در بسیاری از خانواده‌ها هم پدر و هم مادر تربیت فرزندان را برعهده دارند. خیلی اوقات یکی از والدین کمتر کار می‌کند و وقت بیشتری با فرزندان می‌گذراند که معمولاً مادر این‌کار را انجام می‌دهد. اما تعداد پدرانی که برای مدتی کار نمی‌کنند و مراقبت از کودکان را برعهده می‌گیرند، در حال افزایش است.

بعضی والدین از یکدیگر جدا می‌شوند. با این‌وجود خیلی از آن‌ها حتی اگر دیگر در یک خانه زندگی نکنند، مشترکاً به فرزندان‌شان رسیدگی می‌کنند. اما خانواده‌های زیادی با فقط یکی از والدین هم وجود دارد که خانواده‌های تک والد نامیده می‌شود. بعضی از خانواده‌ها هم «رنگین‌کمانی» هستند. فرزندان در این خانوادهها دو مادر یا دو پدر دارند. خانواده‌های پَچ وورک (Patchwork) یا ترکیبی هم وجود دارد که در آن فرزندانی از والدین مختلف با هم زندگی می‌کنند. علاوه بر آن خانواده‌های سرپرست هم وجود دارد که در آن اقوام یا مادر و پدر سرپرست از کودکان نگهداری می‌کنند.

زندگی با کودک هنگام حاملگی آغاز میشود. اگر در مورد حاملگی سؤالی دارید، میتوانید به مرکز مشاوره حاملگی مراجعه کنید.

توصیه میشود در دوران حاملگی مرتب به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید. پزشک متخصص به سؤالات شما پاسخ میدهد و مراقب سلامت فرزندتان است. ماما (قابله) نیز وظایف مشابهی دارد و به شما در طول حاملگی و پس از به‌دنیا آمدن فرزندتان، مشاوره میدهد و کمک می‌کند. ماما (قابله) موقع زایمان هم حضور دارد. دکترتان میتواند برای یافتن پزشک متخصص زنان و/ یا ماما (قابله) به شما کمک کند. بسیاری از زنان در دوره آموزشی آمادگی زایمان نیز شرکت میکنند، طی این دوره راهنمائیهای بسیاری در مورد زایمان دریافت میکنید و با زنان حامله دیگر آشنا میشوید.

اگر شغل ثابت دارید، میتوانید قبل از زایمان از مقررات حمایت از مادر (مرخصی زایمان) (Mutterschutz) استفاده کنید. طی این مدت نباید کار کنید. این مرخصی در اکثر مشاغل شش هفته پیش از زایمان آغاز میشود . حمایت از مادر (مرخصی زایمان) درکل حداقل ۱۴ هفته به طول میانجامد و قابل تمدید است. کارفرما حق ندارد شما را در طول این مدت، اخراج کند.

پس از پایان مرخصی زایمان، میتوانید از مرخصی مراقبت از فرزند (Elternzeit) استفاده کنید: یعنی در منزل می‌مانید و از فرزندتان نگهداری می‌کنید. طی این مدت کار نمی‌کنید. از مرخصی مراقبت از فرزند می‌توان حداکثر به‌مدت سه سال استفاده کرد. اما شما می‌توانید مثلاً فقط یک یا دو سال مرخصی بگیرید. بخشی از مرخصی مراقبت از فرزند را می‌توانید تا روز تولد هشت سالگی فرزندتان بگیرید. این امکان هم برای مادر و هم برای پدر وجود دارد. بعد از آن میتوانید به محل کار خود بازگردید.

ترکیب اشتغال و خانواده همیشه آسان نیست. در آلمان حق مرخصی مراقبت از فرزند (Elterngeld) پرداخت میشود که هدف آن حمایت از خانواده‌های جوان است. طی ۱۲ ماه اول مرخصی مراقبت از فرزند، حق مرخصی مراقبت از فرزند پرداخت میشود. اگر شریک زندگیتان نیز از مرخصی مراقبت از فرزند استفاده کند، این مدت ۱۴ ماه خواهد بود. اضافه حق مرخصی مراقبت از فرزند (ElterngeldPlus) نیز وجود دارد که می‌توان آن‌را تا ۲۴ ماه دریافت کرد. میزان حق مرخصی مراقبت از فرزند، بستگی به حقوق خالص دارد و باید درخواست شود. اگر هم شاغل نباشید، این مبلغ را دریافت خواهید کرد.

بزرگ کردن فرزندان، بسیار پرهزینه است. به همین دلیل خانواده‌ها در آلمان از دولت پول می‌گیرند. با حق اولاد (Kindergeld) می‌توانید نیازهای فرزندان‌تان را تأمین کنید تا زندگی و آینده خوبی داشته‌باشند. حق اولاد را باید از صندوق خانواده (Familienkasse) آژانس کار فدرال درخواست کنید. حق اولاد حداقل تا زمانی که فرزندتان به ۱۸ سالگی برسد، پرداخت میشود. افراد کم‌درآمد احتمالاً پول بیشتری دریافت می‌کنند.

سلامت فرزندان‌تان مهم است. به‌همین دلیل در آلمان معاینات دوره‌ای منظم توسط پزشک متخصص کودکان انجام می‌شود. پزشک طی این معاینات پیشگیرانه پزشکی، فرزندتان را دقیقاً معاینه می‌کند. به‌این ترتیب مشکلات و بیماری‌های احتمالی در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود. پزشک به‌عنوان مثال وزن و قد فرزندتان را کنترل و به نحوه رشد فرزندتان توجه می‌کند. پزشک هر بار که معاینات پیشگیری را انجام میدهد، نتیجه را در دفترچهای ثبت میکند. این معاینات رایگان است. مهم است که هیچ‌کدام از معاینات پیشگیرانه پزشکی را فراموش نکنید. پزشک متخصص کودکان واکسن‌های لازم را هم به فرزندتان می‌زند.

آیا فرزندی دارید که دارای معلولیت یا بیماری مزمن است؟ اطلاعات مربوطه را در متن «همه‌شمولی، زندگی با معلولیت» ملاحظه کنید.

در آلمان امکانات متفاوتی برای نگهداری از فرزندان خود دارید. در این زمینه متن «نگهداری از کودکان» را ملاحظه کنید.

شما میتوانید در اوقات فراغتِ خود، خیلی کارها با فرزندتان انجام دهید: برای کودکان خردسال، زمین بازی در فضای آزاد وجود دارد. کودکان بزرگتر میتوانند مثلاً به یک انجمن ورزشی بروند. برای شنا در تابستان، استخرهای روباز و در زمستان، استخر سرپوشیده وجود دارد. در شهرها، هنگام تعطیلی مدارس برنامههای ویژه‌ای برای کودکان وجود دارد که گران نیست. اطلاعات مربوطه را میتوانید از اداره کودکان و نوجوانان (Jugendamt) و شهرداری شهرتان دریافت کنید. بسیاری از انجمنها نیز برنامههای ویژهای برای کودکان ارائه میکنند. اطلاعات بیشتر را در متن «اوقات فراغت» ملاحظه کنید.

کودکان در آلمان خیلی اوقات دوستان خود را ملاقات میکنند و مثلاً در خانه همدیگر بازی می‌کنند. کودکان گاهی هم دوستان خود را دعوت میکنند شب را در منزل آن‌ها بخوابند. بسیاری از کودکان روز تولد خود را در منزل جشن میگیرند و کودکان دیگر را دعوت می‌کنند. خیلی اوقات جشن تولد در خانه برگزار می‌شود، کودکان بازی‌های سرگرم‌کننده می‌کنند و شیرینی می‌خورند. اما گاهی هم جشن تولد این‌طور برگزار می‌شود که پدر و مادر کودکی که تولدش است، با کودکان دیگر به گردش دسته‌جمعی می‌روند.

زندگی خانوادگی همیشه آسان نیست. تربیت فرزندان هم می‌تواند خیلی پرزحمت باشد. دوران بلوغ یعنی دوره‌ای که کودکان بالغ می‌شوند، هم دوره آسانی نیست. اختلاف عقاید، حسادت یا شرایط غیر منتظره‌ای که در زندگی پیش می‌آید هم ممکن است منجر به دعوا و بحران در خانواده بشود. مراکز مشاوره می‌توانند کمک کنند، مشترکاً راه‌حلی جستجو کرد.

اوضاع در خانواده شما خیلی بد است؟ خشونت بدنی یا جنسی وجود دارد؟ حرف‌هایی که زده می‌شود هم ممکن است شکلی از خشونت باشد. فوراً کمک بگیرید. شماره‌تلفن‌های اضطراری و مراکز مشاوره وجود دارد. درنگ نکنید. امکانات حمایتی خاصی برای زنان هم وجود دارد.