Alman tarihinin okullarda işlenme biçiminden memnun olmayan tarih öğretmeni Gabi Teichert karakteri, ilk kez Sonbaharda Almanya (1978) filminin bir bölümünde karşımıza çıkar. Alexander Kluge’nin en önemli filmlerinden Vatansever (1979) ise baştan sona bu karakteri takip eder. Teichert, “Alman tarihini vatansever bir anlatı içine yerleştirmek” için yeni yollar arar durur: Resmi anlatıların, kitapların ve unutulmuş olayların katmanları arasında, hem metaforik anlamda hem de birebir karşılığıyla bir kazı yapmaya koyulur.

Vatansever, Kluge’nin en iyi makale filmlerinden biridir. İddialı ve hayranlık uyandıran bir montajla belgesel ile kurmaca arasındaki sınırlar giderek bulanıklaşır. Hannelore Hoger’in canlandırdığı kurmaca karakter Gabi Teichert parti toplantılarına katılır, siyasetçilerle röportajlar yapar ve meslektaşı eğitimcilere sorular yöneltir. Dönemin Batı Almanya’sındaki siyasi tartışmalarla doğrudan bağlantılı, belgesel niteliğindeki sahneleri bir yana, tarihe yaklaşımındaki özgünlük sayesinde günümüzle bağı eskimemiş bir filmdir.

Alexander Kluge, The Guardian tarafından “yazar ve Genç Alman Sineması’nın kilit figürlerinden bir sinemacı … Frankfurt Okulu temelli neo-Marksist kültür eleştirisinin son temsilcilerinden biri” olarak tanımlanmıştı. Bu yıl mart ayında, 94 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünden kısa bir süre öncesine kadar film üretmeyi sürdüren Kluge’nin son filmi Primitive Diversity (2025), geçen yıl Rotterdam’da prömiyer yapmıştı. Bizse onu belki zor ama aynı zamanda en karakteristik filmlerinden biriyle anıyoruz.

Alexander Kluge

Seçilmiş filmografi
1961 Taşa Dökülmüş Vahşet (Kısa metraj, ortak yönetmen Peter Schamoni)
1966 Düne Veda
1968 Die Artisten in der Zirkuskuppel: ratlos
1974 In Gefahr und größter Not bringt der Mittelweg den Tod (Ortak yönetmen Edgar Reitz)
1978 Sonbaharda Almanya (Episodik film, birden fazla bölümün yönetmenliği)
1979 Vatansever
1983 Die Macht der Gefühle
2018 Neşeli Ağıt (Ortak yönetmen Khavn)
2020 Orphea (Ortak yönetmen Khavn)
2025 Primitive Diversity

Batı Almanya
1979, 121’, Siyah/Beyaz ve renkli, DVD
Almanca
Türkçe ve İngilizce altyazılı
Yönetmen: Alexander Kluge
Oyuncular: Hannelore Hoger, Dieter Mainka, Alfred Edel
Yapım: Kairos-Film, ZDF

1979 Alman Film Ödülleri Gümüş Film Şeridi – Kurmaca Anlatı İçermeyen Uzun Metraj Filmler