Dr. Erkan Gürsoy εργάζεται στο τμήμα των γερμανικών ως δεύτερη γλώσσα στο Πανεπιστήμιο Ντούισμπουργκ-Έσσεν (UDE) στη Γερμανία και συμμετείχε στο YLC!  ως συνεργάτης από την έναρξη του έργου.

Θα μπορούσατε να περιγράψετε τον ρόλο και τις αρμοδιότητές σας στο έργο «Your Language Counts!»;

Μαζί με τον Tobias Schroedler, ανέλαβα την ηγεσία της ομάδας του UDE εντός του έργου. Ο Tobias ήταν κυρίως υπεύθυνος για την επίβλεψη της αξιολόγησης και τον υποστήριζα συμβουλευτικά. Βοηθήσαμε επίσης τη συνάδελφό μας Clarissa Diekmann να ετοιμάσει τις ερωτήσεις για τους εκπαιδευτικούς ΓΚ. Αυτή η ομάδα είναι εξαιρετικά περιθωριοποιημένη και εργάζεται υπό επισφαλείς συνθήκες, που δυσκολεύει τους ερευνητές να τους προσεγγίσουν. Για εμένα, ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να πάρω ιδέες με έναν τρόπο που έδειχνε ευαισθησία και εκτίμηση. Κατά την άποψή μου, αυτό το πετύχαμε αρκετά καλά.

Το δεύτερο σημαντικό έργο μας ήταν [η σύνταξη] του εγχειριδίου. Εδώ, η Tatjana Atanasoska ανάλαβε το έργο της επιμέλειας και εγώ είχα και πάλι συμβουλευτικό ρόλο.

Επίσης, ήμασταν υπεύθυνοι για τη διοργάνωση του συνεδρίου YLC, στο οποίο είχα πολύ ενεργό ρόλο.

Τι ήταν ιδιαίτερα αξιομνημόνευτο για εσάς στο έργο;

Με εντυπωσίασε πολύ η προθυμία των εκπαιδευτικών ΓΚ να συμμετάσχουν στο έργο παρά τους αρχικούς φόβους τους. Οι συνεντεύξεις μάς έδειξαν ότι είχαμε πετύχει στο να ακουστούν οι απόψεις αυτής της μοναδικής ομάδας. Μετά, λάβαμε επίσης πολύ θετικά σχόλια από τους εκπαιδευτικούς σχετικά με τις συνεντεύξεις, που ήταν πράγματι ιδιαίτερες στιγμές.

Ένα ακόμη αξιοσημείωτο γεγονός του έργου ήταν το συνέδριο YLC. Ήταν εξαιρετικό που συγκέντρωσα την ομάδα του έργου και συνάντησα τους εκπαιδευτικούς από κοντά. Την ίδια στιγμή, εκτίμησα ιδιαίτερα την πρώτη συνάντηση στην Ουψάλα τον Ιανουάριο του 2024 και τη συνάντηση στην Αθήνα τον Μάιο του 2025. Εκεί, μπορέσαμε να συζητήσουμε ζητήματα πολύ πιο αναλυτικά και να διασαφηνίσουμε αρκετές ερωτήσεις που ορισμένες φορές είναι δύσκολο να απαντηθούν στις διαδικτυακές συναντήσεις μας.

Ποια θεωρείτε ότι ήταν τα σημαντικότερα επιτεύγματα του έργου;

Έχω πάντα αμφίσημα συναισθήματα γι’ αυτό. Από τη μία, το έργο συνέβαλλε στον μετασχηματισμό του τοπίου της ΕΓΚ, ιδίως σε σχέση με συγκεκριμένες ΓΚ. Από την άλλη, αποκάλυψε επίσης ότι οι κοινωνικές ανισότητες είναι διακρατικές σε ευρωπαϊκό πλαίσιο. Όλοι οι εκπαιδευτικοί εργάζονται υπό εξαιρετικά επισφαλείς συνθήκες, ακόμη και σε μέρη όπου η ΕΓΚ είναι καλά εδραιωμένη.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα της έρευνας μαθητών ήταν πολύ θετικά. Δείχνουν ότι οι διδασκόμενοι εκτιμούν πολύ αυτόν τον εκπαιδευτικό χώρο και ότι η αίσθηση της ευημερίας τους στην ΕΓΚ είναι τεράστια. Για εμένα, αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι η ΕΓΚ είναι το μόνο πλαίσιο στο οποίο τα πολύγλωσσα παιδιά εκλαμβάνονται ως πολύγλωσσα θέματα.

Ποια ήταν τα ορόσημα που επιτεύχθηκαν;

Πιστεύω ότι ένα σημαντικό ορόσημο ήταν του Goethe-Institut Σουηδίας που συμπεριέλαβε τη ΓΚ στο έργο του. Αυτό αντικατοπτρίζει ένα νεοαναδυόμενο ενδιαφέρον που υπερβαίνει τη διδασκαλία ξένων γλωσσών. Την ίδια στιγμή, εκφράζει και μια εκτίμηση για περιθωριοποιημένες γλώσσες μεταναστών. Αυτή η προοπτική αποδεικνύει ένα βιώσιμο μελλοντικό όραμα για το Goethe-Institut —που δείχνει ενδιαφέρον για τα σύγχρονα ζητήματα. Αυτό το βλέπω ως ορόσημο στην ευρωπαϊκή ανάπτυξη του Goethe-Institut, με το σουηδικό παράρτημα να κατέχει πρωτοποριακό ρόλο. Ελπίζω αυτή η υποδειγματική αλλαγή να εξακολουθήσει και σε άλλες τοποθεσίες του Goethe-Institut και στη διεθνή προώθηση των γερμανικών.

Άλλα ορόσημα περιλαμβάνουν όλο το υλικό που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του έργου, όπως είναι το εγχειρίδιο, ο οδικός χάρτης και η πλατφόρμα για εκπαιδευτικούς. Αυτά είναι σημαντικά επιτεύγματα σε διακρατικό επίπεδο σχετικά με την ΕΓΚ. Πιστεύω ότι όλες οι χώρες ωφελήθηκαν από αυτήν την ανταλλαγή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων όπου η ΕΓΚ είναι ήδη καλά εδραιωμένη.

Το συνέδριο «Your Language Counts!» πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Ντούισμπουργκ-Έσσεν στα τέλη Ιανουαρίου. Πώς ήταν οι προετοιμασίες και η ίδια η εκδήλωση; Ποια ήταν για εσάς μια στιγμή που ξεχώρισε;

Μια ξεχωριστή στιγμή για εμένα ήταν η συγκέντρωση όλων σε έναν κοινό χώρο — ιδίως με τους εκπαιδευτικούς αλλά επίσης και με την ομάδα του έργου. Οι προετοιμασίες και η πραγματοποίηση της εκδήλωσης ήταν σε εντατικούς ρυθμούς, αλλά όλα κύλησαν πολύ καλά. Δυστυχώς, παραβρέθηκαν λιγότεροι συμμετέχοντες από όσους αναμέναμε, αλλά κατά τη διάρκεια του συνεδρίου συνειδητοποίησα ότι οι εκπαιδευτικοί ήταν εξαιρετικά ικανοποιημένοι για αυτό. Τα εργαστήρια πραγματοποιήθηκαν με μικρότερες ομάδες και έτσι ήταν εφικτή η εντονότερη συνεργασία και η ανταλλαγή ιδεών.

Τι αντίκτυπο μπορεί να έχει το «Your Language Counts!» στο μέλλον ή τι αντίκτυπο εύχεστε να έχει;

Το «Your Language Counts!» είναι ένα ευρωπαϊκό έργο — μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία με ανταλλαγή σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πιστεύω ότι είναι ωφέλιμο όχι μόνο να σκεφτόμαστε εντός του δικού μας εθνικού πλαισίου, αλλά επίσης και εντός μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής κλίμακας.
Ελπίζω και είμαι πεπεισμένος ότι η διαρκής ενασχόληση με ένα τέτοιο ευρωπαϊκό έργο θα είναι σημαντική στο μέλλον. Τα επόμενα πέντε με δέκα χρόνια, το έργο «Your Language Counts!» θα είναι σημείο αναφοράς και πόρος για την περαιτέρω εξέλιξη της εκπαίδευσης σε γλώσσες κληρονομιάς στις συμμετέχουσες χώρες σε όλη την Ευρώπη και σε μεγαλύτερο εύρος.

Πώς συνέβαλε το «Your Language Counts!» στην ευαισθητοποίηση του κοινού για τις ΓΚ και την ΕΓΚ; Πώς θα μπορούσε να συνεχιστεί αυτό και πώς μπορεί να υποστηριχθεί περαιτέρω η ΕΓΚ;

Θα προτιμούσα να απαντήσω στην ερώτηση με βάση τα δεδομένα των συνεντεύξεων ανατροφοδότησης από τους εκπαιδευτικούς. Η ΕΓΚ παραμένει στο περιθώριο, και θα ήταν ψευδαίσθηση να πιστεύω ότι το έργο από μόνο του έχει δημιουργήσει μια καθολική εκτίμηση για τις γλώσσες κληρονομιάς ή τις γλώσσες των μεταναστών. Πιστεύω ότι η συνεχής παρουσίαση επιχειρημάτων θα είναι μια διαρκής πρόκληση που διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη παρουσία της ΕΓΚ.

Σχετικά με την ΕΓΚ, θα ήθελα να αναφερθώ στις δηλώσεις των εκπαιδευτικών που θεώρησαν ότι θα δημιουργήσουμε μαθήματα γλωσσών κληρονομιάς για παιδιά τέταρτης ή πέμπτης γενιάς, για τα οποία η γλώσσα πλειοψηφίας έχει γίνει επίσης η γλώσσα οικογένειας, αλλά για τα οποία η διατήρησης της γλώσσας κληρονομιάς εξακολουθεί να είναι σημαντική. Τι σημαίνει όταν τα παιδιά καταλαβαίνουν τη γλώσσα αλλά φοβούνται να την μιλήσουν επειδή η κοινότητά τους λέει, για παράδειγμα, ότι τα τουρκικά ακούγονται γερμανικά; Θεωρώ ότι αυτή η επόμενη γενιά αντιμετωπίζει σε μεγάλο βαθμό μια διάκριση τόσο από την κοινωνία όσο και από μεγαλύτερους ηλικιακά μετανάστες, που φυσικά υπονομεύει την αυτοπεποίθησή της. Για εμένα, είναι απαραίτητο να είναι προσβάσιμη η ΕΓΚ και σε αυτές τις επόμενες γενιές, να ληφθεί υπόψη η ενίσχυση και να στηριχθούν τα παιδιά ώστε να μιλήσουν ξανά.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να δείξουμε ότι η πολυγλωσσία δεν σημαίνει την κατάκτηση δύο γλωσσών ξεχωριστά στην εθνική γλώσσα, αλλά η πολυγλωσσία είναι μια ευέλικτη έννοια και είναι απολύτως αποδεκτό, για παράδειγμα, να μιλάς τουρκικά με σουηδική προφορά. Υπάρχουν πολλές δυνατότητες εδώ. Οι διδακτικές προσεγγίσεις της διατήρησης γλώσσας επίσης χρειάζονται περαιτέρω ανάπτυξη, καθώς δεν έχουμε ακόμη μια ολοκληρωμένη προσέγγιση.

Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;

Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Goethe-Institut Σουηδίας, ιδίως τη Sabine Brachmann-Bosse. Σας ευχαριστώ που δώσατε ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το θέμα και για την ολόθερμη πρόσκληση. Ήταν πραγματικά υπέροχο. Όταν ζήτησα από τον Tobias να συμμετάσχει, συμφώνησε αμέσως. Η Tatjana δέχθηκε επίσης με μεγάλο ενθουσιασμό και ήμασταν πολύ τυχεροί που είχαμε συνάδελφο την Clarissa Diekmann.

Πρόκειται για πολύ έντονα αλλά εξαιρετικά παραγωγικά χρόνια και είμαι απλώς ευγνώμων που πρόσφερα ως μέρος αυτής της ομάδας.



Η συνέντευξη έγινε από την Carmen Bozzetta τον Φεβρουάριο του 2026.