کسی که بتواند بیش از یک زبان را خوب صحبت کند، در زندگی شخصی و شغلی امتیازات زیادی دارد. انسانهای چند زبانه مسائل بسیاری در باره فرهنگهای دیگر یاد میگیرند. آنان دارای تواناییهای میانفرهنگی هستند و قادرند چشماندازهای دیگر را بهتر بفهمند. این افراد میتوانند در جامعه فعالتر مشارکت کنند.
در آلمان افراد زیادی زندگی میکنند که اهل کشورهای دیگری هستند. این افراد بیش از 20 درصد جمعیت را تشکیل میدهند. بسیاری از کسانی که برای زندگی به آلمان میآیند، آلمانی را بهعنوان زبان خارجی یا زبان دوم میآموزند. زبان آلمانی برای آنها مهم است. با زبان آلمانی میتوانند با دیگران صحبت کنند، آسانتر کار پیدا کنند و فرهنگ آلمان را بهتر بشناسند. اما زبان خودشان، یعنی زبان مبداء یا زبان مادریشان هم مهم است.
تقویت زبان آلمانی
زبان آلمانی برای بزرگسالان و کودکان بسیار مهم است. با آشنایی به زبان آلمانی، میتوانید آسانتر ارتباط بگیرید. دوستیابی آسانتر است. بزرگسالان برای کارکردن و در زندگی روزمره، مثلاً هنگام خرید یا مراجعه به ادارات به زبان آلمانی نیاز دارند. اما اطلاعات در بسیاری از ادارات، به زبانهای مختلف وجود دارد. همچنین میتوان از کمک مترجمان استفاده کرد. مترجمان به زبان مبداء شما و آلمانی صحبت میکنند. اگر چیزی را نفهمیدید یا نتوانستید بگویید، مترجمان میتوانند برایتان ترجمه کنند. کودکان در مدرسه به زبان آلمانی نیاز دارند. یادگیری زبان از راه شنیدن، خواندن، حرفزدن و نوشتن است. بزرگسالان میتوانند دوره آموزشی انتگراسیون (ادغام در جامعه) یا دورههای دیگر آموزش زبان آلمانی را بگذرانند. اطلاعات بیشتر در این زمینه را در متن دوره آموزشی انتگراسیون (ادغام در جامعه) ملاحظه کنید.
شما به استفاده مستمر از زبان و امکان تمرین زیادی نیاز دارید. بهتر است از زبان آلمانی زیاد استفاده کنید. بهترین روش، استفاده از زبان در شرایط واقعی، مثلاً موقع خرید است. سعی کنید زیاد با کسانی صحبت کنید که زبان مادریشان آلمانی است.
کودکان زبان آلمانی را معمولاً در تماس و هنگام بازی با کودکان دیگر و بزرگسالان یاد میگیرند، مثلاً در کیتا (محل نگهداری روزانه کودکان) یا در مدرسه. این کودکان چند زبانه (دوزبانه) بزرگ میشوند. کتابخوانی به یاد گرفتن زبان آلمانی کمک میکند.
برنامههای مختلفی برای کیتا و دبستان وجود دارد، مانند پیشدوره زبان آلمانی یا کلاسهای تقویتی زبان آلمانی. به کودکانی که هنوز به اندازه کافی به زبان آلمانی صحبت نمیکنند، کمک میشود. مراکز مشاوره نیز وجود دارد که راهنمایی واطلاعات در اختیار قرار میدهند.
تقویت زبان کشور مبداء
بهتر است کودکان بتوانند به زبان مبداء خود هم خوب صحبت کنند. بهاینترتیب زبانهای دیگر را هم بهتر یاد میگیرند. کودکان با یادگیری زبان مبداء خود، مسائل زیادی هم در باره فرهنگ و سنتهای وطن خود میآموزند. در بسیاری از خانوادهها مادر و پدر زبان مشترکی دارند. در بعضی از خانوادهها اینطور نیست. در اینصورت باید هر کدام از والدین به زبان مبداء خود با فرزندان صحبت کند. آنها میتوانند برای فرزندانشان مرتباً کتاب بخوانند، ترانه بخوانند و بازی کنند و با اعضای خانواده تلفنی صحبت کنند.
در شهرهای بزرگ بسیاری اوقات کیتاهای دوزبانه یا مدارس بینالمللی وجود دارد. بسیاری از کنسولگریها و انجمنها برای کودکان مدرسهای، کلاسهای تدریس به زبان مبداء ارائه میکنند. کودکان خواندن و نوشتن را به زبان مبداء خود یاد میگیرند و اطلاعاتی در مورد زندگی و سنتهای کشور مبداءشان میآموزند. در بعضی ایالتها، کلاس تقویت زبان در مدارس معمولی نیز وجود دارد. این درس، تدریس تکمیلی به زبان مادری (MUE) نامیده میشود.
در اینترنت امکانات زیادی مانند گروه بازی برای کودکان، انجمنهای ورزشی یا گردشهای دستهجمعی مشترک عرضه میشود. به اینترتیب کودکان و والدین میتوانند در محلهای دیگری هم به زبان مبداء خود صحبت کنند.
راهنماییهایی برای تربیت چند زبانه
نگاه مثبت به زبان، یادگیری را آسانتر میکند.
مادر و پدر باید با فرزندانشان به زبان خودشان حرف بزنند.
در خانه به زبان مبداء صحبت کنید.
کودکان را مجبور نکنید به زبان خاصی حرف بزنند. گاهی کودکان تمایلی به اینکار ندارند. در اینصورت فقط به زبانی صحبت میکنند که دلشان میخواهد. اما ممکن است دوباره تغییر کند.
در کنار زبان مبداء، زبان آلمانی را هم تقویت کنید.
مراکز مشاوره، کمک و راهنمایی ارائه میکنند. در اینترنت «مراکز مشاوره میانفرهنگی (interkulturelle Beratungsstelle)» یا «مراکز مشاوره چند زبانه (mehrsprachtige Beratungsstelle)» را جستجو کنید.
چند زبانه بودن امتیازات زیادی دارد: میتوان با افراد بیشتری صحبت کرد و منظور خود را بهتر رساند. کاریابی آسانتر است و گاهی حقوق بالاتری پرداخت میشود. اطلاعاتی در مورد فرهنگهای دیگر کسب میشود و بهتر میتوان با مردمانی از کشورهای مختلف کنار آمد.
در دوره آموزشی زبان آلمانی شرکت کنید. خودتان در منزل با کتاب، فیلم، پادکست یا بهصورت آنلاین یاد بگیرید و تمرین کنید. تا جایی که میتوانید آلمانی بشنوید و صحبت کنید.
در اینترنت و مراکز مشاوره امکانات زیادی عرضه میشود. علاوه بر آن مدارسی برای زبان کشور مبداء وجود دارد. کودکان در این مدارس خواندن و نوشتن را به زبان کشور مبداء میآموزند. در مورد کشور مبداء هم خیلی چیزها یاد میگیرند.