Portret van Moritz Bleibtreu

Krachtig en fijngevoelig

Motitz Bleibtreu. Photo: Jörg Carstensen. Copyright: Picture-Alliance
Motitz Bleibtreu. Photo: Jörg Carstensen. Copyright: Picture-Alliance
Moritz Bleibtreu begint zijn speelfilmcarrière met drie halve garen: hij is de homoseksuele schrijnwerker met hondstrouwe blik in de liefdeskomedie “Stadtgespräch” (1995), de bluffende schurk Abdul in de roadmovie “Knockin’ on Heaven’s Door” (1997) en tot slot Manni in de geweldige episodefilm Run, Lola run van Tom Tykwers. Voor de eerste twee rollen wordt hij in 1998 bekroond met de Ernst Lubitsch Prijs voor Komedieperformances, de derde rol brengt zijn doorbraak. Zijn Manni in “Run, Lola run” is een sympathieke loser, die als geldkoerier handelt voor een autozwendelaar en een plastic tas met 100.000 DM in de metro laat liggen. Het geld of je leven: voor die beslissing wordt Manni geplaatst en daarmee is het zijn schuld dat Lola moet rennen om haar liefste te redden. Al na enkele weken schiet de film in 1998 in de Duitse bioscoophitlijsten omhoog. Ook in VS wordt de film een megasucces.

Wat me net boeit aan het vak van acteur is het gevoel dat ik iets kan overbrengen”, vertelt Moritz Bleibtreu in een interview. "Bovendien is het geweldig iemand te kunnen zijn die je eigenlijk niet bent." Dat hij zoveel genoegen beleeft aan het spelen van vreemde rollen, is iets wat hij van thuis uit meekreeg. Moritz Bleibtreu, zoon van de acteurs Hans Brenner en Monica Bleibtreu, werd in 1971 in München geboren. Toen Moritz twee jaar was verliet Brenner het gezin. Zijn moeder verhuisde naar Hamburg en het theater werd al snel een tweede thuis voor de jongen. "Ik heb nooit een ander vak overwogen”, verklaart Moritz Bleibtreu zijn beroepskeuze. "Al van jongs af aan wilde ik acteren." Hij verlaat na de 11de klas de schoolbanken en trekt als au pair naar Parijs. Hij woont in Rome en New York, waar hij theaterlessen volgt, maar geen weg weet met de “Method Acting” die daar wordt beoefend. "Als ik een rol wil spelen, moet ik niet voortdurend in mijn verleden graven om bepaalde emoties op te roepen. Het maakt de toeschouwer volstrekt niets uit of mijn tranen echt zijn, dan wel of ik eerst uien in mijn ogen wrijf. Hoofdzaak is, dat ze op hen echt overkomen."

Succes zonder "Method Acting"

Scène uit 'Im Juli' met Moritz Bleibtreu, Mehmet Kurtulus (links). Copyright: Picture-AllianceDeze houding leverde Moritz Bleibtreu de voorbije dertien succes op. Detlev Buck, Fatih Akin, Helmut Dietl en Hans Weingartner wilden allemaal met hem draaien.Al heel vroeg trekt hij ook de aandacht van buitenlandse regisseurs: aan de zijde van Harvey Keitel speelt hij een Duits-Amerikaanse officier in het drama van István Szabó Taking Sides – een film over de dirigent Furtwängler (2001). Steven Spielberg cast hem voor de rol van RAF-sympathisant in de politiek thriller München (2005). Maar Bleibtreu trekt niet naar Hollywood: "Ik acteer liever in het Duits”, aldus de acteur tijdens een interview. "Mijn emoties zijn nu eenmaal sterk verweven met mijn moedertaal."

De 37-jarige acteur is intussen uitgegroeid tot een van de meeste gevraagde Duitse performers met een breed repertoire – gaande van de kinderfilm over ouderwetse films tot en met gangsterfilms. Gebroken helden leken hem daarbij meer te boeien dan zuivere winnaars of verliezers. In de beklemmende psychologische film Das Experiment (1999) van Oliver Hirschbiegel belichaamt Bleibtreu de gebroken journalist Tarek, die voor een sterk verhaal deelneemt aan een experiment dat uit de hand loopt en hem in een vicieuze cirkel van psychologisch terreur en geweld meesleept. Terwijl Moritz Bleibtreu tot dan toe steevast werd gelinkt met komische rollen, toont hij nu donkere en heel kwetsbare facetten – en daarenboven zijn bereidheid om als acteur ook extremen te spelen.

Tot het uiterste

Krachtig en fijngevoelig – twee aspecten die ook uit zijn uiterlijke verschijning blijken. Bleibtreu is geen boom van een kerel, maar straalt wel een grote aanwezigheid uit en blijft achter zijn karakters steeds als Moritz Bleibtreu herinnerd. Zij uiterlijk heeft iets zuiders: donkere ogen en sensuele lippen. Fatih Akin – met wie Bleibtreu sterk bevriend is – castte hem in Solino (2000) als zoon van Italiaanse immigranten; in “Knockin’ on Heaven’s Door” is Abdul Arabier. Sommigen zien in de acteur een zelfbewuste kameraad, andere dan weer meer de fijngevoelige, romantische minnaar. Bleibtreu kan beide: op zijn best is hij wanneer hij de grenzen van een figuur doorgrondt.

Bleibtreu staat tweemaal voor de camera van regisseur Oskar Roehler, de analist van de psychische afgronden: naast “Agnes und seine Brüder” (2004) ook in Elementaire deeltjes (2006) naar het gelijknamige boek van Michel Houellebecq. Daarin speelt hij Bruno, een gefrustreerde leraar en dichter met een op de klippen gelopen huwelijk en een ernstig oedipuscomplex, die echt lijkt te barsten van temperament en testosteron en uiteindelijk in de psychiatrie belandt. Rollen zoals die van Bruno zijn “luxe”, aldus Bleibtreu. Voor deze rol sleepte hij tijdens de Berliner Filmfestspielen 2006 de prijs van beste acteur in de wacht.

Scène uit 'Der Baader Meinhof Komplex' met Moritz Bleibtreu, Johanna Wokalek. Constantin Film/dpaEen heel bijzondere uitdaging was zijn vertolking van de RAF-terrorist Andreas Baader in het politieke drama Der Baader Meinhof Komplex (2008) van Uli Edel. Op het ogenblik dat de terrorist in 1977 in zijn gevangeniscel zelfmoord pleegde, was Bleibtreu net zes jaar oud. Hoe begin je dan aan de vertolking van een historische en hoogst omstreden figuur? Bleibtreu verklaart: "Mijn taak is niet imiteren, maar interpreteren. Beslissend daarbij was dat ik getracht heb recht te doen aan de geest en de kracht van deze legende." Zoals uit een ander interview blijkt, is het voor Bleibtreu ook belangrijk dat hij zo dicht mogelijk staat bij wat hij doet. In die zin heeft hij echt wel de juiste familienaam.

Kirsten Taylor
werkt als freelance journaliste en filmredacteur in Berlijn.

Copyright: Goethe-Institut e. V., Online-Redaktion
oktober 2008

Links over dit onderwerp

Weblog: Rory’s Berlin-Blog

Rory MacLean Weblog
Settling in Berlin: Travelwriter Rory MacLean gives an amusing and insightful account of his new home.

Jeugd in Duitsland

Mode, muziek, outfits, politieke voorkeuren: wat doet de Duitse jeugd?