Rat i mir

Drakula i mit o divljem Balkanu

„Balkan je Zapadnu maštu golicao samo u vrijeme ratova. Izgleda kao da imate decenije mirnodopskih razdoblja kada niko ne želi da zna i niko posebno ne prati šta se dešava. Onog momenta kada Balkan zapadne u nevolje, ovaj 'reflektor' interesa se okreće prema tom području. Ono što se u stvari događa je da je to vrsta izvora, takoreći, dvoslojnog mita o Balkanu. Jedan od njih je: Balkan kao djeca koja se trebaju dovesti u red. To je ono što ja nazivam Ruritanijski mit. Znate onu vrstu djetinjastih, folklornih, uniformi, rituala itd. Drugi mit je prijeteći mit, mit o vampiru. Drakula je predstavnik tog mita. Oba su kreacije viktorijanskog doba. Oba su zapravo proizvodi želje kasnog 19. stoljeća da izgradi jedno imaginarno mjesto.

A onda su u 20. stoljeću oba višestruko pomnožena kroz snagu njihovih filmskih interpretacija. Tako ovdje u Britaniji na primjer, kad pomislite na Drakulu Brama Stokera, na Vampira, djeca često znaju nešto o vampirima čak i prije nego što nauče čitati u dobi od četiri ili pet godina. Dakle, prva vrsta ideje [balkanskog] poluostrva dolazi iz ove, tako reći, irske kreacije pisca koji nikada nije kročio u to područje.“

 

 

Vesna Goldsworthy ©  Anemon Productions
Vesna Goldsworthy
Vesna Goldsworthy je pisac i pjesnikinja koja predaje englesku književnost na Univerzitetu u Kingstonu. Njena prva knjiga, Inventing Ruritania: The Imperialism of the Imagination (Yale, 1998.)  (Izmišljanje Ruritanije: imperijalizam mašte), je nagrađivana studija o Balkanu i evropskom identitetu u književnosti engleskog govornog područja, i prevedena je na bugarski, grčki, rumunjski i srpski jezik.