Ποιητική του αρχείου: Δουλεύοντας με καλλιτεχνικά αρχεία και κληροδοτήματα

Το Celadon Center for Arts & Ecologies παρουσιάζει στο Ξενοδοχείο Μινέρβα την έκθεση και το παράλληλο πρόγραμμα ‘Ζωή όμοια μ’ έναν ορίζοντα’*: Φύση και περιπλάνηση στη δουλειά του Νίκου Νικολαΐδη σε επιμέλεια Δρ. Γαβριήλ Κουρέα και Δρ. Έλενας Πάρπα. Το Ινστιτούτο Γκαίτε Κύπρου στηρίζει το Celadon Center for Arts & Ecologies στη διεξαγωγή του συμποσίου Ποιητική του αρχείου: Δουλεύοντας με καλλιτεχνικά αρχεία και κληροδοτήματα.

Η έκθεση εστιάζει στη φύση  και ιδιαίτερα στα βουνά στο ζωγραφικό έργο  του Νίκου Νικολαΐδη (1884–1956), φέρνοντας μαζί σχέδια και πίνακες του καλλιτέχνη από το  Τρόοδος και το όρος Σινά. Τα έργα αντλούνται  από την Κρατική Συλλογή Κυπριακής Τέχνης, τη  Δημοτική Πινακοθήκη Λεμεσού, την προσωρινή Δημοτική Πινακοθήκη Αμμοχώστου—Δημοτικό  Μουσείο Αγίας Νάπας «Θάλασσα», όπως επίσης  και από συλλογές ιδιωτών.

Περισσότερο γνωστός ως συγγραφέας, ο  Νίκος Νικολαΐδης μαθαίνει να ζωγραφίζει περιπλανώμενος· αρχικά στην κυπριακή ύπαιθρο  ως μαθητευόμενος αγιογράφος και αργότερα  στην Ευρώπη, όπου βιοπορίζεται ως καλλιτέχνης δρόμου. Στην Αίγυπτο, όπου εγκαθίσταται  μόνιμα το 1924, η σχέση του με τη ζωγραφική  εξακολουθεί να ορίζεται μέσα από την εμπειρία  της περιπλάνησης. Ζώντας «κάτω από μια σκηνή  σαν μπεντουβίνος», όπως αναφέρεται σε εφημερίδες της εποχής, ταξιδεύει για να ζωγραφίσει  στην κοιλάδα του Νείλου, στην έρημο Σαχάρα  και το όρος Σινά. Στα ταξίδια του στην Κύπρο  συνηθίζει να παραθερίζει στις Πλάτρες, όπου  το τοπίο της περιοχής, περισσότερο οικείο και  λιγότερο δραματικό από το τοπίο στο Σινά,  γίνεται τόπος μελέτης και παρατήρησης της  φύσης. Η έκθεση στο ξενοδοχείο Μινέρβα επιδιώκει να αναδείξει τη σύνδεση του καλλιτέχνη με την περιοχή την ίδια στιγμή που υπογραμμίζει την επιθυμία στη ζωή και τη δουλειά  του για διαρκή περιπλάνηση και εξερεύνηση,  την οποία ο ίδιος σε μια πρόζα του συνταυτίζει  με την επιθυμία για μια «ήσυχη ζωή […] με τη  φύση για συντροφιά». 

Συμπόσιο

Ποιητική του αρχείου: Δουλεύοντας με καλλιτεχνικά αρχεία και κληροδοτήματα

Αρκετά έργα του Νίκου Νικολαΐδη θεωρούνται  σήμερα χαμένα ή μη ανιχνεύσιμα, εγείροντας  ουσιαστικά ερωτήματα γύρω από ζητήματα διατήρησης της υλικής και άυλης κληρονομιάς των  καλλιτεχνών. Τι απομένει από το όραμα και την  επίδρασή ενός καλλιτέχνη όταν μεγάλο μέρος  του έργου του δεν είναι πλέον προσβάσιμο; Τι  είδους ερευνητικές και επιμελητικές προσεγγίσεις μπορούν να αναπτυχθούν ως ανταπόκριση; Και επιπλέον, τι ιστορική γνώση παράγεται  στη βάση ασυνέχειας και κενών; Αυτά και άλλα  ερωτήματα θα απασχολήσουν την ημερίδα με  τίτλο Ποιητική του αρχείου: Δουλεύοντας με  καλλιτεχνικά αρχεία και κληροδοτήματα, στην  οποία ερευνητές, επιμελητές και καλλιτέχνες συζητούν πρακτικές και εργαλεία διαχείρισης, προστασίας και ανάδειξης καλλιτεχνικών  αρχείων και κληροδοτημάτων.
Συμμετέχουν οι: Έλενα Παπαδοπούλου, Nadia von Maltzahn,  Anna Schäffler, Μαρίνα Σχίζα και Βαλεντίνος  Χαραλάμπους, Ιουλίτα Τουμαζή και ΆνναΜαρία  Χαραλάμπους

*Νίκος Νικολαΐδης, Οι ανθρώπινες και οι  άνθινες ζωές (1938), 39.