Through the looking glass

“We hebben er lange tijd op vertrouwd dat informatie juist was, waarbij fotografie als bewijs diende. Dat vertrouwen speelde een belangrijke rol in de manier waarop we kennis deelden en de wereld om ons heen en de wezens die erin leven begrepen. Toch leert de geschiedenis ons dat fotografie vanaf het prille begin ook een middel is geweest voor manipulatie en vervalsing. Aan iedere afbeelding gaat namelijk een hele reeks keuzes vooraf: wat we in beeld brengen, vanuit welk standpunt, wat we wel en niet laten zien, in welke context we het plaatsen en hoe we het verspreiden. Al die keuzes maken de relatie tussen een beeld en de werkelijkheid complexer en geven er onvermijdelijk een subjectieve invulling aan. Vandaag maakt de opkomst van computergegenereerde beelden, die door algoritmen worden gemaakt of bewerkt, die relatie losser dan ooit. We kunnen nu beelden maken van dingen die nooit hebben bestaan. Wat geloofwaardig lijkt, hoeft niet langer waar te zijn. Dat dwingt ons om opnieuw na te denken over waarom en wanneer we beelden vertrouwen. We hoeven beelden daarom niet de rug toe te keren. Wel moeten we anders leren kijken: begrijpen hoe een beeld tot stand is gekomen, kritisch kijken naar hoe het wordt gebruikt, welke verhalen ermee worden verteld en welke impact het heeft. En soms zullen we moeten accepteren dat we niet met zekerheid kunnen zeggen wat we zien. In een wereld waarin beelden steeds moeilijker te beoordelen zijn, zullen we dus moeten leren om vragen te stellen, te twijfelen en samen nieuwe manieren te vinden om naar beelden te kijken en ze te begrijpen.”