Studirati u Njemačkoj Višejezičnost: da, sve na engleskom: ne!

Studirati u Njemačkoj
Foto: TU Ilmenau/ari

Nikada do sada nije bilo toliko studenata iz inostranstva upisano na njemačke univerzitete. Nakon Velike Britanije, studenti su u Evropi najviše zainteresovani za studiranje u Njemačkoj. Nastaje li na taj način kultura višejezičnosti na njemačkim univerzitetima?

Studiranje u Njemačkoj je omiljeno. To pokazuje više od 300.000 stranih studenata koji su trenutno upisani na njemačke univerzitete i visoke škole. To znači da svaki deseti student dolazi iz inostranstva što je rekordna vrijednost. To je rezultat studije Wissenschaft Weltoffen 2014. koju su sproveli Savezno ministarstvo obrazovanja, Njemačka akademska služba za razmjenu (DAAD) i Njemački centar za istraživanja visokog obrazovanja i nauke  (DZHW). Svake godine Savezni statistički ured sastavlja izvještaj na osnovu statističkih podataka upisanih studenata i studenata koji izlaze na ispite. Izvještaj pokazuje: Ako se radi o najomiljenijem mjestu za studiranje u cijelom svijetu, Njemačka zauzima četvrto mjesto. Ispred su SAD, Velika Britanija i Australija.

S prijateljem kroz birokratsku džunglu

Najveći udio svih stranih studenata u Njemačkoj čine studenti iz Kine (12,5 procenata), zatim Rusije (5,3 procenata) i Austrije (4,2  procenta).  Više od dvije trećine ovih studenata dolaze u Njemačku kako bi ovdje završili dodiplomske ili master studije. Većina studira inžinjerske nauke, ali omiljene su i pravne, ekonomske i socijalne nauke.

Rezultati pokazuju da reznolikost živi. Ali šta se zaista čini za kulturu višejezičnosti na njemačkim univerzitetima? Na Ludwig-Maximilian-Universitet-u u Minhenu (LMU) ponuđena su 22 postdiplomska studijska pravca na engleskom jeziku. Univerzitet stranim studentima nudi mogućnost da se prije početka semestra detaljno informišu o svojoj novoj studijskoj domovini  tako što zajedno sa Internacionalnim univerzitetskim klubom Minhen organizuje kurseve jezika, izlete i Dane dobrodošlice. Nakon što se studenti upišu mogu učestvovati u takozvanim Buddy-programima, gdje njemački studenti  pomažu stranim studentima da se orijentišu u Minhenu te ih na primjer prate prilikom posjeta administrativnim službama. Oni su Buddys - pravi prijatelji. 

„Engleski i to je to – nama je to nedovoljno“

Trenutno je ukupno oko 7.500 stranih studenata upisano na LMU, to je oko 15 procenata od ukupnog broja studenata.  „Velik broj, koji pokazuje da su se naši napori isplatili” kaže Dr. Stefan Lauterbach, Direktor referata za internacionalna pitanja na LMU. „Ipak naš cilj nije, kao što je to na primjer cilj TU Minhen, da u budućnosti sve postdiplomske studijske pravce nudimo samo na engleskom jeziku.“ Razlog tome, navodi ovaj 56-godišnjak, jeste važnost njemačkog jezika kao naučnog jezika, jer engleski nije u svim predmetima toliko uspješan kao što je to u prirodnim naukama. „U području kulturoloških i socijalnih nauka njemački je itekako opravdan, zbog toga ne želimo da udarimo u ovaj rog: Engleski i to je to – nama to nije dovoljno.“ Na taj način LMU želi izaći u susret studentima iz istočne Evrope, koji su njemački jezik često učili kao prvi strani jezik. I na manjim univerzitetima kao što je TU Ilmenau u Thüringen-u  višejezičnost je u trendu. „Nudimo četiri postiplomska studijska pravca ne engleskom jeziku za koje vlada velika zainteresovanost“, kaže Dr. Frank March, Direktor TU Ilmenau International School. Potražnja cvjeta i to se pokazuje i u kampusu: 13 procenata studenata imaju strani pasoš, ukupno se radi o 70 različitih nacionalnosti. „Većina dolaazi iz Kine, Rusije i Sirije“, kaže March i na taj način potvrđuje rezultate studije Wissenschaft Weltoffen 2014.

Internacionalnost u kući

Thüringen je veoma cijenjen i pored Hessena  je pokrajina koja je u poređenju sa 2008. godinom uspjela za sebe pridobiti većinu dodatnih stranih studenata, tj. povećanje od 35 procenata. Kako bi spojili sve nacionalnosti na Ilmenau postoji dosta inicijativa, kako bi se integrisali strani studenti u kampusu, ali i senzibilizirali njemački studenti za internacionalne studente. Jedna od posebnosti je ISWI, International Student Week u Ilmenau. Istoimena studentska organizacija organizuje ovaj, u svijetu najveći, internacionalni studentski susret svake dvije godine. Traje deset dana tokom kojih se stotine internacionalnih studenata susreću u malom gradu u Thüringer Waldu i različitim manifestacijama predstavljaju svoje kulture. „U tome bolje uspijevaju nego kada bi se išlo zvaničnim kolosjekom“, kaže kroz smijeh March.
March kao i njegov kolega u Minhenu zaključuje da pored cijelog internacionaliteta: „Postoji jedan princip: Mi ostajemo univerzitet na njemačkom jeziku.“ I on vidi njemački jezik i dalje kao važan naučni jezik, koji ne bi trebalo zamijeniti engleskim jezikom.

U Minhenu kao i u Ilmenau pored razvijanja mastera na engleskom jeziku planirano je i razvijanje principa Internationalisation at home, što znači da internacionalnost – a s tim i višejezičnost – bude dostupna za Nijemce kod kuće. Svi studenti pored ostalog trebaju dodatno učiti jezike na lokalnim jezičkim institutima ili više učestvovati u projektima, kao što je Buddy-program.