Methodologie

De LIBRA.I.-methodologie, die gezamenlijk is ontwikkeld door bibliotheekprofessionals en AI-experts, is bedoeld om openbare bibliotheken te helpen omgaan met de uitdagingen en kansen van kunstmatige intelligentie in het huidige medialandschap.

Het is onderverdeeld in thematische blokken die afzonderlijk of als één samenhangend document kunnen worden gelezen. U, de lezer, bepaalt zelf hoe u uw eigen AI-avontuur het beste kunt aanpakken. U kunt de volledige, doorbladerbare methodologie lezen via de volgende PDF, of afzonderlijke hoofdstukken raadplegen op deze website.
 

 

Hoe deze methodologie te gebruiken

Dit handboek biedt een praktisch en flexibel kader voor de integratie van AI in institutionele activiteiten. Het is gebaseerd op de ervaringen die zijn opgedaan tijdens de ‘train-the-trainer’-sessies die gedurende het hele project zijn gehouden, op de expertise van bibliothecarissen als betrouwbare bemiddelaars op het gebied van informatie, en op de technische en ethische kennis van AI-specialisten.

In plaats van vaste hulpmiddelen aan te bieden, stimuleert de methodologie een flexibele, gebruikersgerichte aanpak waarmee gebruikers activiteiten kunnen afstemmen op hun lokale context en doelgroepen. Aan de hand van een gestructureerde maar toegankelijke reeks modules helpt zij praktijkbeoefenaars om inzicht te krijgen in AI, bestaande formats aan te passen en nieuwe leerervaringen voor burgers te ontwikkelen.

De LIBRA.I.-methodologie is getest in drie openbare bibliotheken en stelt bibliotheken in staat hun rol als inclusieve leercentra te versterken en burgers te ondersteunen bij het kritisch omgaan met door AI aangestuurde mediaomgevingen. Hoewel de methodologie is ontworpen voor openbare bibliotheken, kan deze ook worden toegepast door docenten en andere professionals die met burgers werken in leer- en gemeenschapsomgevingen. De methodologie is opgebouwd uit een reeks thematische blokken die stap voor stap kunnen worden doorlopen of afzonderlijk kunnen worden gebruikt. Gebruikers kunnen tussen de onderdelen schakelen en de blokken selecteren die het meest aansluiten bij hun behoeften, ervaringsniveau en lokale context.

The blocks guide practitioners through the full process, from building a basic understanding of AI to identifying audience needs, adapting existing activities, and developing new learning formats. They also support engagement with partners and stakeholders and provide guidance on managing change within the organisation. Each block includes pointers to additional resources and practical materials, such as ready-to-use lessons, printables, and case studies, which can be used directly or adapted to different contexts.

De modules begeleiden praktijkbeoefenaars door het volledige proces, van het opbouwen van een basiskennis over AI tot het in kaart brengen van de behoeften van de doelgroep, het aanpassen van bestaande activiteiten en het ontwikkelen van nieuwe leerformats. Ze ondersteunen ook de samenwerking met partners en belanghebbenden en bieden richtlijnen voor het begeleiden van veranderingen binnen de organisatie. Elke module bevat verwijzingen naar aanvullende bronnen en praktisch materiaal, zoals kant-en-klare lessen, afdrukbare documenten en casestudy’s, die direct kunnen worden gebruikt of aangepast aan verschillende contexten.

Naast de kernmethodologie biedt een bijlage aanvullende richtlijnen voor het opbouwen van een gemeenschap, waarbij gebruikers worden ondersteund bij het bevorderen van netwerken, uitwisseling en samenwerking op het gebied van AI en mediageletterdheid.

Of het nu door individuen, teams of als onderdeel van opleidingsprogramma’s wordt gebruikt, het handboek is bedoeld om bibliotheken en andere actoren in het onderwijs in staat te stellen als inclusieve knooppunten te fungeren, die burgers ondersteunen bij het navigeren door en het kritisch omgaan met AI in het dagelijks leven.