Logo Goethe-Institut

Srbija

|

20:00

Šok ZaDruga: Pakao / Srpski vulkan

Izložba u izlogu | Galerija „Menjačnica“

  • Goethe-Institut Beograd, Biblioteka, Beograd

  • srpski
  • Ulaz besplatan

Troje demonstranata nosi transparent s natpisom „Ovo je umetnost“. © Arhiva MMC Led Art

Troje demonstranata nosi transparent s natpisom „Ovo je umetnost“. © Arhiva MMC Led Art

Otvaranje izložbe i Umetnički kafe: 12.11.2026. u 20:00 časova

Učestvuju: Željko Grulović, Nikola Džafo i Selman Trtovac
„Kolaboraciono crtanje“ je dugogodišnja praksa zajedničkog crtanja, u kojoj je crtački akt vid otpora i odgovora, ali i potreba za održavanjem zajednice, praćen sloganom „Na istom zadatku“. Kako je prva akcija kojom je započet rad na zajedničkom crtežu bila 2005. godine, danas, 20 godina kasnije, MMC Led Art i dalje istrajava u ovoj praksi.

Zajednički crteži su idejno „nikada završeni“, jer svojim sadržajem pozivaju na dijalog o temama koje su aktuelne u društvu, poput položaja umetnika, političkih kriza, kolektivne odgovornosti, principa solidarnosti, socijalne inkluzije i sl. Kao umetnički postupak i crtačka metoda, zajedničko crtanje predstavlja vođenje neverbalnog dijaloga, ali i edukativni model za druge umetnike, kustose i kulturne radnike, čija primena treba da preispita ličnu sujetu i podstakne kolektivno delovanje.

Šestoro umetnica i umetnika leže na slici. © Tatjana Marticki Cvejin

Povod za nastanak crteža bili su hronično nepovoljna društvena i politička klima u zemlji, kao i obeležavanje 700. godišnjice od smrti Dantea Aligijerija („Božanstvena komedija“). Uz krilaticu „Crtaj da te svi razumeju“, kao osnova za rad uzet je levak iz „Bezdan pakla“ Sandra Botičelija. Levak, obrnut naopačke, našao se na poliptihu dimenzija 390 × 390 cm (devet polja dimenzija 130 × 130 cm), dok deseto polje povezuje i dopunjava ideju poliptiha.

Na „levcima“ su radili Nikola Džafo, Slobodan Stošić, Dejan Jankov, Vladimir Ilić, Bojan Dojkić, Gojko Dutina i Željko Grulović, a organizaciju je sprovela Ivana Purtić. Na otvoreni poziv za crtačku kolaboraciju prijavili su se Jelena Đurić, Selman Trtovac i Goran Stojčetović, koji su kao gosti intervenisali na crtežu.

Umetnice i umetnici na imanju s magarcem Sretom. © Slobodan Stošić

Crtanje se nastavlja izvođenjem performansa „Rekonstrukcija zločina (opcrtavanje umrlih), da se ne ponovi“, kao reakcija na 16 ubijenih u padu nadstrešnice železničke stanice u Novom Sadu 1. novembra 2024. godine.

Rad se nastavlja i u 2026. godini, prateći razvoj i potencijalno razrešenje nagomilanih kontradiktornosti društveno-političke situacije u Srbiji, uz otvoreno pitanje: da li će vulkansko tlo eruptirati ili je samo još jedan u nizu piroklastičnih tokova?

O umetnicama i umetnicima

Led Art

Led Art je grupa koju 1993. godine osnova vizuelni umetnik Nikola Džafo. U periodu društveno-političkog previranja koje je tadašnju Jugoslaviju gurnulo u rat i potpunu međunarodnu izolaciju, Led Art deluje sa idejom da je aktivizam u kulturi i umetnosti jedan od mogućih načina da se preživi i da se ne utopi u kataklizmičnoj stvarnosti. Umetnička grupa Led Art svoje formalno postojanje započinje 1999. godine registracijom kao udruženje građana naziva Multimedijalni centar Led Art. MMC Led Art savremenoj srpskoj sceni poznat je kroz identitete svoja dva dugoročna projekta: Art Klinika (2002-2012) i Šok ZaDruga (2013-/), koja su poznata kao zajednice koje potenciraju participativni i dobrovoljni rad u umetnosti i kulturi.

Aktivnosti koje najbliže određuju delovanje MMC Led Art su briga o umetničkoj sceni u Novom Sadu kroz aktivni rad na promeni kulturne politike sa ciljem unapređenja produkcije, prezentacije, čuvanja i razvijanja savremene umetničke scene, primarno vizeulne umetnosti. Zagovaranjem svih aktivnih i participativnih oblika saradnje između pojedinaca, formalnih i neformalnih grupa i institucija, MMC Led Art podstiče rad između umetnika i kulturniih radnika različitih generacija. MMC Led Art obeležili su mnogi projekti i incijative od kojih se značajno ističu: Perspektive, Kolektivni crtež, Totalna rasprodaja umetnosti, Grafička mreža, ReKAPITULACIJA, Kontekst Savremene, REMIX COMIX, Pasaž Fest, Slika Grada i dr.

Šok ZaDruga predstavlja otvoreni, vaninstitucionalni model umetničkog delovanja koji preispituje granice između javnog i privatnog, institucionalnog i vaninstitucionalnog, centra i periferije. Sa idejom decentralizacije kulture i približavanja umetnosti široj publici, deluje kroz različite galerijske i javne prostore u Novom Sadu, organizujući izložbe, radionice, crtanje, projekcije, predavanja, performanse i druge participativne programe.

Šok ZaDrugu čine brojni formalni i neformalni članovi i članice, dok aktivnosti koordinira dežurni tim. Zajednicu povezuje uverenje da „SAMO ZADRUGARSTVO MOŽE SPASITI SVET OD KATASTROFE!“