Kształcenie i podnoszenie kwalifikacji rysowników komiksów Über Umwege zum Ziel

Rysownik komiksów przy pracy
Rysownik komiksów przy pracy | © Colourbox

„Sztuka jest piękna, ale wymaga wiele pracy“, powiedział kiedyś słynny niemiecki komik Karl Valentin (1882-1948). To stwierdzenie świetnie pasuje do branży komiksowej w Niemczech, ponieważ nie ma tu specjalistycznej oferty edukacyjnej dla rysowników komiksów, a uprawianie tej sztuki nie przynosi wielkich dochodów.

Dzień pracy rysownika komiksów jest wypełniony wytężonym działaniem. Wielu rysowników zarabia na życie wykonując pracę grafików lub ilustratorów. Swoje komiksy rysują w czasie wolnym. Twórcy komiksów pracują więc często po 10-12 godzin na dobę, także w weekendy. Jako wykonawcy wolnych zawodów, rysownicy muszą sami zadbać o swoje ubezpieczenie społeczne i biorą na siebie duże ryzyko finansowe. Poszukiwanie wydawcy również nie jest prostą sprawą, pomimo iż ostatnio pojawiają się wydawnictwa, które nie boją się inwestować w nietypowe projekty i publikować prac nieznanych autorów.

Edukacja okrężnymi drogami

Kwalifikacje rysownika komiksów najczęściej zdobywa się okrężnymi drogami. W każdym przypadku bardzo pomocne są studia w zakresie grafiki lub ilustracji w wyższej szkole zawodowej, wyższej szkole sztuki lub na uniwersytecie. Większość wyższych szkół sztuki ma wysokie wymagania rekrutacyjne: kandydat musi przedstawić teczkę z 30-40 pracami i podejść do egzaminu praktycznego. Za wspomniane programy studiów często pobierane jest czesne. Większość szkół wyższych wyspecjalizowała się w kształceniu w konkretnych specjalnościach.

Wyższa Szkoła Sztuki w Kassel (Kunsthochschule Kassel)

Wyższa Szkoła Sztuki w Kassel prowadzi wydział komunikacji wizualnej, na którym szczególny nacisk kładzie się na ilustrację i sztukę komiksu. Tamtejszy wykładowca, rysownik komiksów Hendrik Dorgathen, uważa komiks za medium, które znakomicie przygotowuje do pracy z współczesnymi multimediami: Internetem, filmem, animacją i grami komputerowymi. Studenci zajmują się takimi elementami sztuki komiksu, jak typografia, layout, timing, światłocień, rysunek oraz rozwój postaci i jednocześnie uczą się posługiwania wspomnianymi mediami.

Techniczna Szkoła Sztuki w Hamburgu – Akademia Wzornictwa (Hamburger Technische Kunstschule – Akademie für Gestaltung)

Techniczna Szkoła Sztuki w Hamburgu – Akademia Wzornictwa na wydziale dizajnu także oferuje kierunek „ilustracja“. Podczas sześciu semestrów studenci uczą się tu tworzyć scenorysy do klipów reklamowych, animacje filmowe czy ilustracje dla branży reklamowej. Rysowanie komiksów i książek obrazkowych także znajduje się w programie studiów. Podczas tych zajęć studenci mają przede wszystkim wypracować „własną pozycję artystyczną“.

Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Hamburgu (Hochschule für Angewandte Wissenschaften Hamburg)

Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Hamburgu prowadzi wydział dizajnu, który oferuje specjalność „ilustracja“ jako niezależny program studiów licencjackich. W programie studiów magisterskich „dizajn“ studenci mogą wybrać specjalizację w zakresie ilustracji. Pod kierownictwem rysowniczki komiksów Anke Feuchtenberger będą zgłębiać teorię i praktykę ilustracji, a także nauczą się takich technik, jak sitodruk, litografia, czy też animacja cyfrowa.

Wyższa Szkoła Projektowania w Offenbachu nad Menem (Hochschule für Gestaltung in Offenbach am Main)

Wydział komunikacji wizualnej w Wyższej Szkole Projektowania w Offenbachu nad Menem oferuje studentom zarówno teoretyczne, jak i praktyczne kształcenie. W zakres studiów wchodzi malarstwo, rysunek, film, fotografia i Internet, jak również scenografia i projektowanie kostiumów. Przedmioty teoretyczne to m.in. podstawy socjologii mediów i teorii percepcji, typografia i kształtowanie koncepcji obrazu. W warsztatach studenci dużo pracują z papierem i poznają tajniki sztuki druku.

Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Augsburgu (Hochschule für Angewandte Wissenschaften Augsburg)

Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Augsburgu prowadzi wydział projektowania, który oferuje program studiów licencjackich „dizajn komunikacyjny“. Wzorem uniwersytetów, ta oferta dydaktyczna skierowana jest do osób, które chcą w przyszłości pracować w branży reklamowej lub w mass mediach, ale również do adeptów sztuki rysowania komiksów, zwłaszcza że jednym z wykładowców jest rysownik Mike Loos. W Augsburgu studenci poznają teoretyczne podstawy historii dizajnu i prawa, jak również zdobywają manualne i techniczne umiejętności pozwalające posługiwać się programami komputerowymi do layoutu i animacji. W programie studiów jest również praktyka semestralna.

Szkoła Wyższa im. Georga Simona Ohma w Norymberdze (Georg-Simon-Ohm Hochschule Nürnberg)

Szkoła Wyższa im. Georga Simona Ohma w Norymberdze oferuje program studiów licencjackich „dizajn“. Najpierw studenci zaliczają tzw. poziom orientacyjny, na którym uczestniczą w zajęciach zgrupowanych w różnych modułach, np. „film i animacja“, „dizajn graficzny“, „typografia“, czy też „ilustracja“. W ramach właściwych studiów mogą potem wybrać specjalizację i zdobywać praktyczne umiejętności poprzez realizację własnych projektów dizajnerskich.

Międzynarodowy Salon Komiksu w Erlangen (Internationaler Comic-Salon Erlangen)

Międzynarodowy Salon Komiksu w Erlangen oferuje rysownikom komiksów dalsze podnoszenie ich kwalifikacji. Około dwudziestu osób może uczestniczyć w seminarium, które odbywa się raz w roku i jest przeznaczone dla rysowników komiksów, którzy posiadają już pewne doświadczenie zawodowe. Uczestnicy pracują tam nad historyjkami rysunkowymi, które poświęcone są konkretnemu, wspólnemu tematowi. Pomocą służą im profesjonalni rysownicy komiksów z całego świata, np. w roku 2014 instruktorami byli Barbara Yelin i Mawil. Najlepsze prace, powstałe w czasie seminarium, są prezentowane w ramach Międzynarodowego Salonu Komiksu w Erlangen.