Văn hóa học
Chuẩn bị để học đại học ở Đức

Cứ mười sinh viên nước ngoài chỉ có 6 người ra trường với bằng tốt nghiệp của một trường đại học Đức. Nhiều người gặp khó khăn khi tiếp xúc với những văn hóa học khác nhau. Họ có thể chuẩn bị tốt hơn như thế nào để học đại học ở Đức?

Seminar (học tương tác trên lớp theo chuyên đề) khác với một bài tập như thế nào? Một lập luận khoa học tốt thể hiện ở những điểm nào? Khi trích dẫn và lập thư mục sách tham khảo cần chú ý những gì? – Ai đến một trường đại học Đức, trước tiên phải học những kỹ năng cơ bản trong lao động khoa học. Điều đó đúng với sinh viên Đức cũng như sinh viên nước ngoài mới nhập học. Tuy nhiên sinh viên nước ngoài thường mang theo từ đất nước quê hương họ một hình dung về lao động khoa học tốt đẹp, nhưng không luôn trùng khớp với hình dung của các giảng viên Đức.

Khoa học tốt là gì?

„Khái niệm ‚science‘ ra đời từ gốc từ ‚skei-‘ trong ngôn ngữ Indo-German, có nghĩa là ‚phân tách‘, Jürgen Bolten, giáo sư về truyền thông kinh tế liên văn hóa thuộc trường Đại học Friedrich-Schiller ở Jana giải thích. „Như vậy khoa học hiện đại tìm cách phân tách trong hình dung của chúng ta và chỉ ra những chi tiết. Nhiều sinh viên nước ngoài không hiểu được tiền đề này, vì tại nhiều nơi trên thế giới, trong trường phổ thông và trường đại học không phải phân tích, mà là tư duy tổng thể được đặt lên hàng đầu.“ Yvonne A. Henze đã huấn luyện năng lực liên văn hóa cho sinh viên tại trường Đại học Georg-August ở Göttingen. Bà giải thích: „Sinh viên Trung Quốc thường cho rằng, khi họ đọc và học thuộc lòng một tài liệu nào đó, thì ý tưởng hoặc tư duy đó thuộc sở hữu trí tuệ của họ và vì thế được phép sử dụng mà không cần nêu nguồn trích dẫn. Nhận thức đó dựa trên một văn hóa học khác, mà trong đó việc học tập theo kiểu tái sản xuất đóng một vai trò quan trọng.“

Thêm vào đó là sinh viên Đức đã biết các hình thức học tập tương tác như làm việc nhóm và đóng vai từ trường phổ thông. Họ biết, nhà trường chờ mong họ nghiêm túc đề đạt yêu cầu và tham gia tích cực vào giờ học. „Trong khi đó nhiều sinh viên nước ngoài lại coi là không tôn trọng, nếu sinh viên phản bác ý kiến của giáo sư hoặc các đồng môn“, Henze nói.

làm cho ý thức được những khác biệt

Trong khuôn khổ chiến lược quốc tế hóa của mình, các trường đại học Đức cố gắng xử lý một cách có ý thức hơn những văn hóa học khác nhau: ví dụ như tổ chức những buổi tập huấn tương ứng trước khi nhập học, trong giai đoạn mới nhập học hoặc trong thời gian học hoặc tổ chức phù đạo và hỗ trợ sinh viên học tập do trợ giảng sinh viên liên văn hóa thực hiện. Trong khuôn khổ Chương trình chất lượng giảng dạy, Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Liên bang cũng tài trợ các dự án tại các trường đại học phần nào nhằm vào sinh viên quốc tế. Và Chương trình Nexus của Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Đức đặt ra một trọng tâm vào công tác kiến tạo giai đoạn mới nhập học đại học.

Sinh viên nước ngoài đã làm quen từ sớm với văn hóa học của Đức ngay tại đất nước quê hương họ là những người có lợi thế, trong đó có cả những người đã tốt nghiệp các trường PASCH (chương trình trường học đối tác của tương lai). Các trường đó có giáo viên đã được đào tạo ở Đức hoặc đã tham gia các khóa đào tạo nâng cao của Viện Goethe hoặc của Ủy ban giao dục phổ thông Đức ở nước ngoài.

Đã có nhiều nỗ lực dẫn dắt nhiều sinh viên nước ngoài ngay tại đất nước quê hương họ làm quen với các văn hóa học khác nhau: ví dụ như Chương trình Cầu nối đại học của Viện Goethe chuẩn bị cho học sinh từ lớp 9 ở Đông Âu và Trung Á về ngôn ngữ và liên văn hóa cho việc học đại học ở Đức, mà trong đó việc khuyến khích cảm nhận được các văn hóa học và văn hóa khoa học khác nhau có một vai trò quan trọng.

hưởng lợi từ sự đa dạng

Năm 2014 mạng lưới các trường đại học trên khắp thế giới phục vụ cho học tập liên văn hóa „Intercultural Campus“ đã xây dựng một bài giảng về „Academic Styles“ được giảng tại hơn 8 trường đại học ở 5 nước và được tải lên mạng cho tất cả sinh viên: „Các giảng viên đại diện cho các văn hóa quốc gia và chuyên ngành khác nhau. Những khác biệt về văn hóa hàn lâm cho thấy, ngay cách thức vào đề cũng đã khác nhau như thế nào rồi“, Bolten giải thích. Ông là người xây dựng „Intercultural Campus“ để làm việc với sinh viên trong những dự án vượt ra ngoài biên giới.

Mục tiêu của các dự án là khuyến khích học sinh và sinh viên cảm nhận được là có các văn hóa học khác nhau và đó có thể là một sự bổ sung hữu ích. „Để làm được điều đó, người ta cũng phải biết rằng, tại sao các sự việc lại được làm như chúng đã được làm: ví dụ như năng lực đọc ngang là quan trọng trong trường đại học Đức, vì khối lượng tài liệu rất lớn. Và người ta phải trình bày các bài tham luận trong trường đại học, vì trong nhiều ngành nghề người ta thường phải nói vo trước nhiều người“, Henze giải thích. Trong trường hợp lý tưởng, các giảng viên Đức cũng tìm cách hiểu được văn hóa học của sinh viên của mình và như vậy sẽ suy ngẫm nghiêm túc về các nguyên tắc của bản thân mình: Khi đó có thể họ sẽ nhận ra, một đội liên văn hóa – nếu hợp tác tốt – sẽ có thể xây dựng những giải pháp tốt hơn.