Rome-Torpignattara Torpignattara in de schijnwerpers

Torpignattara
© Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli

Torpignattara wordt dit jaar 90. In 1927 werd het snel groeiende gehucht officieel ingelijfd bij het stadsgebied Rome. Sindsdien is er veel gebeurd. De buitenwijk is vandaag een multiculturele stadsbuurt aan de zuidoostelijke rand van Rome, waar een groot deel van de buitenlandse bevolking woont en dat de jongste tijd ook steeds meer uitgroeit tot een plaats waar heel wat creativiteit in de lucht hangt.

Het Goethe-Institut plaatste deze buurt eerder al in de schijnwerpers, naar aanleiding van de Biënnale van Venetië in 2016, met een evenement in Rome onder de noemer Veddel meets Torpignattara. Bovendien gaf het Torpignattara een centrale rol in de Italiaanse bijdrage aan het online-dossier No Go? Die Stigmatisierung der Peripherie. In het kader van No Go? verzorgt de jonge Romeinse fotografe Sara Camilli, die de rand van de stad tot het centrum van haar artistieke werk heeft gemaakt, ook de Instagramreportage met foto’s over het dagelijks leven in deze voorstadswijk, die door de media vaak in een negatief daglicht wordt geplaatst.

Toenadering

We wandelden met haar door Torpignattara en praatten over haar werk. Sara Camilli ontdekte Torpignattara dankzij een vriend die hier al meer dan 10 jaar woont. Hij leidde haar in de buurt rond en wijdde haar in de belangrijkste aspecten van het dagelijks leven in, zodat ze de verschillende levensrealiteiten uit de eerste hand leerde kennen. Na deze inleiding keerde ze ruim een week lang elke dag naar hier terug. Helemaal alleen. Dus niet alleen zonder begeleiding, maar vooral ook zonder fototoestel. Ze wandelde nog eens door de straten en over de pleinen, bekeek alles wat er gebeurde, ontmoette de mensen en vertelde hen over haar plan. Ze probeerde de inwoners voor te bereiden op de camera, die nog steeds een stoorzender is, en vertrouwensbanden op te bouwen. Toen haar duidelijk was welke plaatsen haar het meeste interesseerden, ging ze daarnaar terug, klopte aan en vroeg of ze binnen mocht. Meestal bleef ze urenlang. Het is dus niet zo dat ze gewoon een foto nam en weer wegging. Ze bleef en praatte met de mensen. Ze leerde ze kennen. Op het einde van de dag maakte ze een foto, voor de rest hield ze zich bezig met het opbouwen van een relatie. Het is haar manier om toegang te krijgen tot de verschillende dynamieken. Juist daarom zijn haar foto’s ook zo persoonlijk, zo dichtbij, zo oprecht en ongefilterd. De mensen vertrouwen haar en geven zich een moment lang aan haar camera en haar blik over.

De identiteit van Torpignattara

Sara Camilli struinde al door diverse voorsteden van Rome, maandenlang, dag en nacht. Maar ook zij ontdekte in Torpignattara iets anders, iets nieuws, iets wat je alleen daar vindt.
 
  • In de Via Eratostene in Torpignattara worden veel winkels door Bengalen uitgebaat. © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    In de Via Eratostene in Torpignattara worden veel winkels door Bengalen uitgebaat.
  • Het initiatief La Befana della Gioia deelt geschonken speelgoed uit. © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    Het initiatief La Befana della Gioia deelt geschonken speelgoed uit.
  • Bij de kapper in Torpignattara. © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    Bij de kapper in Torpignattara.
  • Via Maranella © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    Via Maranella
  • De moskee Masjeed-e-Rome in hartje Torpignattara. © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    De moskee Masjeed-e-Rome in hartje Torpignattara.
  • Marktkraam in Torpignattara. © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    Marktkraam in Torpignattara.
  • De Duitse kunstenaar Gunter Demnig plaatst in Torpignattara zijn ‘struikelblokken’ als aandenken aan de door nationaalsocialistische troepen vermoorde partizanen. © Goethe-Institut Italien | Foto: Sara Camilli
    De Duitse kunstenaar Gunter Demnig plaatst in Torpignattara zijn ‘struikelblokken’ als aandenken aan de door nationaalsocialistische troepen vermoorde partizanen.
“Het verschil tussen Torpignattara en de andere buurten is, volgens mij, dat men zich bewust is van een eigen identiteit. De inwoners van Torpignattara hebben een identiteit waarvan ze zich niet alleen bewust zijn, maar waar ze ook trots op zijn. Die identiteit breidt zich steeds verder uit, ze is vlot, dynamisch, multicultureel. Ze voelen zich niet blootgesteld aan de marginalisering, de zelfkant en het verval. Ze zijn trots deel uit te maken van de smeltkroes.” Torpignattara lijkt in dat opzicht uniek te zijn. De inwoners hebben graag dat er over hen verslag wordt uitgebracht. Alsof ze aan de wereld willen zeggen: wij willen jullie laten zien dat het hier niet slecht is, dat wij geen erge dingen doen! Integendeel, de kinderen gaan naar scholen die intussen ook in andere buurten een goede reputatie hebben, en waar opgroeiende mensen goed worden opgevangen. Er ontstond een opening naar de buitenwereld. Veel winkeliers, die zich eerst niet wilden laten fotograferen, riepen Sara achteraf terug: “Ik heb er eens over nagedacht. Kom terug, dan maken we samen foto’s.” Daarmee wilden ze zeggen: wij willen hier zijn en wij willen integreren. We willen niet aan de kant blijven staan.

Mensen en momenten

Sara Camilli’s manier van werken en waarnemen schemert door in haar foto’s. Voor haar gaan de deuren van de moskee, van de winkels of van het gemeentehuis open. Ze mag aan alle activiteiten deelnemen. Ze is onderweg in de straten, in het openbaar park en op de markt van deze buurt. Altijd zeer dichtbij, of beter nog, er middenin. De mensen kijken haar recht in het gezicht, recht in de lens. En zij legt ze vast op de gevoelige plaat. Die momenten. Die unieke verhalen van elke persoon. Zoals ze zijn. Haar werk toont ons het oorspronkelijke en multiculturele, veelzijdige en levendige beeld van deze buurt in de rand van Rome. Op de 90e verjaardag van Torpignattara hebben we het gevoel dat de bewoners hun buurt stevig in de hand hebben genomen. De buurt is wijs en vastgeworteld als haar oudste bewoners, nieuwsgierig en kleurrijk als haar kinderen. Onverbloemd als allebei.

Sara Camilli is nog tot eind januari dagelijks voor onze Instagramreportage onderweg. Welke kanten van Torpignattara zullen we nog te zien krijgen? Een tochtje langs de bars, een bezoek aan het gebouw van de communistische partij, waar gratis lessen Italiaans voor buitenlanders worden aangeboden, Torpignattara by night.