De werken van Baghramian zijn evenzeer bestand tegen biografische interpretaties als tegen de vastheid van taal. Op de muurtekst van het museum staat dat ze Duits is, geboren in Iran in een Armeense familie. Hoewel haar werk de specificiteit van deze drieledige culturele ontheemding vermijdt, verwijst het wel naar de omstandigheden van ballingschap. Ballingschap vereist aanpassing en flexibiliteit, maar brengt ook een verschuiving in perceptie met zich mee. Plaats, cultuur, samenleving, taal, alles lijkt anders wanneer men van elders komt. Na verloop van tijd kunnen ze echter zowel van binnenuit als van buitenaf worden waargenomen, in een verdubbeling van de perceptie. “Sculptuur is nooit transcendent – het verandert onder invloed van de omstandigheden”, zei ze in een recent interview. Ook hier zien we weer de responsieve benadering, die zich richt op de omstandigheden van creatieve productie en de noodzaak daarvan in moeilijke omstandigheden, in plaats van specifieke uitspraken te doen of strijdlijnen te trekken.

Kirsty Bell, Nairy Baghramian’s “nameless”, in: Criticism - e-flux (15.01.2026).