Πανεπιστήμιο Ντούισμπουργκ-Έσσεν, Γερμανία

Η υπενθύμιση ενός ορόσημου

Χάρη στην εκδήλωση ήρθα σε επαφή με επαγγελματίες από τον χώρο της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και της χάραξης πολιτικής για τη γλώσσα ώστε να εξερευνήσουν τη σημασία της γλωσσικής ποικιλομορφίας στις τάξεις στην Ευρώπη και την αξία των γλωσσών κληρονομιάς στις σύγχρονες κοινωνίες.

Κεντρικό θέμα του συνεδρίου ήταν η παρουσίαση των βασικών αποτελεσμάτων από το έργο «Your language counts!». Αυτά περιελάμβαναν ιδέες από το πιλοτικό έργο, τον οδικό χάρτη του έργου και την επίσημη κυκλοφορία του εγχειριδίου για την υλοποίηση της Εκπαίδευσης σε Γλώσσες Κληρονομιάς στα σχολεία της Ευρώπης.

Το συνέδριο περιελάμβανε βασικές ομιλίες, πάνελ ειδικών και διαδραστικά εργαστήρια, παρέχοντας μια δυναμική πλατφόρμα για διάλογο, ανταλλαγή γνώσεων και επαγγελματική δικτύωση.

Καθώς το έργο Your Language Counts! οδεύει προς την ολοκλήρωσή του μετά από δύο χρόνια συνεργασίας, έρευνας και ανταλλαγής σε όλη την Ευρώπη, το τελευταίο συνέδριό μας στο Έσσεν ήταν μια στιγμή όπου συνενώθηκαν όλα.

Το συνέδριο είχε μια πολύ προσεκτική δομή ακολουθίας, αντικατοπτρίζοντας τη διαδρομή του ίδιου του έργου: από τις σκέψεις σχετικά με τα αποτελέσματα, τον διάλογο και την ανταλλαγή μέχρι τον οραματισμό του μέλλοντος της εκπαίδευσης στις γλώσσες κληρονομιάς σε πολύγλωσσες κοινωνίες.
 

Έναρξη και σκέψεις για το έργο

Το συνέδριο ξεκίνησε με τους θερμούς χαιρετισμούς από τους οικοδεσπότες μας Δρ. Tobias Schroedler, Καθ. Δρ. Birte Bös (Αναπληρώτρια Κοσμήτορας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Επιστημών), Καθ. Δρ. Stefan Rumann (Αντιπρύτανης για τη Μελέτη, τη Διδασκαλία & την Εκπαίδευση), Καθ. Δρ. Katja F. Cantone- Altıntaș (Πρόεδρος του Ινστιτούτου Γερμανικών ως Δεύτερη και Ξένη Γλώσσα).

Ακολούθησε μια ολοκληρωμένη παρουσίαση των αποτελεσμάτων του έργου. Κάθε υπεύθυνος εργασίας του έργου εξήγησε στο κοινό με ποιο θέμα είχε ασχοληθεί.

Αρχίζοντας με το εργαλείο Mentimeter ζητώντας από το κοινό αν οι γλώσσες τους μετράνε, η Sabine Brachmann-Bosse από την ομάδα διαχείρισης παρουσίασε το όραμα που είχε όταν έκανε την αίτηση για το έργο. Ο Simeon Oxley έδωσε ιδέες για το πιλοτικό μοντέλο, στο οποίο είχε συνεργαστεί με το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα και για την υλοποίησή του με εκπαιδευτικούς ΓΚ. Μετά από αυτό, ο Tobias Schroedler συνόψισε τα ολοκληρωμένα αποτελέσματα της αξιολόγησης που πραγματοποίησε με τους συναδέλφους τους από το Πανεπιστήμιο UDE κατά τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης. Στη συνέχεια, η Elisabeth Schmidt της ομάδας διαχείρισης παρουσίασε την πλατφόρμα εκπαιδευτικών και το υλικό ΓΚ που δημιούργησαν οι εκπαιδευτικοί ΓΚ του έργου. Ακολούθησε η Tatjana Atanasoska, η οποία παρουσίασε την εφαρμογή του εγχειριδίου ΓΚ και κατά την ολοκλήρωση η Karijn Helsloot παρουσίασε τον πλήρη οδικό χάρτη για υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, για τον οποίον συνεργάστηκε με συναδέλφους της από το TnK.

Στη συνεδρία υπογραμμίστηκαν τα εργαλεία, οι ιδέες και το υλικό που αναπτύχθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, προσφέροντας μια κοινή κατανόηση του αντίκτυπου που δημιουργήθηκε.

Πάνελ συζήτησης: Το μέλλον της εκπαίδευσης στις γλώσσες κληρονομιάς

  Το πάνελ συζήτησης συγκέντρωσε απόψεις από την έρευνα, την πρακτική και τη χάραξη πολιτικής. Η συζήτηση ασχολήθηκε με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ΕΓΚ στην Ευρώπη, με επίκεντρο την αναγνώριση, τη στήριξη εκπαιδευτικών και την ενσωμάτωση των γλωσσών κληρονομιάς στην κύρια εκπαίδευση.

Οι συμμετέχοντες ήταν οι εξής: Ahmad Alhamad (ISK Piter Jelles, Ολλανδία), Camilla Hollmén (Ένωση για την Πολυγλωσσία (EFF), Δήμος της Ουψάλα, Σουηδία), Δρ. Tanya Kaya (IfSM, Γερμανία), Larissa Aksinovits, (OAO, Φινλανδία), Jeff MacSwan (Πανεπιστήμιο του Maryland, ΗΠΑ).
Το πάνελ συντόνιζε η Elisabeth Schmidt (Goethe-Institut, Σουηδία).
(Λεπτομέρειες για το πάνελ συμμετεχόντων)

Κατά την έναρξη του πάνελ, ζητείται από κάθε συμμετέχοντα να μιλήσει για τη δική του μητρική γλώσσα και τη σχέση του με αυτήν, καθώς και το τι σημαίνει να ζει σε μια χώρα ή σε μια κοινωνία, όπου η γλώσσα του δεν έχει σημαντικό ρόλο.

Μία από τις δηλώσεις του εκπαιδευτικού ΓΚ Ahmad Alhamad συνοψίζει την περιθωριοποιημένη θέση των ΓΚ στην πράξη: «Έχω αυτό το όνειρο ότι ξυπνάω κάποια μέρα και βλέπω το μάθημά μου στο κανονικό πρόγραμμα μαθημάτων» και όχι στριμωγμένο σε κάποια ώρα ένα απόγευμα Παρασκευής, ιδιωτικά οργανωμένο, όπως είναι πολλά μαθήματα γλωσσών κληρονομιάς στην Ολλανδία.

Στο δεύτερο μισό της συζήτησης, το κοινό είχε την ευκαιρία να θέσει ερωτήματα και να συζητήσει με τους πανελίστες αναφορικά με συγκεκριμένα ζητήματα.

Η ανταλλαγή ήταν ζωηρή και μακρόπνοη, αντικατοπτρίζοντας την ποικιλομορφία των προοπτικών στην αίθουσα. Έγινε σαφές ότι τα συμπεράσματα του έργου είχαν αντίκτυπο πολύ πέρα από την επίσημη ολοκλήρωσή του και συνέβαλλαν σε μια διαρκή συζήτηση για την πολυγλωσσία και την εκπαιδευτική ισότητα στην Ευρώπη και στον κόσμο.

World Café: Ανταλλαγή πέρα από σύνορα και αρχές

Το απόγευμα έλαβε μια πιο διαδραστική μορφή. Το World Café δημιούργησε έναν ανοιχτό και χαλαρό χώρο όπου οι συμμετέχοντες θα μπορούσαν να κινηθούν μεταξύ πινάκων, να εξερευνήσουν αφίσες και υλικό έργου και να συμμετάσχουν σε αυθόρμητες συζητήσεις.

Αυτό το περιβάλλον ενίσχυσε τον διασυνοριακό διάλογο και δημιούργησε νέες επαφές. Εμπειρίες από διαφορετικά εκπαιδευτικά πλαίσια, ευρήματα έρευνας και πρακτικές προσεγγίσεις για την ΕΚΓ μοιράστηκαν ελεύθερα. Η ατμόσφαιρα ήταν δυναμική και συνεργατική —- μια υπενθύμιση του πόσο πολύ διακατέχεται η κοινότητα ΕΓΚ από δημιουργικότητα και δέσμευση.

Κεντρικό θέμα: Η Εκπαίδευση Γλωσσών Κληρονομιάς στο επίκεντρο

Η δεύτερη ημέρα ξεκίνησε με το ενδιαφέρον κεντρικό θέμα «Γλώσσα, γνώση, ταυτότητα και διαπολιτισμικότητα στην εκπαίδευση γλωσσών κληρονομιάς: Ανάπτυξη γνώσης σχετικά με τις πρακτικές της γλώσσας κληρονομιάς σε ευρωπαϊκό πλαίσιο» της Anne Reath Warren από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα. Ξεκίνησε την ομιλία της με μια ενδιαφέρουσα δήλωση:
«Κάθε γλώσσα κληρονομιάς είναι μοναδική. Και παρότι στην Ευρώπη προωθούμε την πολυγλωσσία, οι γλώσσες κληρονομιάς είναι στο περιθώριο της μελέτης. »

Η ομιλία της τοποθέτησε σε ισχυρό πλαίσιο την εκπαίδευση σε γλώσσες κληρονομιάς:

• Η ΕΓΚ είναι πολύτιμη σε ατομικό, οικογενειακό και κοινωνικό επίπεδο.
• Οι ισχυρότεροι δεσμοί μεταξύ ΕΚΓ και κύρια εκπαίδευσης ωφελούν μαθητές και κοινότητες.
• Σημαντικές προοπτικές σχετικά με τη γνώση, τη γλώσσα, την ταυτότητα και τη διαπολιτισμικότητα μπορούν να ενισχύσουν τους εκπαιδευτικούς και τους υπεύθυνους σχολείων.

Άλλο ένα μάθημα ήταν ότι οι γλώσσες κληρονομιάς είναι από τις γλώσσες που παρότι δεν μελετώνται σχεδόν καθόλου εντούτοις προσφέρουν μια τεράστια δυνατότητα πόρων.

Το κεντρικό θέμα της απασχόλησε την ημέρα τόσο σε επίπεδο έρευνας όσο και πρακτικά, θέτοντας τη βάση για βαθύτερη εξερεύνηση στα εργαστήρια που ακολούθησαν.

Εργαστήρια: Πρακτική, έρευνα και καινοτομία

Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες έλαβαν μέρος σε παράλληλα εργαστήρια που κάλυπταν μεγάλο εύρος θεμάτων, αντικατοπτρίζοντας την ποικιλομορφία της εκπαίδευσης σε γλώσσες κληρονομιάς σε όλη την Ευρώπη. Οι συνεδρίες πρόσφεραν πρακτική ανταλλαγή και πρακτικές ιδέες, μεταξύ των οποίων οι εξής:

• Στρατηγικές συμμετοχής της οικογένειας στην ΕΓΚ
• Οπτική ερμηνεία στην εκμάθηση της τουρκικής γλώσσας
• Ενσωμάτωση γλωσσών κληρονομιάς μέσω ΤΝ
• ΕΓΚ στην Ολλανδία και η περίπτωση Φρίσλαντ
• Διδασκαλία σομαλικών μέσα από ιστορίες και προφορικές παραδόσεις
• Πλαίσια διδασκαλίας γλωσσών καταγωγής στη Φινλανδία
• Οργάνωση της ΕΓΚ στην Ουψάλα
• Περσική γλώσσα και πολιτισμός ανά τις ηπείρους
• Χρήση δημιουργικής γλώσσας μέσω της τέχνης (γερμανικά)
• Κατάρτιση εκπαιδευτικών και επαγγελματισμός

Αυτά τα εργαστήρια έδειξαν πώς η έρευνα, η δημιουργικότητα και η συμμετοχή της κοινότητας εμπεριέχονται στην ΕΚΓ. Τόνισαν επίσης τις καινοτόμες προσεγγίσεις που προέκυψαν σε διαφορετικές χώρες και γλωσσικές κοινότητες.

Τελικές σκέψεις και μελλοντικές προσδοκίες

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με τα τελικά αποτελέσματα των δύο ημερών —και όλου του έργου— συνολικά. Οι συμμετέχοντες ανέλυσαν την κοινή του διαδρομή, τη γνώση που απέκτησαν και τις σχέσεις που οικοδόμησαν. Παρότι το έργο επίσημα τελειώνει, οι συζητήσεις κατέστησαν σαφές ότι το έργο συνεχίζεται: στις τάξεις, στις κοινότητες και στις διαρκείς συνεργασίες σε όλη την Ευρώπη.