Na skróty:
Przejdź bezpośrednio do treści (Alt 1)Przejdź bezpośrednio do podmenu (Alt 3)Przejdź bezpośrednio do menu głownego (Alt 2)

Eurostorie – Europejskie historie
Białe złoto

Meissner Porzellan - Aufglasurmalerei
Aufglasurmalerei | © MEISSEN®

Kosztowne i kruche – porcelanowe naczynia i figurki są często czymś więcej niż tylko przedmiotami codziennego użytku. Przekazywane z pokolenia na pokolenie jak rodzinne pamiątki opowiadają historie ludzi i miejsc.

Kraj pochodzenia artykułu:
 

Polska

Dotyczy także krajów:
 

Niemcy, Francja

Delikatne białe ścianki, finezyjne formy, wymyślne ornamenty – w XVII wieku nic nie mogło się równać z chińską porcelaną i naczynia sprowadzane do Europy szybko stały się powszechnym obiektem pożądania. Również władców opanowała pasja kolekcjonerska – do tego stopnia, że francuski król Ludwik XIV przetopił na monety stołowe srebra, żeby mieć czym zapłacić za sprowadzane z Chin zastawy, zaś król August II Mocny postanowił za wszelką cenę opracować własną recepturę produkcji „białego złota” – i osiągnął sukces. W 1710 roku, po kilku latach wytężonej pracy alchemika Johanna Böttgera, król mógł otworzyć w Miśni pierwszą manufakturę porcelany w Europie – Królewsko-Polską i Elektorsko-Saską Manufaktura Porcelany, która działa do dziś.
  • Kopalnia w Miśni © MEISSEN®
    Kaolin, czyli sproszkowany tlenek glinu, który jest obok skalenia i kwarcu głównym składnikiem używanym do produkcji białej porcelany, wydobywa się od ponad 250 lat w kopalni przynależącej do fabryki porcelany miśnieńskiej, oddalonej od niej 15 kilometrów.
  • Archiwum form © MEISSEN®
    W archiwum form w Miśni przechowywanych jest około 700 000 kształtów, które powstały na przestrzeni ponad 300 lat funkcjonowania fabryki.
  • Laboratorium © MEISSEN®
    W należącym do fabryki laboratorium przechowywanych jest ponad 10 000 przepisów na farby, co pozwala odtworzyć każdy historyczny odcień używany w produkcji miśnieńskiej porcelany. Standardowa paleta kolorów porcelany miśnieńskiej obejmuje dziś ponad 300 odcieni.
  • Obracająca się podstawka © MEISSEN®
    Talerze i filiżanki są formowane ręcznie, podczas gdy kręcą się na podstawce. Inne przedmioty wytwarza się, wlewając płynną masę porcelanową do gipsowej formy składającej się z kilku części albo odciskając w gipsowych formach pojedyncze części.
  • Modelowanie © MEISSEN®
    Figurki z Miśni zyskują ostateczną formę podczas modelowania. Drewniane dłuto i inne narzędzia pozwalają na końcowe dopracowanie detali takich jak wyraz twarzy czy końcówki loków.
  • Szkliwo © MEISSEN®
    Produkcja porcelany to skomplikowany proces składający się z kilku kolejnych czynności polegających na wypalaniu i malowaniu. Dekoracje umieszczone pod szkliwem maluje się jeszcze przed pierwszym wypalaniem. Po wypalaniu porcelana zanurzana jest w płynnym szkliwie lub spryskiwana nim. Po kolejnym wypalaniu zyskuje warstwę ochronną i połysk. Następnie maluje się ozdoby na szkliwie, a na końcu jeszcze raz wypala porcelanę.
Choć tajemnicy wyrobu ściśle pilnowano, z biegiem czasu porcelanę zaczęły produkować kolejne fabryki na terenie całej Europy – jak choćby sławna manufaktura we francuskim Sèvres. Jednak proces wyrobu porcelany jest na tyle skomplikowany i pracochłonny, że porcelanowe zastawy czy figurki pozostały niezwykle cenne. Stąd często porcelana przekazywana była w rodzinach z pokolenia na pokolenie, jak rodzinny skarb. Te zniszczone poddawane były renowacji, by nadal cieszyć oczy właścicieli. Dziś starsze wzory mają nie tylko wartość sentymentalną, ale też kolekcjonerską. Ale kolekcjonerzy doceniają też nowe wzory. Tym bardziej, że projektanci z pomocą nowych technologii są w stanie wykreować przedmioty, które do tej pory istniały tylko w ich wyobraźni.

Eurostorie – europejskie historie

Ten tekst jest częścią projektu „Eurostorie – europejskie historie“. Więcej historii o obiektach dziedzictwa kulturowego wspólnych dla różnych krajów Europy znajduje się tutaj