Tydzień Filmu Niemieckiego 2026

Bohaterka 

Szwajcaria, Niemcy, 92 min.

scenariusz i reżyseria: Petra Volpe
zdjęcia: Judith Kaufmann
obsada: Leonie Benesch, Sonja Riesen, Selma Jamal Aldin,  Alireza Bayram

Pokazy festiwalowe: Berlin 2025, Zurych 2025, Camerimage 2025

Florię Lind, pielęgniarkę pracującą na oddziale chirurgicznym szpitala w Zurychu, poznajemy, kiedy rozpoczyna nocny dyżur. Z powodu braków w personelu medycznym  jest przeciążona pracą.  Pacjenci oczekują empatii i uwagi, a Floria stara się sprostać tym wymaganiom, choć czasami wyzwania, z którymi musi  się mierzyć, są ponad jej siły. Dzięki temu, że kamera, nie opuszcza  bohaterki ani na chwilę, jesteśmy w środku wydarzeń i  odpowiedzialność
 za zdrowie i życie pacjentów staje się także naszym udziałem. Niezwykła dynamika filmu oddaje dramaturgię szpitalnej rzeczywistości: nic nie może poczekać do jutra, nie może być przesunięte na dogodniejszy czas czy bardziej sprzyjające okoliczności. Twórcy filmu, jak w klasycznym thrillerze, umiejętnie budują napięcie wokół obowiązków pielęgniarki, której przemęczenie nieuchronnie zwiastuje nieszczęście.

Reżyserka i autorka scenariusza, Petra Volpe opowiada o pracy w zawodzie, którego nie da się zastąpić. Jej film jest z jednej strony hołdem dla pielęgniarek, ratowników medycznych i lekarek, z drugiej ostrzeżeniem przed sytuacją, w jakiej znajduje się coraz więcej szpitali i placówek opiekuńczych. Braki kadrowe dotyczą systemów opieki zdrowotnej w całej Europie i będą stale rosnąć. 
W tytułową „Bohaterkę” wciela się Leonie Benesch, znakomita aktorka znana polskim widzom z głównej roli w filmie „Pokój nauczycielski”. Film jest szwajcarskim kandydatem do Oscara.
 

Petra Volpe, ur. 1970, studiowała sztukę w Szkole Sztuki i Projektowania F+F w Zurychu oraz dramaturgię i scenopisarstwo na Uniwersytecie Filmowym im. Konrada Wolfa w Babelsbergu w Poczdamie. Zadebiutowała w 1999 filmem Der Kuss (Pocałunek), ale to nakręcony w 2017 Boski porządek przyniósł jej uznanie zarówno krytyki (Szwajcarska Nagroda Filmowa za Najlepszy Scenariusz) jak i publiczności. Film był pokazywany w wielu krajach, także w Polsce. Heldin jest jej kolejnym obrazem.

 

Amrum

Niemcy, 100 min.

reżyseria: Fatih Akin
scenariusz: Fatih Akin, Hark Böhm
zdjęcia: Karl Walter Lindenlaub
obsada: Jasper Billerbeck, Kian Köppke, Laura Tonke, Diane Kruger, Matthias Schweighöfer

Pokazy festiwalowe: Cannes 2025, Camerimage 2025

Nanning, dwunastoletni bohater najnowszego filmu Fatih Akina, to uosobienie porządnego chłopca z  tamtych czasów, jest dobrze wychowany, posłuszny, kochający rodziców i narodowosocjalistyczną ojczyznę. Zbliżający się koniec drugiej wojny i bombardowania niemieckich miast to powód przeprowadzki z Hamburga na tytułową wyspę Amrum, do domu rodzinnego matki. Chłopcu nie jest  łatwo zintegrować się z lokalną społecznością, która mówi niezrozumiałym dialektem i w przeciwieństwie do rodziców oraz wuja, partyjnego funkcjonariusza, sceptycznie podchodzi do nazistowskiej ideologii, szczególnie w obliczu coraz trudniejszych warunków codziennego życia. Po urodzeniu czwartego dziecka, w dniu samobójstwa Hitlera, matka Nanninga popada w głęboką depresję i odmawia przyjmowania pokarmów, mówiąc, że jedyne na co ma ochotę to bułka z masłem i miodem. Jak w klasycznej baśni syn staje przed nie lada wyzwaniem i trudnościami, które musi pokonać, aby spełnić jej życzenie.

Fatih Akin zaadaptował i wyreżyserował wspomnienia z dzieciństwa swojego przyjaciela i mentora, znanego niemieckiego aktora Harka Bohma, któremu, ze względu na podeszły wiek, nie starczyło sił na realizację tego projektu. Film jest opowieścią o przyspieszonym dorastaniu w niełatwych czasach i nietypowym miejscu. Mieszkańcy wyspy Amrum mówią zagrożonym wymarciem  północnofryzyjskim dialektem zwanym Öömrang,   Ich  rytm życia wyznaczają tu nie tylko typowe codzienne czynności, ale też przypływy i odpływy morza, odcinające wyspę od kontynentu. Wielkim atutem filmu, który swoją premierę miał podczas ostatniego festiwalu w Cannes w sekcji Un certain regard, są znakomite zdjęcia Karla Waltera Lindenlauba podkreślające surową urodę tego niezwykłego miejsca.
 

Fatih Akin to niemiecki reżyser, scenarzysta i producent filmowy pochodzenia tureckiego, urodzony w Hamburgu w 1973 roku. Studiował komunikację wizualną na hamburskiej Akademii Sztuk Pięknych, a jego kariera rozpoczęła się od filmów krótkometrażowych, zanim wyreżyserował swój pierwszy pełnometrażowy film Krótko i bezboleśnie w 1998 roku. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród, w tym Złotego Niedźwiedzia za obraz Głową w mur (2004) i Nagrody za Najlepszy Scenariusz w Cannes za Na krawędzi nieba (2007) oraz Złotego Globu za Najlepszy Film Nieanglojęzyczny  W ułamku sekundy (2017).
 

Światło 

Niemcy, 162 min.

scenariusz i reżyseria: Tom Tykwer
zdjęcia: Christian Almesberger.
obsada: Nicolette Krebitz, Lars Eidinger, Tala Al-Deen, Elke Biesendorfer, Julius Gause

Pokazy festiwalowe: Berlin 2025, Essen 2025

Ojciec, Tim to spokojny i wyluzowany dyrektor kreatywny w agencji reklamowej, która sprzedaje wielkim korporacjom koncepcje marketingowe z progresywnymi hasłami. W przeciwieństwie do niego matka, Milena jest zestresowaną pracowniczką organizacji pomocowych działających w Afryce i podróżuje  bez ustanku między Berlinem a Nairobi, gdzie przygotowuje projekt teatralny. Ich dzieci to stereotypowi nastolatkowie: Jon spędza dnie na graniu w VRze , bo funkcjonowanie w świecie rzeczywistym jest dla niego, niezwykle nieśmiałego chłopca, za trudne. Jego siostra bliźniaczka, Frieda spędza noce w klubach z przyjaciółmi, nie stroniąc od wszelkich możliwych używek, co nie przeszkadza jej angażować się w akcje w obronie klimatu. Każdy z członków tej berlińskiej rodziny jest tak bardzo zajęty sobą i swoimi problemami, że nikt przez dłuższy czas nie zauważa leżącego w kuchni ciała zmarłej na atak serca polskiej gosposi. Wszyscy żałują, że nic nie wiedzieli o Mai i nie nawiązali z nią żadnej osobistej relacji. Kiedy więc na jej miejsce w ich życie wkracza nowa osoba, Farrah, uchodźczyni z Syrii, postanawiają to zmienić.
 
Pierwszy, od prawie dziesięciu lat,  pełnometrażowy film Toma Tykwera , który otworzył ostatnie Berlinale, porusza szeroki zakres tematów: od migracji po aktywizm klimatyczny, od dojrzewania po kryzys wieku średniego, ale jest to też opowieść o dzisiejszych Niemczech i Berlinie. Reżyserowi – jak pisze w swojej recenzji Krzysztof Kwiatkowski w „Gazecie Wyborczej” - udało się stworzyć „wspaniały portret Berlina. Tykwer właściwie nie pokazuje niczego specjalnego.(...) Bohaterowie Światła na rowerach wracają z pracy do domu, wybierają się do miejscowej knajpki na kolację, palą szlugi na tarasie szklanego biurowca. Ot, zwyczajna codzienność. A jednak odbija się w niej tętniące życiem miasto, gdzie każdy na własną rękę szuka szczęścia dla siebie i swoich bliskich, a jednak wszystkich łączy szacunek i tolerancja.”
 
Tom Tykwer urodził się w 1965 roku w Wuppertalu.  Od 14 roku zaczął pracować w kinie, aby móc nocami bez ograniczeń oglądać ulubione filmy. W 1984 roku przenosi się do Berlina, gdzie prawie przez 10 lat prowadzi jedno z najbardziej znanych kin studyjnych: Moviemento. W 1993 roku powstaje jego pierwszy film pełnometrażowy, bardzo dobrze przyjęty przez krytyków: Die tödliche Maria. Wspólnie z dawnymi współpracownikami w 1994 roku zakłada agencję produkcji i dystrybucji filmowej X-Filme Creative Pool. Rok 1998 przynosi film: Biegnij Lola, biegnij, który staje się ogromnym sukcesem zarówno artystycznym (osiem nagród i wyróżnień przyznanych podczas rozdania Niemieckiej Nagrody Filmowej) jak i komercyjnym. Na podstawie scenariusza Krzysztofa Kieślowskiego i Krzysztofa Piesiewicza powstaje Niebo, a później kolejne filmy zrealizowane w Stanach Zjednoczonych: m.in. Pachnidło. W latach 2017-2025 współtworzył serial Babylon Berlin, jeden z największych sukcesów filmowych w swoim gatunku. Tom Tykwer jest także kompozytorem muzyki filmowej.
 

Karla

Niemcy, 105 min.
 
reżyseria: Christina Tournatzés
scenariusz: Yvonne Görlach
zdjęcia: Florian Emmerich
obsada: Elise Krieps, Rainer Bock, Imogen Kogge, Torben Liebrecht, Katharina Schüttler

Pokazy festiwalowe: Monachium 2025, Saloniki 2025.

Nagrody i wyróżnienia: Nagroda dla Najlepszej Reżyserki i za Najlepszy Scenariusz podczas Festiwalu Filmowego w Monachium w Konkursie Nowego Kina Niemieckiego

Christina Tournatzés rozpoczyna swój debiut fabularny od sielankowej wręcz sceny. Podczas rodzinnej wycieczki za miasto 12-letnia Karla wyczekuje dogodnego momentu i ucieka przez łąki i pola, aby wieczorem dotrzeć do posterunku policji w Monachium i złożyć skargę – na ojca. Odmawia jednak podania funkcjonariuszom powodu, nalega na rozmowę z sędzią. Zanim zdecyduje się na ten dramatyczny krok czyta w bibliotece o przepisach prawa dotyczących „nieprzyzwoitych czynów” i w rozmowie z sędzią Lamy’im, którego wezwano późno w nocy, pyta czy dotyczą one także dzieci. Nie chce, albo nie potrafi opisać tego, co wydarzyło się między nią a ojcem. Ani tej nocy na komisariacie, ani w biurze sędziego w kolejnych dniach.
Karla trafia do domu dla dziewcząt prowadzonego przez siostry zakonne. Fakt, że Karla w surowych klasztornych warunkach czuje się bardziej komfortowo niż w domu z rodziną, sprawia, że sędzia zaczyna jej wierzyć i zaczyna traktować ją poważnie.

Zainspirowany prawdziwą historią z 1962 roku film przedstawia młodą dziewczynę, która znajduje w sobie odwagę, by bronić się i przeciwstawić się przemocy, która ją spotkała. Sprzeciwia się władzy ojca, milczeniu rodziny i społeczeństwu, które woli odwracać wzrok niż słuchać. Reżyserka rekonstruuje historię Karli z wyjątkowym wyczuciem: o krzywdzie, jaka ją spotkała, opowiada bez opisywania jej słowami i bez pokazywania obrazami. Determinacja walczącej o sprawiedliwość i życie wolne od przemocy dziewczyny jest imponująca, a jej godność i niezwykła bezgłośna siła budzą podziw i pokazują, że konsekwentny opór jest w stanie zmienić więcej niż wydawało się to możliwe.
 
Christina Tournatzés, ur. 1992 w Monachium, jest grecko-niemiecką reżyserką filmową i scenarzystką. Studiowała reżyserię w Akademii Mediów i Projektowania Macromedia w Monachium. Jej film dyplomowy, Cargo (2019) był wyświetlany na wielu festiwalach i zdobył liczne nagrody. Karla to jej debiut fabularny, który zwyciężył w sekcji Nowe Kino Niemieckie podczas Festiwalu Filmowego w Monachium.
 

Niech żyje przyjaźń!  

Niemcy, 107 min.

reżyseria: David Dietl
scenariusz: Elena Senft
zdjęcia: Holly Fink
obsada: Laura Tonke, Jasmin Shakeri, Annette Frier, Mikołaj Ofczarek, Henning Flüsloh

Pokazy festiwalowe: Essen 2025, Monachium 2025.

Film Davida Dietla to remake duńskiego filmu „Długa historia w skrócie”.  Akcja filmu zaczyna się w 2019 roku, u progu pandemii, którą reżyser  wkomponowuje w fabułę  opowieści o grupie przyjaciół i ich mniej lub bardziej skomplikowanych relacjach.
Osią filmu jest Ellen, singielka poszukująca miłości i to z jej perspektywy poznajemy powiązane z nią osoby i epizody z ich życia. Tłem do tego zbiorowego portretu niemieckiej klasy średniej są różne uroczystości, imprezy urodzinowe czy towarzyskie spotkania bez specjalnej okazji. To podczas nich poznajemy wydarzenia z życia różnych przyjaciół. Dialogi między nimi płyną swobodnie, ich rozmowy dotyczą zarówno rzeczy ważnych , jak i tych błahych. Poczucie wspólnoty łączy i pozwala wszystkim wrócić do codziennego życia z poczuciem wzmocnienia. Umiejętność celebrowania bycia razem, także wtedy, gdy było to zabronione, daje obrazowi Dietla niezwykle pozytywną energię, która nie znika nawet wtedy, gdy pojawiają się konflikty, dramaty i niespodziewane zawirowania emocjonalne.
 
„Ludzie kochają się, kłócą i potem godzą, teraz jest czas, by pielęgnować swoją przyjaźń - mówił w jednym z wywiadów reżyser - Ludzie są szczęśliwsi, jeśli spędzają dużo czasu z przyjaciółmi.
Nie traćcie więc nadziei, nawet w trudnych chwilach. Starajcie się świętować i tworzyć jak najwięcej pięknych wspomnień, bo to właśnie one pozostaną w waszej pamięci na całe życie”.
Wielkim atutem tej nietypowej „komedii romantycznej” są wybitni aktorzy, tworzący wyraziste postaci balansujące między radościami i kryzysami codziennego życia.
 
David Dietl, ur. 1979 w Los Angeles, studiował reżyserię w Niemieckiej Akademii Filmu i Telewizji w Berlinie. W 2007 roku wyreżyserował dramat dokumentalny Auf Nummer sicher? dla telewizji ZDF. Zadebiutował w 2013 roku filmem fabularnym König von Deutschland. Feste und Freunde to jego kolejny obraz.

 

Babystar

Niemcy, 98 min.

reżyseria: Joscha Bongard
scenariusz: Joscha Bongard, Nicole Rüthers
zdjęcia: Jakob Sinsel
obsada - Maja Bons, Bea Brocks, Liliom Lewald, Joy Ewulu,

Pokazy festiwalowe - Toronto 2025, Hamburg 2025, Warszawa 2025

Szesnastoletnia Luca jest gwiazdą mediów społecznościowych. Jak przekonują zdjęcia, filmy i posty na Instagramie prowadzi, wraz ze swoimi rodzicami, idealne życie. Ich firma influenserska „our_bright_life” to rodzinny, świetnie prosperujący biznes. Dzięki niemu rodzicom udało się osiągnąć nie tylko finansowy sukces, ale także awans społeczny, o czym przypominają córce, gdy ta próbuje schronić się przed wszędobylskim okiem kamery i zawalczyć o minimalną choćby niezależność. Dziewczyna nie ma praktycznie żadnych kontaktów z rówieśnikami, a jedynym jej powiernikiem jest jej własny awatar. Kiedy więc buntuje się i na kilka dni ucieka z domu do hotelu, aby móc spotkać się z realnymi ludźmi, harmonijny świat wspaniałej rodziny zaczyna się walić. Remedium na niesubordynację Luki ma być powiększenie rodziny i uczynienie z dziecka, które się urodzi, nowego centrum instagramowej uwagi.

„W świecie, w którym prywatność staje się towarem, a rodzinne życie treścią do sprzedaży, film "Babystar" Joschy Bongarda stawia niewygodne pytania o granice internetowej obecności. To satyra na rzeczywistość, w której dzieci rodzą się przed kamerą, a miłość i intymność przeliczane są na zasięgi.” - pisze o filmie Joscha Bongarda Karolina Stankiewicz w Wirtualnej Polsce, a sam reżyser dodaje: „To nie jest film o złych rodzicach, lecz o systemie, który ich do pewnych działań zmusza. Żyjemy w późnym kapitalizmie popychającym ludzi do rzeczy, których inaczej by nie zrobili. Nie chodzi więc o jednostki, lecz o system kształtujący nasze wybory.”
 
Joscha Bongard, ur. w 1994 roku w Wolfsburgu, studiował reżyserię w Akademii Filmowej Badenii-Wirtembergii; w 2020 roku był gościnnym studentem paryskiej szkoły filmowej La Fémis. Zadebiutował jako reżyser w 2022 roku filmem dokumentalnym Pornfluencer (2022). Babystar to jego pierwszy film fabularny.
 

Dziewczyna z Kolonii 

Niemcy, Polska, Belgia, 2025, 116 min.

scenariusz i reżyseria: Ido Fluk
zdjęcia: Jens Harant
muzyka: Hubert Walkowski
obsada: Maka Emde, John Magaro, Shrin Lilly Eissa, Ulrich Tukur

Pokazy festiwalowe: Berlinale 2025


„The Köln Concert” Keitha Jarretta z 1975 roku to najpopularniejszy solowy album jazzowy wszech czasów, sprzedany w ponad czterech milionach egzemplarzy. Do dziś jest uważany za kamień milowy w historii muzyki zarówno przez krytyków, jak i fanów jazzu. Ten koncert był możliwy dzięki pewnej osiemnastolatce, zbuntowanej przeciwko patriarchalnemu społeczeństwu i ojcu, który zaplanował jej inną przyszłość. Niepokorna natura dziewczyny, jej miłość do muzyki i determinacja w dążeniu do realizacji marzeń sprawiły, że mimo młodego wieku dostała możliwość zorganizowania trasy koncertowej Ronnie Scott Trio. Tak zdobywa pierwsze doświadczenia i zaczyna odnosić sukcesy. Kiedy podczas festiwalu jazzowego w Berlinie słucha po raz pierwszy Keitha Jarretta i zachwyca się jego improwizowaną muzyką postanawia zorganizować mu koncert w Kolonii, w operze liczącej ponad tysiąc miejsc, w nocy, po repertuarowym spektaklu, ponieważ nie ma innego terminu.

Historia tego wydarzenia oparta jest na opowieści jego organizatorki, Very Brandes i obfituje w wiele nieprawdopodobnych przeciwności losu, które cudem i tylko częściowo udało się pokonać i o których Rafał Garszczyński tak pisze w „Jazzpress”: „Tego wieczoru nastąpił zapewne zbieg wielu okoliczności, które złożyły się na tak wybitne nagranie. Sala, komplet publiczności, nastrój dnia, to oczywiste. Przypuszczalnie również przypadkowo i omyłkowo postawiony na scenie mały i niezbyt dobrze brzmiący i działający fortepian...”. Muzyk dostosował się do ograniczeń instrumentu i zagrał inaczej niż zwykle, właśnie dzięki temu przechodząc do historii. Film Ido Fluka jest nie tylko opowieścią o wyjątkowym koncercie, ale także hołdem dla tych, którzy nie stoją w centrum uwagi, lecz bez ich poświęcenia i zaangażowania wielu wydarzeń nie udałoby się zrealizować.
 
Ido Fluk urodził się w 1980 roku. Ukończył Tisch School of the Arts w Nowym Jorku. Jego kariera filmowa rozpoczęła się w 2006 roku od krótkometrażowego filmu Cooking for Richard. Następnie, w 2011 roku, zrealizował film Af Paam Lo Meuchar (Never Too Late), który zdobył główną nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym we Fryburgu (2012). Kolejny obraz, The Ticket był pokazywany na Tribeca Film Festival w 2012 roku, a „Dziewczyna z Kolonii” miała premierę na Berlinale 2025 podczas specjalnej gali.
 

Stiller

Szwajcaria / Niemcy 2025, 99 min.

Reżyseria: Stefan Haupt
Scenariusz: Stefan Haupt, Aleksander Buresch
Obsada: Albrecht Schuch, Paula Beer, Max Simonischek, Marie Leuenberger
Zdjęcia: Michael Hammon

Pokazy festiwalowe: Monachium 2025

W pociągu jadącym przez Szwajcarię policja aresztuje mężczyznę w średnim wieku, ponieważ jeden z pasażerów twierdzi, że rozpoznał w nim rzeźbiarza Anatola Stillera, który zaginął siedem lat wcześniej i był rzekomo zamieszany w zabójstwo sowieckiego dysydenta. Podczas przesłuchań sadowych więzień twierdzi, że nazywa się James Larkin White, co uwiarygodnić mają pełne przygód historie z Ameryki, które opowiada pilnującemu go strażnikowi. Jednak osoby, z którymi na polecenie prokuratora jest konfrontowany: przyjaciel z dawnych czasów, była żona czy kochanka nie mają wątpliwości, z kim mają do czynienia. Prowadzone z nimi rozmowy pozwalają poznać jego historię, artysty cieszącego się powodzeniem i szacunkiem, szczęśliwie zakochanego, ale nie potrafiącego radzić sobie z wyzwaniami codziennego życia i problemami w związku, jakie implikują najpierw sukcesy i sława jego żony, znakomitej tancerki, a potem jej niespodziewana choroba. Ogarniający go impas twórczy i zazdrość rodzą frustrację i uczucie alienacji, którego nie umie przezwyciężyć.

Czy można naprawdę uciec od przeszłości? Czy ktoś zmagający się z porażkami, jakie spotkały go w przeszłości może się od nich w pełni uwolnić. Jak udowodnić, że nie jest już tym, za kogo wszyscy go uważają? „Nie jestem Stillerem!” – to zdanie rozpoczyna powieść Maxa Frischa z 1954 roku, która jest podstawą scenariusza filmu Stefana Haupta. Zarówno pisarz jak i reżyser mierząc się z kwestiami tożsamości i prawdy, opowiadają o odwiecznej tęsknocie za posiadaniem innej osobowości, pragnieniem zerwania z niesatysfakcjonującym życiem i przemianą, która uczyni nas innym człowiekiem. To co w latach 50. było literacką lub filmową fikcją dziś, w wirtualnej rzeczywistości, złudnie wydaje się być powszechnie dostępne.
 
Stefan Haupt, urodził się w 1961 roku w Zurychu. W latach 1985–1988 studiował na Akademii Sztuk Dramatycznych w Zurychu. Od 1989 roku pracuje jako niezależny filmowiec, reżyser i producent. Za film Der Kreis (2014) zdobył nagrodę Teddy Award i nagrodę publiczności sekcji Panorama na 64. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. Jest autorem wileku filmów dokumentalnych, m.in. Elisabeth Kübler-Ross – Dem Tod ins Gesicht sehen (2002), Sagrada – El misteri de la creació (2012), Margreet Honig – Der freie Ton (2023). Jego historyczny film fabularny Zwingli o reformatorze Ulrichu Zwinglim był najpopularniejszym szwajcarskim filmem kinowym w 2019 roku.