Deniss Hanovs poleca Aus Mangel an Beweisen

Aus Mangel an Beweisen © Wunderhorn, Heidelberg, 2018 Czytanie poezji nie ma sensu. Dlaczego? Ponieważ nie jest możliwe wejście w przestrzeń sensu innego autora – pozostanie ona ukryta pod stertą rozbitych skorup indywidualnego świata. Poezja pozwala zaledwie „wyjrzeć przez okno”, pozostaje jednak w „lusterku wstecznym”, w przestrzeni spotkania niemożliwego. Szukacie państwo sensu? Nie czytajcie współczesnej poezji, bo ta niczego nie wyjaśnia, do niczego nie wzywa, nie ocenia. Czytajcie ją, żeby zobaczyć siebie samych w oknie. Miejska wersja narcyzmu na otwartym polu wolności – tym jest dla mnie nowoczesna niemiecka poezja.

Podczas lektury tego wyboru poezji czuje się obcość, która przyjmuje różne formy – rozpoznajemy zanik formy wersów i ich rzadkie „resztki” na tle nowej barokowej estetyki, w której sama forma jest obiektem nieregularnej formy (Kornappel, Schloyer).

Gdzie podziewa się współczesna muza niemieckiej poezji? Środowisko miejskie, właściwa natura postmodernistycznego mieszkańca miast, rozpadło się na małe samotności, na niepozorne życia więźniów wielkich metropolii, które na nowo próbują odkryć różni autorzy wpatrzeni w ekrany swoich smartfonów. Poeta odkrywa ptaki, zachwyca się pszczołami i miodem, nie zebranym jeszcze do plastikowego słoja (Rinck) albo spotyka anioła na łące, który za sprawą cudownego chleba powstrzymuje śmierć starszych ludzi (Kühn).

Nie można w krótkiej recenzji objąć refleksją wszystkich stu osiemdziesięciu autorów zebranych w tej antologii. Ale proszę pomyśleć: nie ma sensu czytać poezji tak, jakby była słownikiem, który wyjaśni, co się działo w duszy poety; wszelkie przypuszczenia są daremne, ponieważ brakuje na nie dowodów. Liryka zebrana w tej antologii odbija subiektywnego ducha czasu, który niczego nie dekonstruuje w zmęczonym postmodernizmie, ponieważ otaczają go wyłącznie produkty dekonstrukcji – obojętność, ironia wobec ironii, aspekty rzeczywistości roztrzaskane na tysiące kawałków. Wszystko to świadczy o jednym: śmierć postmodernizmu to fałszywa pogłoska. Postmodernizm sam się połyka, żyjąc absolutną wolnością formy i tematu. Czytelnikom narzuca jednak ukryte i trudne zadanie – konieczność znoszenia, utrzymywania i uczestnictwa w totalnej fragmentaryzacji. Proszę spróbować wyczytać samego siebie z tych obcych tekstów. One z pewnością wskażą na czytającego.

Przekład: Urszula Poprawska
Wunderhorn Verlag

Michael Braun, Hans Thill (red.)
Aus Mangel an Beweisen. Deutsche Lyrik 2008–2018
Wunderhorn, Heidelberg, 2018
ISBN 978-3-88423-601-7
240 str.