1914/2014 – Anıların Muharebe Meydanı

1914/2014 – ANILARIN MUHAREBE MEYDANI

„Bunu ben yaptım“ diyor hafızam. „Bunu ben yapmış olamam“ diyor gururum ve acımasızlığına devam ediyor. Nihayet – hafızam boyun eğiyor.
Friedrich Nietzsche, İyi ve kötünün ötesinde

Suikast – „Taht ve Aşk“ – Bir „Kutsal Savaş“

28 Haziran 1914’de Avusturya-Macaristan veliahdı Franz Ferdinand, Bosna-Sırp Gavrilo Princip tarafından Sırbistan‘da öldürülür. Dört hafta sonra, 28 Haziran 1914’de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Sırbistan’a savaş ilan eder. Birinci dünya savaşı başlar..

Fritz Kortner’in 1950’li yıllarında çektiği „Avrupa’nın son günü“ ile ilgili filminin adı Saraybosna olacakmış. Almanlara filme yalnızca „Saraybosna“ adının verilmesinin bir şey ifade etmeyeceğini belirten Hamburg’da yerleşik Europa-Filmverleih, film adının „Taht ve Aşk“ olarak değiştirilmesinde ısrar eder. Film çekimlerinin yapıldığı dönemde, Yugoslavya’da Gavrilo Princip, Avusturyalı çifte monarşisinin işgalcilerine karşı gelen bir özgürlük savaşçısı olarak görülür ve suikastı düzenlediği yerdeki köprünün adı onun adını taşır. Bugün Saraybosna’da Princip bir „terörist“ olarak anılır ve daha önce onun adını taşıyan köprünün adı „Latin Köprüsü“ olarak geçer. Ancak Sırp okul kitaplarında, daha önce de olduğu gibi, halen bir kahraman olarak anılır.

Türk Savunma Bakanı Enver Paşa, 12 Kasım 1914’de İstanbul’da birleşik kuvvetlere karşı „Kutsal Savaş“ ilan eder. Ancak bu cihat ilanının çıkış noktası, Osmanlı İmparatorluğu değildir. İngiltere ve Fransa’nın kolonilerde bulunan İslami halkın ayaklanması ile zayıf düşürülmesi, bir Alman propaganda girişimidir.

Bir Gerçek – Birçok Bakış Açısı

Bir olayın veya bir eylemin geçtiği yalnızca bir yer vardır ve bu olay veya eğleme ait, bize tarihi anlaşılır ve değerlendirilebilir kılan tek bir bakış açısı vardır. Geçmiş ile ilgili görüşler, değişik seçeneklerde sunulur. Tarihe karşı oluşturulan, kendi bakış açımızı sağlamlaştırmanın haricinde, tarihin ötesine ulaşmaya çalışan her yaklaşım, bakış açılarının değiştirilmesi ile ulaşılır – bizim „birçok değişik bakış açısını içinde barındıran değişimimizin“
adı…

… 1914/2014 – ANILARIN MUHAREBE MEYDANI

Yaklaşık bir yıl boyunca, çağdaş belgesel tiyatrosunun en önemli temsilcilerinden, yönetmen Hans-Werner Kroesinger ve film yapımcısı Regine Dura, 1. Dünya Savaşı konusunda BELGRAD, İSTANBUL ve SARAYBOSNA‘da yerel ve tarihsel bir keşfe çıkıyorlar ve kişisel ve ortak hatırlamanın izlerini arıyorlar.

Sayısız röportaj, görüşme ve yerel ortaklarla yapılan çalışmalar sayesinde, „1914/2014 – ANILARIN MUHAREBE MEYDANI“ deneme zinciri oluştu: bir Bosnalı, bir Sırp, bir Türk, bir Avusturyalı ve bir Alman performans sanatçısı, birbirlerine ‘bavul hikâyelerini’ anlatırlar – onlar tarihin anlatımı ile ilgili birer rakip ‘eylem yolcusu’ olarak hareket eder. Fotoğraflar, dialar, metinler, film kesitleri, el ilanları, aile albümleri, kart postallar, mektuplar ve buna benzer birçok buluntular aracılığı ile hikayelerini oluştururlar, birbirleri ile çelişir veya birbirlerini tamamlarlar. Olası tüm hikayelere hükmeden, olayın her yönünü açıklayan tek bir hikaye, mevcut değildir.

Değişik bakış açıları, karmaşık olayların anlaşılmasını ve tarihe yöneltilen soruları, tek bir kaynağa bağlı kalmadan, cevaplanmasını sağlar. Söz konusu olan, diğerlerin değişik deneyimlerini anlaşılır ve takip edilebilir kılmak ve buradan yola çıkarak, bugün ve gelecekle ilgili değişken beklentilerin nedeninin kavranmasını sağlamaktır.

     

    Regine Dura, © Foto: Jim Rakete
    Regine Dura
    • Rejisör, kuratör, dramaturg, film, tiyatro ve radyo yazarı
    • Sanat pedagojisi, tiyatro,- film ve televizyon bilimi ve çağdaş Alman edebiyatı yükseköğrenimini Frankfurt‘ta, „Videoprojesi“ (Videoprojekt) lisansüstü eğitimini Berlin Sanat Yüksek Okulu’nda (Hochschule der Künste) aldı
    • Yükseköğreniminden sonra Win Wender Produktion, Darlow Smithson Films, European Film Academy için çalışmalarda bulundu
    • 2000 yılından bu yana belgesel tiyatro rejisörü Hans-Werner Kroesinger ile işbirliği yapıyor
    • 2006 yılında „Gençlik Medya Festivali Berlin“ (Jugendmedienfestival Berlin) de jüri üyeliği yaptı
    • SPLICE IN Gender and Politics in Afghanistan and Neighbouring Countries film festivalinde eş-küratör 
    • 2011 Belgesel film „Beyaz Kan“ (Weißes Blut) (ZDF/ARTE)
    • Film festivalleri: Max Ophüls-Preis, Dokfilmwoche Hamburg, Nordische Filmtage, Dokumentarist Filmfestival Istanbul
    • Radiofeature WDR için „Beyaz Kan“ (Weißes Blut) 
    • Burslar: MEDIA Bursu ve FFA Bursu (Filmförderungsanstalt), DEFA Bursu, Tarabya Kültür Akademisi bursu İstanbul/Tarabya 2013/14

     

    Hans-Werner Kroesinger, © Foto: Jim Rakete
    Hans-Werner Kroesinger
    * 1962 Bonn
    • Uygulamalı Tiyatro Bilimi ile ilgili yüksek öğrenimini 1983-1988 yılları arasında Andrzej Wirth ve Hans-Thies Lehmann’dan aldı. Robert Wilson‘ un „Hamletmakinası“ (Hamletmaschine) (New York), „Salome“ (Milano) ve „The Forest“ (Berlin) adlı eserlerin sahnelenmesinde katkıda bulundu ve reji asistanı / dramaturg olarak görev aldı. 
    • 1989 yılında Heines Müllers’in „Hamlet/Hamletmaschine“ adlı eserin prodüksiyonunda sanat sorumlusu olarak görev aldı (Deutsches Theater, Berlin)
    • 1993 yılından bu yana  (Berlin Ensemble, Staatstheater Stuttgart, Bayrisches Staatsschauspiel, Maxim Gorki Theater und in der freien Szene, v.a. HAU, Sophiensäle, Radialsystem, Staatsbank, Podewil Berlin, FFT Düsseldorf, Festspielhaus Dresden-Hellerau, Theaterhaus Gessnerallee, Zürich) eserler sahneliyor. 
    • Tanınmış ulusal ve uluslararası festivallere davet edildi „Politik im freien Theater“ (Hamburg 2003), „Cultura Nova“ (Herleen 2008), „Impulse“ (NRW 2009) 
    • 2007 yılında Parkaue’de bulunan Berlin Tiyatrosu‘nda (Berliner Theater) sahnelediği „Kindertransporte“ ile Grimm-Kardeşler-Ödülü’nü aldı.