Էկոլոգիական ապագաներ
Կոնդ․ Ցանցային ճարտարապետության բնական պատմությունը
Մեր գործընկեր՝ Մշակութային և սոցիալական նարատիվների լաբորատորիան | CSN Lab-ը նախաձեռնել է «Կոնդ․ Ցանցային ճարտարապետության բնական պատմությունը» նախագիծը, որը մշակվել է Գյոթե ինստիտուտի և ARCH+-ի «Ecological Futures» ծրագրի շրջանակում։
«Կոնդ․ Ցանցային ճարտարապետության բնական պատմությունը» հետազոտահեն միջգիտակարգային նախագիծ է, որը ուրբանիզմի, միջավայրային մարդաբանության և համայնքային հիշողության դիտանկյուններից վերաիմաստավորում է Երևանի ամենահին թաղամասերից մեկի՝ Կոնդի ձևավորումն ու զարգացումը։ Մերժելով ճարտարապետությունն ու քաղաքային տարածությունը որպես կենտրոնացված նախագծման արդյունք ընկալելու գերիշխող մոտեցումը և առաջադրելով թաղամասի այլընտրանքային ընթերցում՝ նախագիծն ուսումնասիրում է, թե ինչպես է Կոնդը զարգացել իր տեղագրության, ջրային հոսքերի, այգիների, ինչպես նաև մարդկանց ու նրանց պատումների հետ սերտ փոխհարաբերությամբ։
Հրազդան գետի ափին, կիրճին հայող բլուրի վրա ձևավորված Կոնդի լանդշաֆտը չի ձևավորվել իշխող գաղափարախոսությունների և գլխավոր հատակագծերի պարտադրանքներով, այլ հյուսվել է տեղի առանձնահատկությունների հետ երկխոսության ինքնակազմակերպված գործընթացներով։ Կոնդի ոլորապտույտ արահետները, աստիճանաձև տները, բակերն ու այգիները, ջրային աղբյուրներն ու հոսքերը կոփել են անհրաժեշտությունից, խնամքից և փոխկախվածությունից ծնված մի միջավայր, որը մենք բնորոշում ենք որպես ցանցային ճարտարապետություն։
Նախագծի շրջանակում CSN Lab-ը ձևավորել է միջգիտակարգային թիմ՝ միավորելով ճարտարապետական ուսումնասիրությունների, ուրբանիզմի, միջավայրային մարդաբանության և բանավոր պատմության մեթոդաբանություններն ու գործիքները։ Նախագիծը մեկտեղում է տարածական ուսումնասիրություններ, այլընտրանքային քարտեզագրումներ, արխիվային նյութեր և բանավոր պատմություններ, որոնք բացահայտում են Կոնդի բնական, քաղաքային և սոցիալական էկոլոգիաների փոխկապակցվածությունը։ Կոնդը «ձախողված» քաղաքաշինություն պիտակող խոսույթներին դիմադրելով՝ նախագիծն առաջարկում է քաղաքի ապագաղութային և միջավայրահեն ընթերցում, որտեղ Կոնդը ոչ թե առկախված խնդիր է, այլ ճարտարապետության, հիշողության և համակեցության յուրահատուկ ցանց։
«Կոնդ․ Ցանցային ճարտարապետության բնական պատմությունը» վեր է հանում թաղամասի հինգ փոխկապակցված տարրերը՝ աշխարհագրությունը, ջրային մարմինները, տարածական ցանցը, ճարտարապետությունն ու առօրյա կյանքը։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես է «սար» լինելը ձևավորել Կոնդի տարածական ինքնությունը, ինչպես են պատմական ջրային համակարգերը ազդել շարժման և համայնքային հիշողության վրա, ինչպես է փողոցային բազմաշերտ ցանցը ենթարկվում լանդշաֆտի տրամաբանությանը, ինչպես են փոխկապակցված տները ջնջում հանրայինի և մասնավորի միջև կոշտ սահմանները, և թե ինչպես են համատեղ այգիները, բակերը և առօրյա պրակտիկաները ձևավորում խնամքի և հոգատարության համայնքային տարածքներ։
Նախագծի թիմ
Համադրողներ և հեղինակներ՝
Տիգրան Ամիրյան
Արսեն Աբրահամյան
Արտ տնօրեն՝
Հարություն Թումաղյան
Հետազոտական թիմ՝
Դավիթ Երեմյան
Ինեսա Սահակյան
Թամարա Խուրշուդյան
