Residentieprogramma Imagining Ecological Futures 2019

Les Abattoirs de Bomel © Jean-Fraçois Flamey

In samenwerking met het KIKK Festival, het creatieve centrum TRAKK en het cultureel centrum Les Abattoirs de Bomel, reikt het Goethe-Institut Brussel een studiebeurs uit voor een residentieprogramma met het onderwerp ECOLOGISCHE TOEKOMST. Het residentieprogramma zal worden gehouden in Namen van 1 juni tot 1 juli 2019.

Het project richt zich op kunstenaars, studenten en jonge afgestudeerden op het gebied van kunst en/of design. Mensen uit andere disciplines worden ook aangemoedigd om zich aan te melden. In totaal worden  twee residenten uitgenodigd: een uit Duitsland en een uit België. Kandidaten moeten (sinds minstens twee jaar) in een van de twee landen verblijven of de Belgische of Duitse nationaliteit hebben.

Terugblik

Interview François Winants

François Winants © François Winants Wat interesseert u aan het onderwerp - stel u een nieuwe ecologische toekomst voor, hoe stel u zich dat voor?
 

In een heden waarin we de effecten van het antropoceen zelf voelen, ben ik geïnteresseerd in zowel de relaties die mensen hebben met hun omgeving als de wetenschappelijke vooruitgang in de mimicry. Ik heb grote interesse in de tijdsgebondenheid van de mens en van de natuur.

Wat is het project dat u in Namur wilt ontwikkelen?

Het project omvat de productie van tekeninstrumenten, waarbij het thema co-auteur van het werk wordt. Geïnspireerd door digitale toepassingen, positioneren de instrumenten zich analoog dicht bij het onderwerp. De kern van het proces voorbij het experimentele aspect is een constante reflectie tussen ontwerp en kunst, kunst en wetenschap, de handeling van de kunstenaar en de machine, het analoge en het digitale, het natuurlijke en het kunstmatige.

Waarom heeft u voor de residentie in Namur gekozen en wat zijn uw verwachtingen?

De keuze voor een verblijf hangt vooral samen met de thematische achtergrond. Voor mij biedt het de mogelijkheid om jezelf onder te dompelen in een andere context en de gebruikelijke comfortzone te verlaten. De residentie is een gelukstreffer waarbij u de mogelijkheid heeft om u te concentreren op verschillende aspecten van het werk op een specifieke locatie en tijd.

Interview Fara Peluso

Fara Peluso © Fara Peluso Vanwaar uw interesse voor toekomstscenario's rond milieu?

Als kunstenares en ontwerpster gaat mijn interesse uit naar het beoefenen van een methodologie die veeleer aanluit bij onderzoek, speculatie en het opwerpen van kritische vragen over de huidige toestand van een systeem waarin niet alleen de mens, maar alle organismen zich bevinden. Speculative design is een efficiënt middel om het heden te analyseren, onze verlangens en gebreken. Het helpt ons inzicht te verwerven in mogelijke ‘manieren van leven’ in de toekomst. In mijn praktijk vind ik het belangrijk de artistieke benadering af te stemmen op de rol van de ontwerper als sociaal onderzoeker. De kunst geeft de zoektocht naar esthetiek immers vrij spel, maar plaatst inzichten uit onderzoek naar een werk of het dagelijkse gebruik van een voorwerp ook in perspectief. Voorwerpen zijn als een verlenging van onszelf. Ze drukken uit wie we zijn, wat we denken en hoe we willen leven. Ik beschouw ze vaak als een externe link met ons lichaam, met onze gedachten als vertrekpunt en in staat om onze leefwereld te veranderen. Ze staan niet alleen in verbinding met het heden, maar bovenal ook met onze toekomst.

Welk soort project zou u willen uitwerken tijdens uw residentie in Namen?

Sinds 2014 is mijn artistiek onderzoek voornamelijk gericht op algen, hun ecosystemen en hun verhouding tot de mens. Voor de artiestenresidentie in Namen zal ik het kunstproject Memory Matter uitwerken. Het kadert binnen mijn onderzoek naar het fenomeen van de algenbloei en heeft als opzet de oorzaken ervan te belichten. Algenbloei is het resultaat van een overmatige hoeveelheid nutriënten in het water (vooral fosfor en stikstof). Deze verzadigingen veroorzaken een snellere groei van algen en groene planten, naast een afname van het O2-gehalte. Dat heeft dan weer schadelijke gevolgen en werkt de vorming van ‘dode zones’ in de hand. De oorzaken hiervan worden in verband gebracht met de menselijke productie- en consumptieactiviteiten, in de landbouw, industrie, de stad. Ook de klimaatverandering speelt een rol, door een verhoogde temperatuur en hoeveelheid CO2. Tijdens mijn residentie zal ik hier onderzoek naar verrichten en experimenten voeren om de algenbloei in mijn studio en in een gesloten ecosysteem na te bootsen. Ik zal inspiratie putten uit het materiaal en een kunstinstallatie uitwerken die het publiek moet uitnodigen om over de vervuilingsproblematiek en de oorzaken ervan te praten. Ik zal het fenomeen bestuderen in het licht van gebieden rond Namen waar ze in 3D-modellen worden gegoten en als onderdeel van verschillende totems. Een andere wetenschappelijke tool wordt onderdeel van een doe-het-zelfbenadering van biologie. De chromatografische techniek moet de verdamping van algenpigmenten toelaten en ze naar het oppervlak van de 3D-modellen doen rijzen. Memory Matter zal het publiek sensibiliseren over klimaatveranderingen, ons veranderende landschap en hoe de bouw van een gemeenschappelijk geheugen een cruciale stap is op weg naar inzichten en gezamenlijke acties. Het concept van geheugen krijgt dan ook twee communicatiekanalen: het ene staat in verbinding met het collectieve geheugen van de toeschouwers, terwijl het ander gelinkt is aan de haast onzichtbare transformatie van een vloeibare materie. Het zet de waarde van wetenschappelijk onderzoek in de verf bij het publiek en toont waarom de samenstelling van een geheugen zo belangrijk is als basisbenadering en middel om debatten aan te vuren, inzicht te verwerven in toekomstige klimaatveranderingen en te achterhalen hoe drastische gevolgen vermeden kunnen worden.

Wat bracht u ertoe u in te schrijven voor de residentie in Namen, en wat waren uw verwachtingen?

Het project Memory Matter voor de artiestenresidentie in Namen zal een discours op gang brengen en tot een synergie leiden tussen verschillende onderzoeksdomeinen: de wetenschap enerzijds en de kunst anderzijds. Een team van wetenschappers van de universiteit van Namen, die in 2006 betrokken waren bij het B-BLOOM-onderzoeksproject naar algenbloei, zal om een bijdrage en feedback worden gevraagd over de huidige stand van zaken in het Waalse Gewest. Memory Matter zal vooral de nadruk leggen op het gebied rond Namen en inspiratie putten uit wetenschappelijk onderzoek aan de plaatselijke universiteit door de onderzoekseenheid milieuwetenschappen en evolutiebiologie. Het project zal zich toespitsen op het meer van Falemprise als officiëel zwem- en recreatiedomein van de meren van de Eau d'Heure, steunend op onderzoek en nieuwe experimenten. Dat alles bracht me ertoe dit project op touw te zetten in het kader van de residentie in Namen, om zo ook mijn steentje bij te dragen tot de nieuwe banden tussen kunst, design en wetenschap.

De beurs omvat:

  • Een totaal budget van € 10.000 (€ 5.000 per kunstenaar/kunstenares). Dat omvat materiaalkosten, maaltijden en reiskosten voor een periode van drie weken.
  • Een eigen woning (39 tot 47m²) met bad, kookhoek, slaap- en werkruimte en internetaansluiting.
  • Toegang tot het Fab Lab TRAKK, inclusief gebruik van alle machines (3D-printer, snijplotter, freesmachine met digitale besturing, lasersnijmachine, houtbewerking, andere technische voorzieningen).
  • Gebruik van de ateliers in Les Abattoirs de Bomel (voor hout- en ijzerbewerking, zeefdruk; ondersteuning en introductie door de technische leiding)

Sollicitatieprocedure

Stuur uw sollicitatie vóór 31.03.2019 inclusief de volgende documenten aan Jana J. Haeckel (jana.Haeckel@goethe.de):
  • CV in het Engels of Frans.
  • Motivatiebrief in het Engels of Frans.
  • Projectoverzicht met foto's en technische tekeningen, indien beschikbaar (in het Engels of Frans). We accepteren ook onafgemaakte projecten die om budgetaire redenen niet kunnen worden voltooid, of projecten die al zijn voltooid en waar het budget kan worden verbeterd. In het laatste geval is een rechtvaardiging nodig om te laten zien hoe extra geld het project kan verbeteren.
  • Budgetplanning in het Engels of Frans.
De juryzitting vindt half april plaats. Aanvragers worden geïnformeerd over de beslissingen in de zestiende week van de kalender.