Kısa yollar:

Doğrudan içeriğe git (Alt 1)Doğrudan bir alt navigasyona git (Alt 3)Doğrudan ana navigasyona git (Alt 2)

60 Yıllık Treffpunkt Goethe

Goethe-Institut Lefkoşa, 1961 yılında kurulmuştur ve dünyadaki yurtdışı enstitülerinin en eskilerinden biridir. Enstitü bu yıl, 60. kuruluş yıl dönümünü kutluyor.
 

Logo 60 Jahre Goethe-Institut Zypern

Enstitü Müdürünün Açılış Sözleri

Goethe-Institut Lefkoşa, 1961 yılında kurulmuştur ve dünyadaki yurtdışı enstitülerinin en eskilerinden biridir. Enstitü bu yıl, 60. kuruluş yıl dönümünü kutluyor. Almanya ve Kıbrıs'ın değişken tarihiyle şekillenen 60 yıl. 1963 yılından bu yana sabit kalan, Goethe-Institut'un, Yeşil Hat üzerindeki yeri olmuştur. Goethe-Institut, 1963 yılından beridir Lefkoşa’nın içinden geçerek Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk nüfusu birbirinden ayıran Yeşil Hat‘tın üzerinde, Ledra Palace Otelin yanında bulunmaktadır. Bu kendine özgü yer, içindeki balık havuzuyla pitoresk bir bahçede bulunan tarihi koruma altındaki bu villa, yıkıntılar ve kontrol noktaları arasında tarafsız bölgede dolaşan kedileriyle, adanın kuzey ve güney kesimleri arasındaki bu vaha, 58 yıldır faaliyet gösterdiğimiz yer olmuş ve enstitünün çalışmalarını şekillendirmiştir. Bu konum, aynı zamanda fırsat ve sorumluluk, sınırlama ve özgürlük anlamına gelmiştir.

Goethe-Institut, sadece adanın 1974 yılında bölünmesinden önce değil, 2003 yılında açılan kontrol noktalarından sonra da ve Kıbrıs'ın 2004 yılında AB üyeliğinden bu yana tüm ülkedeki insanlar için önemli bir kültürel merkez ve buluşma yeri olmuştur. Her iki toplumdan gelen insanların birlikte kültür yaratabilmeleri ve deneyimleyebilmeleri amacıyla Yeşil Hat'ta her zaman, alanı kullanmak ön planda olmuştur.

Geçen yıllarda pek çok kişi Goethe-Institut‘u ziyaret etmiş, ona eşlik etmiş, onu desteklemiş ve şekillendirmiştir. Kıbrıs'ın uluslararası üne sahip en tanınmış sanatçılarından biri olan Christoforos Savva, son sergisini burada açmıştır. Alman mücevher tasarımcıları sergisi, Kıbrıslı tasarımcıların belleklerinde iz bırakmıştır.

Şansölye Angela Merkel, 2011 yılında enstitüyü ziyaret etmiştir. Bauhaus'un 100. yıldönümü nedeniyle Kıbrıs'ın dört bir yanından çok sayıda mimar ve mimarlık öğrencisi, o zaman 93 yaşında olan mimar Fivos Polydorides'in çalışmaları hakkında yapacağı konuşmayı dinlemek için gelmiştir. Mimar, eğitimini Bauhaus öğrencilerinden almıştı.

Bunlar, enstitünün 60 yıllık geçmişinden sadece birkaç örnek. Arkadaşlarımızdan, sanatçılarımızdan, proje ortaklarımızdan, öğrencilerimizden ve çalışanlarımızdan hikayelerini anlatmalarını istedik. 60 Yıl – Anılar başlıklı bölümde, Lefkoşa'daki Goethe-Institut ile ilgili izlenimlerini ve anılarını anlatmaktadırlar. Bunu yapmaya gönüllü olan ve anılarını bizimle paylaşan herkese çok teşekkür ederiz. Anılarını artık paylaşamayan ya da farklı nedenlerle bu noktada söz alamamış olan herkese de ayrıca teşekkür ederiz. İnsanlar ve onlarla olan paylaşım olmasaydı, yaptığımız işin hiçbir anlamı olmazdı; sadece onlarla birlikte her şey anlam ve değer kazanıyor.

Bu noktada özellikle iki kişiden bahsetmek istiyorum. Bu kişilerin uğraşları olmasaydı enstitü bugünkü gibi olmazdı. Ute Wörmann, kapanışının zor dönemlerinde enstitüyü bağımsız bir Goethe-Merkezi olarak yönetmeye devam etti. Bu süre zarfında hiç kimse oranın bir Goethe-Institut olmadığını fark etmedi. Goethe-Institut'un eski başkanı Klaus Dieter Lehmann enstitünün 2011 yılında yeniden açılması için uğraş vermiş ve bunu başarmıştır.

Goethe-Institut, kültürel diyalog ve insanları bir araya getirme misyonunu mükemmel bir şekilde gerçekleştirebileceği, Kıbrıs'ın her yerinden herkesin ulaşabileceği bir yerde BM, Home for Cooperation (Dayanışma Evi) ve Fulbright Foundation ile birlikte Yeşil Hat‘tadır.

Gelecek için enstitüye, Kıbrıs'ta başarıyla çalışmaya devam edeceği, kültürel sınırları aşarak insanları bir araya getireceği nice 60 yıllar diliyorum. Buradaki mükemmel, gittikçe büyüyen, canlı kültür ortamı umut vadediyor ve birçok kişide eskiden de olduğu gibi Almanca öğrenme hevesi var.

Karin Varga
Enstitü müdürü

Geçtiğimiz 60 yıl boyunca, Goethe-Institut Kıbrıs birçok kişiyle birlikte çalışmıştır. Bu zengin işbirliği birçok benzersiz etkinlikte kendini gösterniştir. Bu vesileyle, misafirimiz olan, bize destek veren, katkı koyan işbirliği yaptığımız herkese teşekkür etmek istiyoruz. Tüm isimleri yer sıkıntısı nedeniyle tek tek sayamamamızı anlayışla karşılayacağınızı umarız.


60 Yıl – Anılar

Geçen yıllarda pek çok kişi Goethe-Institut‘u ziyaret etmiş, ona eşlik etmiş, onu desteklemiş ve şekillendirmiştir. Arkadaşlarımızdan, sanatçılarımızdan, proje ortaklarımızdan, öğrencilerimizden ve çalışanlarımızdan hikayelerini anlatmalarını istedik. 60 Yıl – Anılar başlıklı bölümde, Lefkoşa'daki Goethe-Institut ile ilgili izlenimlerini ve anılarını bir yıl boyunca bizimle paylaşacaklar. Bunu yapmaya gönüllü olan ve anılarını bizimle paylaşacak olan herkese çok teşekkür ederiz.


Resimlerle Geçmişe Bakış

  • İki kadın bir odada bulunuyor ve sollarında kapalı bir pencere var. Sağ tarafta bir kitaplık var, üstünde Goethe'nin bir tablosu asılı. Portrenin önünde solunda sandalye olan bir masa var. Üzerinde elbiseli ve başlık takmış bir kadın oturuyor, bir dosyanın yapraklarını karıştırıyor. Başka bir kadın onun sol yanında durmuş dosyaya bakıyor. Arkasında bir kitaplık daha var. Solda üzerine ofis malzemeleri konmuş olan bir masa var. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut ofisindeki kadın çalışanlar, 1960'lar
  • Goethe-Institut inşaat alanının çevresinin daha büyük bir kesitini gösteriyor. Arka planda dağlar, ağaçlar ve Ledra Palace Otel görünüyor. Sağ tarafta Goethe-Institut binası görülüyor. İnşaat alanı iskele, ağaçlar ve bir duvarla çevrili. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut‘un ana binası ve salonun inşaat süreci, 1960'ların ortaları
  • Resim, enstitünün yapım aşamasındaki etkinlik salonunu gösteriyor. Henüz bitmemiş bina merdivenler ve iskelelerle çevrili. Çatıda bir erkek duruyor, diğer işçiler binanın alt kısmında ve sadece sırtları görülüyor. Resmin kenarında resmi çerçeveleyen bitkiler ve ağaçlar var. Şantiyenin arkasında, sağ tarafta Goethe-Institut binası sol tarfta ise tLedra Palace Otel'in bir bölümü görülüyor. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut‘un ana binası ve salonun inşaat süreci, 1960'ların ortalarında
  • Goethe-Institut salonu sergilenecek parçalar olmadan. Odak noktası, kapalı olan sahne perdesi. Solda ve sağda pencereler görülüyor ve yerde açık renk kareli, siyah kenarlıklı bir desen var. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut Salonu, 1960'ların ortası
  • Parlak mavi bir gökyüzü altında Goethe-Institut binası. Binanın beyaz duvarları köşelerde kumtaşı bordürlerle  çerçevelenmiş. Panjurlar koyu yeşil. Resmin sol kenarında mor çiçekler açmış bir çalı görülüyor. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut’un ana binası, muhtemelen 1960'ların ortaları
  • Takım elbise giymiş bir adam bir sınıfta posterlerin olduğu bir duvarın önünde duruyor. Resmin sağ tarafında beyaz bir kapı var. Adam ve seyircileri tahtaya bakıyor. Tahtada bir Alman özdeyişi yazıyor: "Berrak olanı iç, pişmiş olanı ye, doğru olanı konuş!" Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut'ta öğretmenler meslek içi eğitim sırasında.
  • Goethe-Institut‘un fuayesinin bir bölümünü gösteriyor. Resimde solda büyük bir harita asılı. Haritanın önünde kitap ve broşürlerin olduğu bir raf, rafta ise Alman kentleri hakkında bilgi panoları var. Duvarda sağda posterler asılmış ve gazetelerin olduğu bir gazetelik var. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut’un fuayesinde Alman kentleri hakkında sergi
  • Bir salonun duvarlarına dayanmış, içinde eşyalar bulunan üç sergi kutusu, bir tür küçük merdiven üzerine yerleştirilmiş. Arka planda, bir perde görülüyor. Kutulardan ikisi perdenin önünde duruyor. Soldaki kutu çizgili, yanındaki iki kutu koyu renkte. Yerler halılarla kaplı ve odanın ortasında küçük bir masa duruyor. Üzerinde diğer eşyaların konduğu üç raflı camlı vitrin bulunuyor. Masanın üzerinde kitaplar var ve dolabın sağında ve solunda iki melek duruyor. Sergi kutularındaki objeler Noel ruhu taşıyor. Çünkü sergi, Almanya'daki Noel pazarlarıyla ilgili. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut salonunda Almanya'daki Noel pazarları ile ilgili sergi, Mart 1968
  • Christoforos Savva, sergisindeki iki soyut resme sırtını dönmüş duruyor. Takım elbise, gömlek ve siyah ayakkabı giymiş, kollarını kavuşturmuş. Saçları koyu renk ve sakalı var. Foto: Goethe-Institut
    Christoforos Savva'nın Goethe-Institut'taki Sergisi, Mayıs 1968. Resimde sanatçı görülüyor.
  • Sol tarafta, üzerlerinde dört sanat eserinin asılmış olduğu dört adet pin panosu vardır. Pin panolarının arkasında sarı perdeler asılı. Sağdaki ahşap duvarda dört sanat eseri daha asılı. Ön planda bir kırmızı-bej halının üzerine ve odanın ortasına bir masa ve dört siyah koltuk yerleştirilmiş. Masanın üzerinde dekoratif süslenmiş çiçekler bulunuyor. Foto: Goethe-Institut
    Christoforos Savva'nın Goethe-Institut'taki Sergisi, Mayıs 1968
  • Siyah beyaz-resim, seyirciyi 14 Şubat 1969'da Lefkoşa körler okulunda bir orkestrada gösteriyor. Ziyaretçiler şık gece kıyafetleri giymişler, kadınlar elbiseler giymiş ve saçlarını topuz yapmışlar. Ziyaretçiler sahneye doğru çapraz sıralar halinde oturmuşlar. İlk sıra boş ve bir sıra beyaz sandalye görünüyor. Foto: PIO – Press and Information Office
    PRO-ARTE Orkestrası‘nın 14 Şubat 1969'da Lefkoşa'daki körler okulunda verdiği konserdeki seyirciler
  • Bireysel ziyaretçiler ve ziyaretçi grupları sergideki eserlere bakıyor ve sohbet ediyor. Kıyafetler şık gece elbiseleri. Misafirler hem çocuklardan hem de her yaştan yetişkinlerden oluşuyor. Foto: PIO – Press and Information Office
    15 Ekim 1969'da "Odyssey Üzerine Çocuk Çizimleri" sergisinin açılışı
  • Alman büyükelçisi bir grupta üç erkekle görülüyor, arka planda Brecht sergisini ziyarete gelen diğer ziyaretçiler. Erkekler şık takım elbiseler giymiş, solda onur konuğu olan Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Makarios bulunuyor. Erkekler sergilenen parçalar arasında duruyor. Ön planda korkmuş bir adamı gösteren bir eser var. Bu resimlerin altında Brecht'in edebi eserlerinin bulunduğu bir raf var. Foto: PIO – Press and Information Office
    Alman büyükelçisinin 1 Aralık 1969'daki Brecht sergisindeki açılış konuşması
  • Karlsruhe-Lefkoşa kardeş şehirler ile ilgili olarak bir kitaplığın önüne bir masa konulmuş. Masanın üzerinde temayla ilgili çeşitli kitaplar var. Üstünde, Karlsruhe ile Lefkoşa arasındaki ve Almanya ile Kıbrıs arasındaki bağlantının oklarla gösterilmiş olduğu bir poster asılı. Foto: Goethe-Institut
    Kardeş şehirler Karlsruhe-Lefkoşa
  • Takım elbiseli beş adam, Nikos Kouroussis'in 1971'deki sergisinde resmin sağ tarafında ahşap bir duvarda asılı duran soyut bir sanat eserini tartışıyor. Arka planda duvarda asılı olan başka resimler de farkediliyor. Orada da ziyaretçiler duruyor. Foto: Goethe-Institut
    Nikos Kouroussis tarafından serginin açılışı, 1971
  • Grimm'in Masalları sergisinden, büyük bir kitap duvarını gösteriyor. Duvarın önünde solda ve sağda iki beyaz metal ızgara ve ortaya bir masa konmuş. Metal ızgaraların ve masanın üzerinde çeşitli masal kitapları bulunuyor ve ızgaranın alt kısmında yazarlar ve eserleri hakkında daha fazla bilgi içeren posterler asılmış. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut'taki Grimm masalları sergisi, 1973
  • Resim birçok insanın olduğu, birçok sanat malzemesi içeren bir odadan bir kesit gösterir. Sağda ön planda üzerinde çeşitli renklerde boyalar ve kağıtlar olan bir masa, altında ise büyük kağıt rulolar var. Birçok kişi arkaları kameraya dönük bir şekilde masanın arkasında duruyor. Yerde, masanın önünde, orada bir şeyler çizdiği bariz, sarışın bir kız yatıyor. Ekose etekli ve beyaz bluzlu başka bir sarışın kız sağdan resme giriyor. Masanın solunda, oturan ve ayakta duran insanlar var. Onlar da sanatla ilgileniyorlar, kameraya bakmıyorlar. Arka planda bir sahne ve açık olarak duran açık renkte bir sahne perdesi var. Perdenin solunda kitaplık var. Foto: Goethe-Institut
    Ocak 1978'de Glyn Hughes tarafından yönetilen resim kursu
  • Takım elbise giymiş sekiz erkek kameraya ciddi bir şekilde bakıyor, erkeklerden sadece biri gülüyor. Erkeklerden dördünün ellerinde bardaklar var. Foto: Goethe-Institut
    Kültür derneklerinin 1974'ten sonra Ledra Palace Otel'deki ilk toplantısı. Toplantı, Goethe-Institut’un o zamanki müdürü Dr. Blümlein tarafından organize edildi. Resimdekiler arasında eski bir Goethe-Institut öğretmeni olan Johannes Patsalides (sağdan ikinci kişi) de görülüyor.
  • "Pünktchen Pünktchen" konserinde odanın arka tarafından çekilmiş. Seyirci, rahat giysiler giymiş çocuklar ve yetişkinlerden oluşuyor. Görünüşe göre Konserden zevk aldıkları ve eğlendikleri belli. Ziyaretçilerin bazıları ayakta dururken, bazıları sahnenin önünde oturuyor. Sahnede arka planda, şarkı söyleyen, piyano ve gitar çalan müzisyenler görülüyor. Foto: Goethe-Institut
    Goethe-Institut salonunda “Pünktchen Pünktchen” konseri, 1991
  • Sanatçı Horst Weierstall, izleyicilere soyut bir enstalasyon sunuyor. Bakışları elindeki nesneye odaklanmış, kahverengi pantolonlu zarif siyah bir takım elbise giyiyor. Altı seyirci, turkuaz renkli bir kapının ve turkuaz rengi çerçevesi olan bir pencerenin önünde duruyor, sanatçıya merakla bakıyorlar. Foto: Lefkoşa Goethe-Merkezi
    Sanatçı Horst Weierstall'ın sergisi, 2002. Irini Hadjikipri (solda), eski çalışan ve Ute Wörmann-Stylianou (sağda), Goethe-Zentrum’un o zamanki müdürü.
  • Ledra Palace kontrol noktasının açılmasından kısa bir süre sonra 4 Mayıs‘ta düzenlenen “Buluşma Noktası Yeşil Hat” etkinliğinde Emir Gül saz çalıyor. Beyaz bir gömlek ve açık gri pantolon giymiş, birkaç kadın ve erkekle birlikte bir masada oturuyor. Masanın üzerinde, bira ve şarap gibi alkollü içecekler, arkada, duvarda el ilanları olan bir raf var. Foto: Lefkoşa Goethe-Merkezi
    Goethe-Zentrum’daki “Buluşma Noktası Yeşil Hat”, 2004
  • Orkestranın tamamı, ışıklandırılmış bir sahnede duruyor, seyirci yönünde kameraya bakıyor. Ön ve arka plan tamamen siyah. Başka bir spot ışığı, sahnenin ortasındaki orkestra şefine çevrilmiş. Erkek ve kadınların hepsi ayakta duruyor ve siyah-beyaz gece kıyafetleri giyiyor, tek tip giyinmişler. Foto: Lefkoşa Goethe-Merkezi
    Goethe-Zentrum, Eğitim ve Kültür Bakanlığı ve Goethe-Institut Müzik Bölümü işbirliğiyle, Kıbrıs Devlet Gençlik Orkestrası ve Mannheim Gençlik Senfoni Orkestrası konserini gerçekleştirdi, 2004
  • Üç kadın ve bir erkek gülerek birlikte duruyorlar ve sola doğru bakıyorlar. Soldaki kadın kasket takmış ve lacivert bir kapşonlu giyiyor ve elinde kırmızı bir içecek tutuyor. Soldan ikinci kadın siyah elbise giyiyor ve uzun bir zincir takmış, önünde bir buket sarı çiçek var. Sağdan ikinci kadın sarı saçlı ve kaküllü, elbisesi lacivert. İki eliyle kırmızı bir içeceği tutuyor. Sağda deri ceketli bir erkek duruyor. Sağda, önde, beyaz giymiş birinin omzu görülüyor. Arka planda sergideki sanat eserlerine bakan insanlar görülüyor. Foto: Goethe-Institut
    Maren Wickwire'ın "Together Apart" belgeselinin tanıtımına katılan ziyaretçiler
  • Birçok insan büyük bir sofrada oturuyor ve kameraya bakıyor. Sol tarafta içi dolu olan bir kitaplık var. İnsanlar, binanın farklı renk katmanlarını ve tarihini gösteren bir duvarın önünde oturuyorlar. Duvarda, beyaz, kırmızı ve sarı öğeler içeren kare, koyu renkte bir tablo asılı. Foto: Goethe-Institut
    “MovingPoets” Uluslararası Sanatçılar-Birliği‘nin atölyesi, 2019, Kuzey Lefkoşa'daki Rüstem Café'de öğle yemeğinde
  • Şık giysiler içinde bir erkek ve bir kadın, sırtları kameraya dönük, beyaz duvarda asılı duran sanat eserlerini inceliyorlar. Ahşap zemin üzerinde duran iki sanat eseri daha var. Sağ tarafta bitişik odanın beyaz kapısı açık duruyor Foto: Goethe-Institut Kıbrıs, Andreas Loucaides
    KunstRaumGoethe sergisinin açılışı, Şubat 2020. Resimde, NiMAC direktörü Yiannis Toumazis ile sanatçı Kyriaki Costa ve eserleri görülüyor.

60 Yıl – 60 Kelime

Metal dizgisinde bir yazı tipiFoto: pixabay.com (CC0 1.0)

Altmış yıl içinde, bir ülkenin sadece çehresi değil, aynı zamanda dili de değişim gösterir. Yeni olguları ve koşulları tanımlamak için yeni sözcükler gerekli hale gelir. Duvarın yıkılışı, ekoloji, dijitalleşme gibi kelimelerin yanı sıra koalisyonlar gibi yeni siyasi konstelasyonların da adlandırılması gerekir. Bizimle 60 yıllık bir zaman yolculuğuna çıkın ve yıllar içindeki yılın kelime ve uygunsuz kelimelerindeki (unwort) zenginliği keşfedin ve bunun yanında kelime dağarcığınızı genişletin!