Δημιουργική Οικονομία Ο πολιτισμός ως εργαλείο συνεκτικότητας

Kultur als Instrument_Magazin
Artecitya | Foto: Ingo Dünnebier

Εκπρόσωποι από οκτώ πόλεις συναντήθηκαν στη Θεσσαλονίκη τον Ιανουάριο του 2015 για το Πρόγραμμα Artecitya. Μπορούν καλλιτέχνες, δημοτικές αρχές και επενδυτές να δημιουργήσουν ένα νέο κλίμα συνεργασίας; Η δημοσιογράφος Μαργαρίτα Πουρνάρα αναφέρει στο σχετικό κείμενο.

Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα, ρεαλιστική διαπίστωση: τα έθνη-κράτη είναι ένας θεσμός του 19ου αιώνα, που εμφανίζεται όλο και πιο εξασθενημένος στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει ζητήματα παγκόσμιας κλίμακας. Αντιθέτως, οι πόλεις έρχονται σήμερα στο επίκεντρο ως μια ευέλικτη, ανθεκτική και πιο λειτουργική οντότητα, ικανή να σταθεί με αξιώσεις απέναντι στην εξάπλωση επιδημιών, στις κοινωνικές ανισότητες, στα θέματα του περιβάλλοντος, χωρίς τους περιορισμούς και τις προκαταλήψεις που έχουν μεταξύ τους οι χώρες.

Με αυτά στο μυαλό πρέπει να αξιολογήσουμε θετικά μια ελπιδοφόρο προσπάθεια που αφορά επτά ευρωπαϊκές πόλεις και διαπνέεται από τη λογική της συνέργειας σε μια νέα βάση: αναζητεί καινούργιους τρόπους μέσα από τους οποίους η τέχνη θα αποτελέσει δύναμη κρούσης για την κοινωνική ενσωμάτωση, τη λείανση των αντιθέσεων, τη δημιουργία ενός κλίματος που θα καταπραΰνει τις θρησκευτικές και οικονομικές οξύνσεις.

Εναρκτήρια συνάντηση

Αυτό είναι -σε γενικές γραμμές- το σκεπτικό του Artecitya, ενός εγχειρήματος το οποίο παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο του 2015 στην Θεσσαλονίκη σε ειδικό συνέδριο του Ινστιτούτου Γκαίτε. Είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα που συνδιοργανώνουν  οκτώ πολιτιστικοί φορείς από επτά ευρωπαϊκές πόλεις σε Γαλλία (Παρίσι, Στρασβούργο), Γερμανία (Βερολίνο), Σλοβενία (Λιουμπλιάνα), Πολωνία (Γκντανσκ), Κύπρο (Λευκωσία), Τσεχία (Πράγα), Ελλάδα (Θεσσαλονίκη).

Με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2018, ο στόχος είναι η ενεργοποίηση της συμμετοχής καλλιτεχνών, αρχιτεκτόνων, δημιουργών καθώς και των ίδιων των κατοίκων στον σχεδιασμό των πόλεων, με προτεραιότητα τη διαμόρφωση μιας νέας έννοιας της αστικής ζωής.

Σας ακούγονται όλα πολύ θεωρητικά; Ας δούμε ένα πιο συγκεκριμένο παράδειγμα. H συμμετέχουσα πολιτιστική πλατφόρμα «Apollonia» του Στρασβούργου, με τον Ελληνα επικεφαλής Δημήτρη Κωνσταντινίδη που θα έχει ηγετικό ρόλο στο πρόγραμμα, ήδη έχει να παρουσιάσει θετικά αποτελέσματα. Τα μέλη της επικέντρωσαν τη δράση τους σε μια από τις πλέον υποβαθμισμένες περιοχές της πόλης, που έχει χαρακτηριστικά γκέτο. Πολλά από τα νέα παιδιά είναι έμποροι και χρήστες ναρκωτικών ενώ υπάρχουν αυξημένοι δείκτες εγκληματικότητας. Κι όμως, κατάφεραν να κάνουν μικροεπεμβάσεις στον αστικό ιστό με τη βοήθεια της τοπικής νεολαίας που συμμετείχε στην προσπάθεια.

Ινστιτούτο Γκαίτε

Αυτά και άλλα ενδιαφέροντα ακούσαμε στη Θεσσαλονίκη, που εκπροσωπείται στο πρόγραμμα από το Ινστιτούτο Γκαίτε και τον δραστήριο διευθυντή του Πίτερ Πάνες, ο οποίος δήλωσε ιδιαίτερα ευτυχής που εκπροσωπεί τη χώρα μας. Μαζί με την Artbox του Χρήστου Σαββίδη και της Λυδίας Χατζηιακώβου και με τη βοήθεια του θεωρητικού Τέχνης Σωτήρη Μπαζτσετζή, ήδη έχουν στρωθεί στη δουλειά για να σχεδιάσουν τις κατάλληλες δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του Creative Europe Culture.