Trình diễn âm thanh Sau cuộc dọn dẹp, một sự trở lại nhẹ

After clean-up, slight return by Cao Lan & Gregor Siedl
© Manzi

Tác phẩm của Cao Thanh Lan và Gregor Siedl
Khu tập thể văn công Mai Dịch, quận Cầu Giấy

Mai Dịch là khu dân cư có nhiều biến đổi nhanh chóng, và không giống như các khu vực dân sinh khác, nơi đây tập trung một lượng lớn khác thường các nghệ sĩ thuộc mọi lĩnh vực – từ âm nhạc truyền thống đến âm nhạc cách mạng, từ nghệ thuật dân gian đến nghệ thuật sân khấu, và cả biểu diễn xiếc.
 
Khu vực này từng là vùng ngoại ô xanh một thời của Hà Nội, với những cánh đồng, ruộng hoa và cơ man cây cối um tùm. Với quá trình đô thị hóa, mọi âm thanh tự nhiên của chim chóc, côn trùng và cây cỏ đã dần biến mất hoặc bị nuốt chửng bởi sự ồn ào của giao thông và các âm thanh nhân tạo của thành phố.


Sau chiến dịch “dọn dẹp” được tiến hành bởi chính quyền trong khu dân cư, mọi hàng quán kinh doanh vỉa hè, các tiệm cắt tóc đường phố đã biến mất không còn dấu vết. Công việc kiếm cơm, nơi chốn làm ăn của một bộ phận dân cư đã bị tước đoạt khỏi họ sau 30 năm gắn bó với góc phố ấy và trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống khu dân cư.
 
Tác phẩm là sự thể hiện lòng kính trọng tới những người cắt tóc đường phố, những người bán hàng vỉa hè, và cả phần thiên nhiên đã bị đánh mất từ lâu; thông qua một hòa trộn âm thanh kỳ quặc trong sự phân tán của những thành tố khác biệt: tiếng biểu diễn của những người hát tuồng, chèo, lẫn nhạc đỏ, trong âm thanh của trình diễn xiếc… lẫn lộn với những tiếng ồn giao thông thông thường – và các âm thanh bị quên lãng quá lâu của tự nhiên.

Nhạc sĩ Cao Thanh Lan

Là một nghệ sĩ đa tài, được đào tạo về piano cổ điển và đương đại ở Cologne Đức và Bruxelles, Bỉ, đã từng đạt được nhiều giải thưởng lớn trong và ngoài nước (Giải nhì Concours Mùa thu, Giải vàng ở Hàn Quốc, và giải ba ở Rumani), tuy nhiên Cao Lan lại tìm thấy niềm đam mê đặc biệt với âm thanh và tiếng ồn.
Cô đã từng thử nghiệm với nhiều nhạc cụ điện tử khác nhau cho tới các vật dụng được phóng đại âm, và các nhạc cụ ít biết tới như đàn marxophone, daxophone, v.v…

Cao Lan hiện là nghệ sĩ dương cầm khách mời cho các dự án của nhóm nhạc thình phòng đương đại Berlin (KNM Ensemble), một trong những nhóm nhạc đương đại đầu tiên ở Berlin Đức. Cùng với nhóm này, cô đã từng trình diễn ở nhưng liên hoan có tiếng như Ultraschall Festival, Musica Electronica Nova Wroclaw, Galeriewanderung Berlin… Cô cũng đã từng tham gia các festival âm nhạc đương đại quan trọng ở châu Âu như: liên hoan âm nhạc đương đại mùa hè ở Darmstadt Đức, liên hoan âm nhạc Klangspuren ở Áo, Liên hoan Manifest ở trung tâm âm nhạc điện tử Ircam Paris, Liên hoan Impuls ở Áo, Liên hoan âm nhạc thính phòng Schiermonnikoog ở Hà Lan…
 
Hiện Cao Lan hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực âm nhạc thể nghiệm và nghệ thuật âm thanh (sound art). Cô tham gia vào nhiều dự án hợp tác với các nghệ sĩ quốc tế, đặc biệt dự án Parallel Asteroid and Zicla cùng nghệ sĩ Gregor Siedl. Cao Lan và Gregor đã và đang đi lưu diễn khắp Châu Âu, Nhật Bản, Brazil, Trung Quốc, Đài Loan, Argentina, Uruguauy, Chile, Phần Lan, Việt Nam và Úc.

Gregor Siedl

Sinh ra ở Viên, thủ đô nước Áo, Gregor hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc thể nghiệm và ngẫu hứng. Qua việc tìm tòi và khám phá cách sử dụng nhạc cụ kiểu mới, cách thay đổi cấu tạo âm thanh của những nhạc cụ quen thuộc như kèn saxophone, kèn clarinet, cũng như sử dụng nước và những ‘nhạc cụ’ đến nay chưa được dùng nhiều trong âm nhạc như sáo và lưỡi gà để nhử thú săn, anh đã tạo ra một tiếng nói rất riêng trong giới âm nhạc thể nghiệm.

Được đào tạo là một nghệ sĩ chơi nhạc jazz, Gregor đã đạt giải nhất – nghệ sĩ ngẫu hứng xuất sắc nhất trong các cuộc thi như XL-Jazz và Gent Jazz ở Bỉ. Anh cũng đã từng tham gia vào nhiều dự án nhạc jazz thể nghiệm, các dự án đa ngành kết hợp với nghệ sĩ thị giác và nghệ sĩ trình diễn. Anh là thành viên sáng lập của nhóm Junk Orbit, nhóm Siedl/Cao với 2 dự án Zicla và Parallel Asteroid, nhóm DOKO, nhóm Auralisation, dự án Thẩm thấu và nhóm đương đại Saxophone châu Âu.
 
Anh đã từng trình diễn ở châu Á, châu Âu, Nam Mỹ trong các liên hoan âm nhạc quốc tế như: Festival Ankunft Neue Musik Berlin, Festival Internacional de Musica Experimental Sao Paulo, Jazz D`Or Strasbourg, HdKW Berlin và the Belgrade Jazz Festival.