Angelika Klüssendorf

Przebłyski optymizmu są w tej książce rzadkością. Ba, co gorsza, dziewczyna, której imienia nie poznamy, na początku powieści dwunastoletnia, uczy się wystrzegać nadziei jak podstępnej choroby. Bo z nadziei niechybnie wynikają rozczarowania i nowe zranienia. Dlatego bohaterka postanawia, że „nigdy więcej nie zdarzy jej się pojechać dokądś z nadzieją“. Jeżeli zwiewa od rodziny, od nieobliczalnej, brutalnej matki, a potem, z domu dziecka, w przystępie niedorzecznej tęsknoty ucieka z powrotem, to tylko w poszukiwaniu bezpieczeństwa – nie żeby gdzie indziej należało oczekiwać czegoś lepszego. (…) Głos auktorialnego narratora nie stwarza zbawczego dystansu. Powieści tej, skądinąd przemożnie sugestywnej, nadaje to charakter bardzo hermetyczny. Jedno zdarzenie za drugim, kolejne katastrofy, i tak cały czas. Być może ten łańcuch fatalnych zdarzeń nie może mieć końca i dlatego książka urywa się tak nagle. Dziewczyna, wówczas 17-letnia, kończy naukę hodowli bydła w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, ale widać, że i z tego nic nie wyjdzie. Chciałoby się wiedzieć, jak jej się będzie wiodło w przyszłości.

Jörg Magenau: „Hoffnung wäre nur eine weitere Falle gewesen“
© die tageszeitung, 24 września 2011