Zalecenia Norymberskie
Treści odpowiednie dla wczesnej nauki języków obcych

Dobór treści pod względem językowym i tematycznym powinien kierować się zainteresowaniami dzieci oraz ich rozwojem z punktu widzenia psychologii uczenia się. Treści powinny odpowiadać zainteresowaniom dziecka i rozwijać je, odnosić się do jego uczuć, wspierać zaangażowanie, fantazję i kreatywność oraz sprawiać mu przyjemność.

Treści przekazywane w procesie wczesnej nauki języków obcych uzupełniają i różnicują obraz świata, który dziecko tworzy albo już stworzyło na gruncie języka ojczystego. Ich progresja ma charakter semantyczny i pragmatyczny przy daleko idącej rezygnacji z progresji gramatycznej. Przekazywanie treści powinno odbywać się w miarę możności przy wykorzystaniu autentycznych materiałów. Wskazane są proste rodzaje tekstów, jak np. rymowanki, piosenki, powiedzonka, bajki, opowiadania. Teksty nieautentyczne, stworzone na potrzeby zajęć lekcyjnych powinny wzorować się na autentycznym języku i na autentycznych rodzajach tekstu oraz uwzględniać zarówno formy narracyjne, jak i dialogowe.

W celu rozwinięcia kompetencji językowych w zakresie umiejętności słuchania, mówienia, czytania i pisania a także umiejętności działania komunikacyjnego przez dziecko na co dzień, uczniowie potrzebują słownictwa i struktur językowych adekwatnych do środowiska życia dziecka. Programy nauczania muszą wyznaczać w tym względzie nie tylko zakres tematów, ale także struktury do opanowania przez dziecko w kontekście danego tematu, które powinny być uwzględnione w książkach z obrazkami i podręcznikach. 

Integralną częścią oferty dydaktycznej powinno być także ćwiczenie wymowy. Dużą pomoc stanowią w tym względzie media audialne i audiowizualne z nagraniami prezentującymi wymowę rodzimego użytkownika języka. Ważnym elementem wczesnej nauki języków obcych są też środki parajęzykowe, jak gestykulacja i mimika, oraz inne środki językowe, które są ściśle związane z wymiarem społecznym i kulturowym posługiwania się językiem docelowym (zwroty na powitanie, zwracanie się do osób, formuły grzecznościowe itd.).
 

ZALECENIA:

Treści stanowiące podstawę oferty edukacyjnej w zakresie wczesnej nauki języka obcego powinny być przekazywane jako część kontekstów komunikacyjnych i dotyczyć na przykład wymienionych poniżej tematów ogólnych a także wprowadzać w sposób świadomy w słownictwo z zakresu tych tematów. 

Tematy i sytuacje

  • Kultura dnia codziennego i dziecięca: 
    Dziecko w różnych kontekstach, np. ja i moja rodzina/przyjaciele, przedszkole/szkoła, gry i zabawy, hobby, sport, zwierzęta, podróże, pory roku/pogoda, jedzenie i picie, ciało/zdrowie, ubranie, święta i zwyczaje, ochrona środowiska itd.
  • Aspekty tematyczne:
    W ramach wymienionych wyżej tematów wiedza dzieci wzbogacana jest o nowe doświadczenia i wiadomości na temat ludzi i środowiska.
  • Aspekty międzykulturowe i krajoznawcze:
    Poznawanie dnia powszedniego/zwyczajów w kraju języka docelowego w oparciu o przykłady oraz porównanie z własnym środowiskiem życia.
Słownictwo
  • W ramach wymienionych wyżej tematów i sytuacji powinno zostać opanowane adekwatne do wieku słownictwo obejmujące możliwie wszystkie części mowy.
Przy doborze istotnych pod względem wymowy treści oraz struktur językowych należy mieć na uwadze następujące aspekty:

Wymowa
  • Na odpowiednią wymowę i intonację należy zwracać uwagę już na wczesnym etapie.
  • Należy uświadamiać uczącemu się dziecku różnice między językiem ojczystym a obcym.
  • Podczas ćwiczenia wymowy powinny być stosowane zarówno ćwiczenia słuchowe, jak i artykulacyjne.
Struktury językowe i używanie języka
  • Realizacja celów komunikacyjnych powinna być łączona z prostymi strukturami składniowymi (przede wszystkim zdania główne), w szczególności jeśli chodzi o produkcję językową w bezpośredniej komunikacji ustnej. W przypadku rozumienia tekstów (teksty słuchane i czytane) można stopniowo wprowadzać także bardziej skomplikowane struktury w celu zwiększenia możliwości rozumienia języka obcego.
  • Pewna ilość reguł językowych oraz wgląd w pewne prawidłowości mogą przyczynić się do większej przejrzystości na etapie wczesnej nauki języków obcych i stanowić fundament do refleksji nad językiem w przyszłości. Nie wolno jednak utożsamiać tego z nauką gramatyki. Takie postępowanie powinno wynikać z aspektów komunikacyjnych lub być związane z konkretnymi treściami. Dryl językowy, dedukcyjne wprowadzanie reguł gramatycznych i używanie terminologii metajęzykowej w żadnym razie nie odpowiadają stopniowi rozwoju kognitywnego dziecka w wieku ok. czterech do dziesięciu lat i nie prowadzą do celu, którym jest używanie języka do komunikacji.
Do istotnych treści w zakresie wczesnej nauki języków obcych należą jako integralna część bezpośredniej komunikacji także środki poza- i parajęzykowe:

Niewerbalne środki komunikacji
  • Sytuacjom komunikacyjnym powinny towarzyszyć zarówno wspierające je czynności praktyczne (wskazywanie na coś, naśladowanie czegoś itd.), jak i odpowiednie środki o charakterze parajęzykowym w postaci mowy ciała (gestykulacja, mimika, postawa, kontakt wzrokowy, dotyk itd.). Ponieważ środki te są zakorzenione w danej kulturze, mogą znacząco przyczynić się tego, czy komunikacja się powiedzie czy też nie.