Cho dù là quản lý kỳ vọng, hay „Học cách học“, hoặc dỡ bỏ những bất an, khi truyền đạt năng lực trong tiền hòa nhập, vai trò trụ cột của giảng viên và người đào tạo, bồi dưỡng trong khuôn khổ giờ học DaF cũng gia tăng.
Làm thế nào để hỗ trợ tốt nhất cho những người chuẩn bị cho một cuộc sống làm việc và cuộc sống thường nhật xa lạ, mà những luật lệ và quy định của cuộc sống đó họ không biết? Những câu hỏi như vậy là tâm điểm của một công trình phân tích được công bố hồi tháng ba với tiêu đề „Tìm hiểu nước Đức, bắt đầu ngay tại quê hương“. Một kết quả trung tâm là: Yếu tố chủ yếu quyết định thành công của nhân lực lao động nước ngoài trên thị trường lao động Đức và cho sự hòa nhập xã hội của họ, bên cạnh học ngôn ngữ, là những kiến thức liên văn hóa, mà lý tưởng nhất là họ học được trước khi nhập cư. Lý do để tiến hành công trình phân tích này là „Chiến lược nhân lực chuyên môn“ của Chính phủ Liên bang, mà theo đó đến năm 2030 nước Đức hàng năm phụ thuộc vào 700.000 người lao động nhập cư. Công trình phân tích xung quanh vấn đề tiền hòa nhập chứa đựng nhiều khuyến nghị cho quá trình truyền đạt và học tập bên cạnh giờ học DaF và hướng tới một mạng lưới to lớn, trong đó bên cạnh các cơ quan đào tạo, còn có các cơ sở tư nhân tại các nước xuất xứ, các bộ ngành của Đức và các cơ sở hoạt động trong lĩnh vực tiền hòa nhập. Mẫu số chung của các công cụ nêu trên là cần phải lưu ý đến những điểm khác nhau của người lao động nhập cư về nghề nghiệp, trình độ ngôn ngữ, trình độ giáo dục, đào tạo, năng lực học tập, nguồn gốc và kinh nghiệm di cư. Đối với câu hỏi, rút ra được kết luận cụ thể nào cho việc phát triển các chương trình tiền hòa nhập và nhất là giảng viên và người đào tạo, bồi dưỡng rút được những gợi ý gì, có thể phân biệt giữa ba lĩnh vực hành động và các khuôn khổ thực hành của những lĩnh vực đó.
Trao đổi với chuyên gia từ trước khi xuất cảnh
| © adobe.stock
1. TRUYỀN ĐẠT THÔNG TIN VÀ QUẢN LÝ KỲ VỌNG:
Cho dù liên quan đến chỗ làm việc, hình dung về mức lương hoặc quan hệ hàng xóm: Ai không biết đất nước và con người, người đó có thể nhanh chóng thất vọng. Chính vì thế cần phải nhanh chóng sửa lại những thông tin sai lệch, như thông tin về hình ảnh nghề nghiệp – thường rất khác nhau giữa các nước. Vì theo kinh nghiệm, đối với một quá trình tiền hòa nhập thành công, việc suy xét nghiêm túc những kỳ vọng của bản thân cũng quan trọng như việc truyền đạt ngôn ngữ. Điểm mấu chốt là một kiểu kiểm tra, đối chiếu với thực tế. Việc kiểm tra, đối chiếu này đã truyền đạt cho người di cư một hình dung cụ thể về cuộc sống thường nhật ở nơi xa lạ: từ mua sắm ở siêu thị, đi tầu xe, đi xe đạp trong một thành phố lớn, đến những quy định không thành văn trong một buổi liên hoan ở nhà máy hoặc một buổi họp phụ huynh.
Về khuôn khổ thực hành:
Quản lý kỳ vọng là một thành phần quan trọng của tất cả các chương trình tiền hòa nhập. Bên cạnh
đất nước học, trong đó còn có phần
giới thiệu thế giới làm việc và tổ chức lao động ở Đức liên quan đến tiêu chuẩn nghề nghiệp, các hệ thống xã hội, các quyền và nghĩa vụ tại nơi làm việc, cũng như quy trình xin việc và công nhận trình độ nghề nghiệp. Kiếm tra thực tế còn bao gồm cả việc, ví dụ như trong
tập huấn liên văn hóa so sánh những hy vọng của bản thân với thực tế và giải đáp những câu hỏi như, có phải người Đức thường đối xử lạnh lùng với người lạ không? Và: người ta cảm thấy thế nào, khi lâu dài phải sống xa người thân hàng nghìn cây số? Các câu hỏi về tìm chỗ ở hoặc tổ chức thời gian nghỉ cũng có một vai trò. Về chọn lựa hình thức thì
cả hình thức Online và hình thức trực tiếp đều được đón nhận. Các hình thức
Online như Blogs, Vlogs, Facebook,
Apps và hội thảo Online có tác dụng như „chìa khóa văn hóa“ mở cửa đến người sử dụng chương trình. Ngoài ra các
tập huấn giao tiếp liên văn hóa và lập hồ sơ xin việc, cũng như
tư vấn thi cử và học tập bằng hình thức số hóa cũng được ưa thích. Để trao đổi kiến thức được tốt hơn, nhiều người mong muốn truy cập
Online phim, âm nhạc hoặc Podcasts Đức, cũng như khả năng thiết lập một
quan hệ bảo trợ Online với những người nhập cư khác ở Đức. Ngược lại khi truyền đạt những thông tin phức hợp thì các
khóa học trực tiếp chứng tỏ được ưa thích hơn, vì có thể trao đổi trực tiếp.
Các yếu tố nghe nhÌn được đặc biệt yêu thích, vì qua đó người ta có thể cùng những người khác tìm hiểu văn hóa Đức bên ngoài phòng học.
Các buổi gặp gỡ và khóa hội thoại với giảng viên bản ngữ không chỉ truyền đạt cách sử dụng ngôn ngữ một cách chắc chắn, mà còn tạo điều kiện bằng hình thức truyền hình trực tuyến trao đổi với chuyên gia các ngành nghề khác nhau đang sống và làm việc ở Đức.
Truyền đạt ngôn ngữ vẫn là chìa khóa mở cửa quan trọng nhất
| Viện Goethe Bosnia và Herzegowina
2. TRUYỀN ĐẠT NĂNG LỰC NGÔN NGỮ VÀ HÀNH ĐỘNG:
Truyền đạt ngôn ngữ vẫn là chìa khóa mở cửa quan trọng nhất đối với nhân lực chuyên môn nước ngoài. Nhận xét đó đúng với việc học ngôn ngữ chuyên ngành, để có thể giao tiếp tốt tại nơi làm việc, nhưng cũng đúng với phần ngôn ngữ thường nhật, để có thể tham gia vào cuộc sống xã hội. Công trình phân tích còn nêu một
năng lực then chốt nữa là
tự tìm kiếm thông tin, còn gọi là „Học cách học“. Đó là năng lực tự lo liệu các nhu cầu bản thân ở nơi xa lạ. Mục tiêu là người lao động nhập cư khi sang đến Đức có thể tìm được những người để liên hệ về các mong muốn của mình và điều đó có thể giảm nhẹ gánh nặng cho các hệ thống hòa nhập.
VỀ KHUÔN KHỔ THỰC HÀNH:
Để giúp người lao động nhập cư tự chủ hơn, có một
định hướng đầu tiên giới thiệu về các cơ cấu hòa nhập và tư vấn ở Đức; và ngoài ra là việc
thiết lập quan hệ với các công ty Đức tại chỗ. Một ví dụ về điểm này là Hội chợ việc làm „Career Days“: bên sử dụng lao động và các cơ sở đầu mối liên hệ mời đến để trong các cuộc trao đổi trực tiếp với riêng từng người giải thích những triển vọng trên thị trường lao động Đức. Việc
trao đổi trực tiếp với những bên sử dụng lao động tiềm năng rất được ưa thích, vì ở đây, bên ngoài quy trình nộp hồ sơ xin việc, mà trong đó không ai biết ai, người ta thiết lập được những quan hệ cá nhân và mạng lưới đầu tiên và có thể tự chủ động được. Việc giao tiếp với cơ quan chính quyền nước di cư đến cũng có mục đích tương tự: Người lao động nhập cư được thông tin càng toàn diện bao nhiêu về việc họ có thể đến cơ sở đầu mối liên hệ nào để hỏi về các vấn đề liên quan đến luật lao động hoặc về các vấn đề đoàn tụ gia đình và họ nên tiến hành như thế nào, thì họ càng tự chủ hơn trước cơn lũ các quy định rất đặc trưng cho nước Đức.
Dỡ bỏ các bất an trong thường nhật
| © adobe.stock
3. DỠ BỎ CÁC BẤT AN:
Một nhận thức của công trình phân tích là: sự khác biệt văn hóa giữa nước xuất xứ và Đức càng lớn bao nhiêu, thì nhu cầu tiền hòa nhập và ích lợi có được từ đó càng lớn bấy nhiêu. Cho dù là những khác biệt trong đào tạo, trong thường nhật nghề nghiệp hoặc trong hệ thống chính trì, khi quyết định di cư hoặc không di cư, những điều kiện xã hội càng khác nhau bao nhiêu, thì những bất an về cuộc sống ở Đức sẽ có trọng lượng càng lớn hơn bấy nhiêu. Trong số những câu hỏi của người lao động nhập cư được công trình phân tích lấy làm ví dụ, có những câu như: „Tôi phân loại rác như thế nào là đúng? Thói quen ăn uống của người Đức là những gì? Từ đâu tôi biết được, giá tiền thuê nhà như thế nào là tốt? Tôi tìm bậc thuế của tôi như thế nào? Tôi có quyền yêu cầu được học tiếp không? Tô có thể yêu cầu được trả tiền cho kỳ nghỉ phép không?“
VỂ KHUÔN KHỔ THỰC HÀNH:
Để phòng ngừa cú sốc văn hóa có thể xảy ra, công trình phân tích đưa ra một khuyến nghị trung tâm trong bối cảnh này là thúc đẩy sự trao đổi trực tiếp với những người đồng hương đã trải qua quá trình di cư. Nhờ kinh nghiệm bản thân, họ có thể với tư cách là những
người dẫn dắt và bạn bè truyền đạt một cách đáng tin cậy cho những người lao động nhập cư về những thử thách đang đợi họ ở nơi xa lạ, giúp đỡ họ bằng lời khuyên và hành động – và nhất là thuyết phục họ, một sự chuẩn bị tích cực cho di cư là thực sự cần thiết. Những lần
thực tập cũng như
mời công ty Đức đến giờ học DaF cũng được coi là công cụ hữu hiệu để giảm thiểu các bất an. Bằng cách đó có thể cho họ có được một cái nhìn về diện mạo công ty và về những chỗ làm việc tiềm năng – và nhất là dỡ bỏ được những e ngại trước những điều mới lạ.
Dựa trên nỗ lực toàn diện và có ý nghĩa với tất cả mọi người của tiền hòa nhập, công trình phân tích đưa ra một tóm tắt làm yên lòng: Ngay chính sự chuẩn bị tốt nhất cũng không thể hơn một cái nhìn bao quát các thách thức đa dạng, mà người lao động nhập cư ở Đức phải đối mặt. Điều cơ bản của một quá trình tiền hòa nhập thành công là truyền đạt cho mọi người nhận thức, không bao giờ tất cả các câu hỏi và tình huống trong cuộc sống ở nơi xa lạ có thể giải đáp được. Không kém phần quan trọng là chức năng cầu nối giữa nước xuất xứ và nước di cư đến của tiền hòa nhập tạo nên một trụ cột quan trọng trong văn hóa chào đón của nước Đức.
