanger van Die Toten Hosen, hoe hij een lied schrijf: start hij met de muziek of met de tekst?

"Je vraag komt op het perfecte moment", glimlacht hij, en nipt van zijn koffie verkeerd. "Volgend jaar vieren we het 30-jarige jubileum van die Toten Hosen en ook mijn 50ste verjaardag. We plannen in 2012 een grote tournee. Maar schrijven we geen nieuwe songs, blijven we thuis."

Hij legt uit: "Jarenlang had ik eerst de muziek in mijn hoofd, en liet ik me door de stemming van de muziek inspireren voor het schrijven van de teksten. Tegenwoordig kan ik natuurlijk niet meer zo schrijven zoals vorig jaar of in de jaren tachtig. Je moet je benadering steeds veranderen en nieuwe uitdrukkingsvormen vinden. Ik zoek juist een nieuwe weg voor mezelf. Ik probeer eerst de tekst in rijmvorm te schrijven en daarna de muziek te laten komen."

Hij lacht met hartelijke oprechtheid. "Maar ik weet niet of het functioneert, dus kan ik je niet zeggen hoe ik songs schrijf. Ik ben maar weer eens een beginner..."

Die Toten Hosen 2008.  © Dieter EikelpothDe "beginneling" Campino heeft met de band Die Toten Hosen meer dan 15.000.000 opnames verkocht, zes nummer-één albums ingespeeld en zeven keer de ECHO ("de Duitse Grammy") gewonnen. Als meest succesvolle Duitstalige rockgroep aller tijden hebben Die Toten Hosen met hun elektriserende energie, artistieke integriteit en hun moed voor creativiteit bovendien een plek in de harten van alle rock- en punkfans hier in Duitsland en in de hele wereld veroverd.

Campino en zijn vrienden hebben de band opgericht in 1982 in Düsseldorf. "In de beginperiode waren wij al tevreden voor benzinegeld of voor een krat bier te kunnen optreden", vertelt hij.

Het Goethe-Institut was al vroeg een promotor, op wiens uitnodiging de band op tournee door Frankrijk ging, tot de toenmalige bondskanselier Helmut Kohl sich tegen een officiële ondersteuning van de groep uitsprak, omdat de Hosen voor Duitsland niet representatief waren.

"Wij hebben daarom gelachen, omdat we toch geen groot plan hadden. Het ging ons in eerste instantie om het plezier. We waren op kruistocht naar het geluk."

Zo noemden ze dan ook hun zesde studioalbum. Auf dem Kreuzzug ins Glück (Op kruistocht naar het geluk) was in 1990 de nummer één in de albumcharts, en de band werd uitgenodigd om samen met de Rolling Stones te spelen.

"We wisten hiet hoe met het succes om te gaan – wij waren punks, en wilden op hetzelfde niveau blijven als onze vrienden – dus besloten we "terug" naar Londen te gaan, naar de muziek, waarmee voor ons alles begonnen was, om de voor ons grootste hits samen met onze idolen nieuw op te nemen."

Zo onstond het opmerkelijke album Learning English, Lesson One, een collectie van 23 songs, die hun stempel gedrukt hebben op de Hosen en hen beïnvloed hebben. Het coveralbum was bovendien een eenmalig Who´s who van de punkrock.

"Het was een echte belevenis, legendes zoals Joey Ramone, Johnny Thunders, Charlie Harper en Jimmy Pursey van Sham 69 te leren kennen en met hen samen te werken."

Learning English was een enorm internationaal succes, hoewel enkele Britse critici het album afkraakten, en meenden dat een Duitse band hen niet aan hun eigen traditie moest herinneren. Desondanks bleef John Peel verder hun muziek spelen. Hij had al in 1984 het potentieel van de band erkend en nodigde de groep uit voor zijn Peel Sessions op de zender BBC Radio 1.

"Onze wortels liggen voor 100% in de Engelse punk", bevestigt Campino. "The Jam, The Clash, die hadden iets te zeggen. Ze waren agressief. Zij waren niet enkel tegen dingen. Ze waren ook voor dingen: de anti-nazi liga, weg met de facisten, strijd tegen het racisme. Dat was voor mij ontzettend belangrijk."

Ik kom nog eens terug op het thema songwriting, in het bijzonder zijn zeer ontroerende single Nur zu Besuch (Enkel op bezoek) uit 2002, een lied dat hij na de dood van zijn moord gecomponeerd heeft.

"Ik ben afkomstig uit een familie met zes kinderen. Onze familieband was en is zeer sterk. Mijn moeder was Engelse. Mijn vader was Duitser. Toen ik zeven jaar oud was, was FC Liverpool mijn grote passie. Ik was een hardcore fan, in zekere zin om wille van mijn moeder."

"Toen ik ouder werd, ontwikkelde ik mij een beetje tot querulant, ik kleedde me als een punk en zong God save the Queen… the fascist regime… she ain’t no human being van de Sex Pistols. Mijn moeder trok zich dat aan, en een tijdlang heerste er thuis onenigheid. Ze maakte wel ontbijt voor me klaar, verliet dan echter de kamer wanneer ik binnenkwam."

"In 2000 lag een grote tour van die Toten Hosen in het verschiet. Ik scheurde een kruisband in mijn knie en we moesten alle shows afgelasten. De dag nadien werd mijn moeder ziek. Ik zag dat als een teken om met haar in Düsseldorf tijd door te brengen. In de daaropvolgende zes maanden zag ik haar bijna dagelijks, en we voerden de beste gesprekken van ons leven. We hadden de kans alles tussen ons weer in het reine te brengen. Toen ze met Kerst stierf, waren mijn zus en ik bij haar."

Die Toten Hosen.  © Jochens Kleine Plattenfirma GmbH"Ik heb Nur zu Besuch in 15 minuten geschreven en de tekst geen enkele keer herwerkt, wat bij mij zelden het geval is. Het lied was mijn manier om haar te bedanken. Sinds de song werd uitgebracht, hebben duizenden mensen mij geschreven dat ze het lied op een begrafenis gespeeld hebben, of dat het hen geholpen heeft bij het verwerken van hun eigen verlies, en dat ze zich in Nur zu Besuch voor een stuk herkenden." Campino blijft een moment stil zitten en draait het koffiekopje tussen zijn vingers. "Ik hou van de idee dat alles niet puur toeval is, maar dat sommige dingen moeten gebeuren, ook al begrijpen we niet waarom. Ik denk ook dat mijn moeder het lied graag zou gehoord hebben."

Campino´s creativiteit strekt verder dan muziek. In 2006 speelde hij Mackie Messer in Brechts Dreigroschenoper, onder regie van Klaus Maria Brandauer. "Brandauer had extreem veel geduld met mij als amateur", herinnert hij zich. "Ik kan deze grandioze man alleen maar loven." Het stuk was dat jaar de meest succesvolle Duitse theatervoorstelling. In 2007 schreef Wim Wenders dan het draaiboek van de speelfilm Palermo Shooting, de hoofdrol werd speciaal afgestemd op Campino.

Campino heeft een uitgesproken sociaal geweten en ondersteunt onder andere informatiecampagnes voor kanker. Hij is peetvader van de Regine Hildebrandt School in Birkenwerder en zet zich in voor hun project "Schule ohne Rassismus, Schule mit Courage" ("School zonder racisme, school met moed"). Samen met de band heeft hij verkoopopbrengsten geschonken aan het Düsseldorfse "Appell gegen Fremdenfeindlichkeit und Rassismus" ("Appel tegen vreemdelingenhaat en racisme"). Daarnaast heeft hij als hoofd- en tricotsponsor van Fortuna Düsseldorf de voetbalclub van het faillissement gered.

Deze ochtend praten Campino en ik over zijn liefde voor ijshockey (hij is fan van DEG Metro Stars en de Eisbären Berlin), de tournee van de band doorheen Centraal-Azië in 2010 (met welkomene ondersteuning van het Goethe-Institut), zijn enthousiasme voor Zuid-Amerikaanse en in het bijzonder de "hartelijke en aardige" Argentijnse fans (na hun bezoek in het komende jaar zullen die Hosen de internationale band met de meeste optredens in Argentinië zijn), en ten slotte het geplande concert ter gelegenheid van het 30-jarige jubileum. Met Pasen 1982 hadden die Hosen hun allereerste optreden in Bremen (waar ze als die Toten Hosen voorgesteld werden).

"Dus lijkt het zinnig daar ook met Pasen 2012 te spelen – voorzover we nieuw materiaal hebben."

Campino spreidt zijn armen, als wil hij een voorbijlopende muze bij ons aan tafel uitnodigen. "Ik vind het moeilijk de waarheid op papier te zetten", geeft hij met ontwapenende bescheidenheid toe. "Wanneer ik aan iets werk, weet ik altijd dat ik maar een beginner ben."

Campino 2008 © Kiste EikelpothMet deze woorden begeeft hij zich op weg naar zijn werk, om nieuwe muziek te componeren, een nieuwe manier van schrijven te vinden, en zich zelf opnieuw uit te vinden, zoals alle dynamische kunstenaars dit moeten doen – steeds weer opnieuw.

Rory MacLean
maart 2011
Links over dit onderwerp

Weblog: Rory’s Berlin-Blog

Rory MacLean Weblog
Settling in Berlin: Travelwriter Rory MacLean gives an amusing and insightful account of his new home.

Jeugd in Duitsland

Mode, muziek, outfits, politieke voorkeuren: wat doet de Duitse jeugd?