Na skróty:
Przejdź bezpośrednio do treści (Alt 1)Przejdź bezpośrednio do podmenu (Alt 3)Przejdź bezpośrednio do menu głownego (Alt 2)

Konteksty
Miejsce określa dźwięk

Położony w Oberhausen były zbiornik gazu, Gasometer, dziś jest największą przestrzenią wystawową w Europie. Jego niesamowita akustyka sprawiła, że posłużył także za przestrzeń do nagrywania eksperymentalnych audycji radiowych.

Knut Aufermann

Były zbiornik gazu Gasometer w położonym w Zagłębiu Ruhry mieście Oberhausen to szczególne miejsce. Dziś jest największą przestrzenią wystawową w Europie. Jego średnica wynosi 68 metrów, a wysokość – 117,5 metra, co pozwalałoby zaparkować w środku nawet jumbo jeta. Ale to nie te dane stanowią o jego znaczeniu dla kultury.
 
Kto po raz pierwszy odwiedza wieżę Gasometer, może mieć wrażenie, że bodźce odbierane przez różne zmysły mieszają się ze sobą. Trudno jest cokolwiek dostrzec w tej ogromnej, ciemnej przestrzeni – aby dowiedzieć się czegoś o tym pomieszczeniu, trzeba więc polegać na słuchu, wydając z siebie dźwięk i nasłuchując, czy jakaś jego część dotrze do nas z powrotem. Jest czego nasłuchiwać – ośmiokrotne echo miesza się tu z pogłosem trwającym ok. 40 sekund. Ta ekstremalna akustyka to z pewnością jeden z powodów, dla których Gasometer zyskał miano przemysłowej katedry.
 
To właśnie akustyka sprawiła, że pierwsze próby wykonywania tam tradycyjnej, konwencjonalnej muzyki zakończyły się niepowodzeniem. Gdy jednak wieżę odwiedzili artyści dźwiękowi, nauczyli się radzić sobie ze specyfiką jej wnętrza, a nawet bawić się nią. W roku 2006 zorganizowałem tam koncert muzyki eksperymentalnej, który dla występującego w nim saksofonisty Johna Butchera był swego rodzaju celebracją dialogu z architekturą.

 

 
Więcej nagrań z koncertu, na których można wysłuchać specjalnie założonej na tę okazję studenckiej orkiestry Dutch Art Institute Radio Orchestra oraz trio, w którym gram ja, Sarah Washington i Xentos Fray Bentos, znajduje się w następnej audycji.

 
 

Później, w roku 2010, mogłem ponownie nagrywać w Gasometer, tym razem we współpracy z grupą artystów radiowych. Przez dwie noce i jeden dzień całą przestrzeń mieliśmy dla siebie, mogliśmy więc nagrywać bez obaw o jakiekolwiek zakłócenia ze strony zachowujących się głośno zwiedzających. Powstało wtedy pięć audycji, emitowanych w ramach serii „Kunstradio“ austriackiej rozgłośni publicznej ORF.
 
Praca nad audycjami w ramach serii „Kunstradio“ Praca nad audycjami w ramach serii „Kunstradio“ | Foto: Sarah Washington Projekt, który miał być artystyczną eksploracją, szybko zamienił się w przygodę. Wichura zabrała namioty rozstawione przez nas przed budynkiem, musieliśmy więc skryć się w środku, słuchając, jak pomieszczenie skrzypi i trzeszczy. Następną noc także musieliśmy spędzić wewnątrz, a Gasometer oddziaływał na nas nawet podczas snu.

Tekst napisany przez Sarah Washington do pracy pt. „100 Words per Metre“ Tekst napisany przez Sarah Washington do pracy pt. „100 Words per Metre“ | Foto: Sarah Washington Obie artystki dźwiękowe, Sarah Washington i DinahBird, postanowiły porozmawiać ze sobą znajdując się odpowiednio na pierwszym i ostatnim piętrze. Wołały do siebie nawzajem tekst napisany przez Sarah Washington, a z nagrań powstała praca 100 Words per Metre, której można wysłuchać poniżej. Miejsce określa dźwięk – nigdzie nie przekonamy się o prawdziwości tej zasady bardziej dobitnie niż w wieży Gasometer w Oberhausen.