โครงการ “เตรียมความพร้อมสำหรับการบูรณาการในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และยุโรปตะวันออกเฉียงใต้” ซึ่งดำเนินมาเป็นระยะเวลาสองปี ได้สิ้นสุดลงเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2020 ที่ผ่านมา สื่อต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากโครงการจะพร้อมให้ผู้ย้ายถิ่นฐานจากที่ต่างๆ ทั่วโลกใช้งานได้ในเร็ววันนี้
ตอนที่อิสนาสาวชาวอินโดนีเซียได้รู้จักกับนักธุรกิจอัธยาศัยดีจากเยอรมนีผู้นี้ เธอรู้ได้ทันทีว่า เธอต้องการใช้ชีวิตร่วมกับเขา เธอลงเรียนภาษาเยอรมัน ณ สถาบันเกอเธ่ในกรุงจาการ์ตาและได้รับคำแนะนำจากผู้ให้คำปรึกษาว่า จะต้องดำเนินการตามขั้นตอนอย่างไรบ้าง ในการแต่งงาน การขอวีซ่าและการเข้าเรียนในคอร์สบูรณาการ
โกรานอยากใช้ชีวิตในเยอรมนีเช่นกัน นักเทคโนโลยีสารสนเทศจากเซอร์เบียผู้นี้แต่งงานกับหญิงสาวจากประเทศเดียวกันและหวังจะมีชีวิตที่ดีเพื่อลูกๆ ของเขา แต่ในประเทศบ้านเกิดเขามีรายได้น้อยเมื่อเทียบกับค่าครองชีพ ด้วยเหตุนี้เพื่อนของเขาหลายๆ คนจึงออกไปอยู่ต่างประเทศกันแล้ว ขณะนี้ตัวเขาเองก็ได้พบตำแหน่งงานในบริษัทเยอรมันและยื่นขอวีซ่าไป จากกิจกรรมการให้ข้อมูลของสถาบันเกอเธ่ เบลเกรดเขาได้รับคำแนะนำให้เขียนแผนการณ์ให้หนักแน่นมากขึ้น
เตรียมความพร้อมสำหรับการใช้ชีวิตในเยอรมนีแก่ผู้ย้ายถิ่นฐาน
ตั้งแต่ปีค.ศ. 2007 ผู้คนอย่างอิสนาหรือโกรานที่ต้องการเตรียมความพร้อมสำหรับการใช้ชีวิตในเยอรมนีมาตั้งแต่ในประเทศบ้านเกิด มีโอกาสได้รับการสนับสนุนจากสถาบันเกอเธ่ในท้องถิ่นซึ่งเข้าร่วมโครงการที่เรียกว่า การเตรียมบูรณาการ ต่อมาในปีค.ศ. 2013 นอกจากกลุ่มเป้าหมายผู้ติดตามคู่สมรสแล้วโครงการยังเพิ่มกลุ่มผู้ย้ายถิ่นฐานเพื่อการทำงานอีกด้วย ขณะที่ระหว่างปีค.ศ. 2014 ถึง 2017 มีการให้ความสำคัญกับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ช่วงสองปีที่ผ่านมามีการจัดการให้คำปรึกษา งานเสวนาและกิจกรรมการให้ข้อมูลในภูมิภาคยุโรปตะวันออกเฉียงใต้
ต่อยอดรูปแบบการบริการของโครงการ
© Goethe-Institut Jakarta
เหล่า “คนเก่า ๆ” ในงานเตรียมบูรณาการใช้โครงการนี้เพื่อต่อยอดรูปแบบการให้บริการ “นอกจากการให้คำปรึกษา กิจกรรมให้ข้อมูลและการเสวนาในหัวข้อเฉพาะ อาทิเช่น “ฝึกพูด” แล้ว ในหลายแห่งยังมีการจัดเวิร์คช็อปในหัวข้อ “เรียนรู้ที่จะเรียนรู้” และ “เตรียมสอบ” อีกด้วย” ตามคำกล่าวของสมบาทัว สิโฮทัง ผู้ประสานงานประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเฮืองทัญเงวียนจากสถาบันเกอเธ่ ฮานอยได้รายงานไว้ว่า การจัดงานพูดคุยกับศิษย์เก่าของเธองานเดียวที่ฮานอยก็มีผู้สนใจเข้าร่วมกว่า 120 คน “ภายในงานหญิงชายชาวเวียดนามที่ใช้ชีวิตอยู่ในเยอรมนีเป็นเวลาหลายปีแล้วได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับประสบการณ์ระหว่างวัฒนธรรมของพวกเขา ผู้ที่ได้ประโยชน์จากเรื่องราวเหล่านี้ได้แก่ ผู้ที่กำลังวางแผนเดินทางออกนอกประเทศ”
สถาบันเกอเธ่ อิสตันบูลซึ่งร่วมทำงานในประเด็นการเตรียมบูรณาการมาตั้งแต่ปีค.ศ. 2014 และได้เตรียมความพร้อมด้านการใช้ชีวิตในเยอรมนีให้กับผู้ย้ายถิ่นฐานตามคู่สมรส ก็ได้ขับเคลื่อนงานในระยะเวลาของโครงการเช่นกัน เจ้าหน้าที่กึลเซเรน กึลแลร์ยึชเล่าว่า “ผู้เรียนหลายคนมาปรึกษากับเราเพราะจำเป็นต้องสอบให้ผ่าน A1 เพื่อขอวีซ่า พวกเขามีเพียงความรักต่อคนคนหนึ่งในสายตา แต่เมื่อมาที่สถาบันเกอเธ่แล้วก็ได้ตระหนักว่า พวกเขาก็จะรักชีวิตในบ้านใหม่เช่นกัน พวกเขาหมดกังวลและเริ่มยินดีกับการเดินทาง และยังได้ทำความรู้จักเพื่อนใหม่ๆ ที่จะสามารถสานต่อมิตรภาพในเยอรมนีต่อไปได้อีกด้วย”
เรียนรู้จากกันและกัน
สถาบันที่เพิ่งเข้าร่วมโครงการเตรียมบูรณาการได้ประโยชน์จากการแลกเปลี่ยนกับ “ผู้มีประสบการณ์” ดร.เนมันยา วลาจโควิชจากสถาบันเกอเธ่ เบลเกรดซึ่งดูแลงานเตรียมบูรณาการในมอนเตเนโกรด้วย อธิบายว่า “ในฐานะผู้สอน ผู้อบรมและผู้เขียนสื่อการสอนเรายังไม่ค่อยเข้าใจเมื่อตอนเริ่มโครงการว่า จะต้องเจออะไรในการให้คำปรึกษาบ้าง มันน่าประทับใจมากที่ได้เห็นว่า การทำงานของเราในด้านนี้สามารถพัฒนาไปทีละก้าวได้อย่างไร”
“สมุดเยอรมนีของฉัน” - คู่มือฉบับย่อสำหรับผู้ย้ายถิ่นฐานเข้าประเทศ
© สถาบันเกอเธ่ บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
สถาบันเกอเธ่ในกรุงเบลเกรดและซาราเยโวพัฒนาโครงการความร่วมมือกับสถาบันเกอเธ่อิสตันบูล สถาบันประจำภูมิภาค ณ กรุงเอเธนส์และสำนักงานใหญ่ในมิวนิกเพื่อผลิตสื่อการเรียนและการให้ข้อมูลชุด “สมุดเยอรมนีของฉัน” อันเป็นคู่มือฉบับย่อซึ่งจะแจกฟรีสำหรับผู้ที่สนใจที่สถาบันเกอเธ่ต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมทั้งที่อื่นๆ ในโลกในเร็ววันนี้ ในสมุดบรรจุข้อมูลหัวข้อต่างๆ ตั้งแต่การขอเทียบใบอนุญาตขับขี่จนถึงการปฏิบัติตัวเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน นอกจากนี้ยังมีคำแนะนำสำหรับการใช้ชีวิตประจำวันในเยอรมนีและลิงก์ข้อมูลอันเป็นประโยชน์อีกด้วย
วิกฤตและผลกระทบ
การระบาดของไวรัสโคโรนาและการที่สถาบันที่ได้รับผลกระทบต้องปิดทำการเป็นความท้าทายยิ่งใหญ่สำหรับเจ้าหน้าที่ประจำโครงการหลายคน
เจ้าหน้าที่ในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้จึงร่วมกับทีมงานในสำนักงานใหญ่เร่งพัฒนาคอร์สออนไลน์ “ห้องเรียนเยอรมนีของฉัน” ให้เร็วกว่าที่วางแผนไว้ มีเนื้อหาสอดคล้องกับสมุดเยอรมนีและสามารถใช้เรียนด้วยตนเองและในกิจกรรมเสวนาได้เช่นกัน
การพัฒนารูปแบบออนไลน์
© Goethe-Institut
ระหว่างการล็อกดาวน์การให้เตรียมบูรณาการในรูปแบบที่หลากหลาย ณ ที่ทำการต้องปรับไปเป็นรูปแบบออนไลน์แทนอย่างรวดเร็ว
การให้บริการให้คำปรึกษา จัดเสวนาและกิจกรรมให้ข้อมูลดำเนินการในรูปแบบออนไลน์ในหลายสถาบันระหว่างที่ปิดทำการ เกิดการให้คำปรึกษารูปแบบใหม่ผ่านอินสตาแกรมไลฟ์ “เพื่อนร่วมงานของเราตอบสนองอย่างว่องไวและทำงานกันได้อย่างดีเยี่ยม” กล่าวย้ำโดย อิรินา อ็อทโทว์เจ้าหน้าที่ผู้ดูแลโครงการเตรียมบูรณาการ ณ สถาบันเกอเธ่สำนักงานใหญ่ที่มิวนิก
กลุ่มเป้าหมายกลุ่มใหม่ผ่านการให้บริการออนไลน์
การให้บริการออนไลน์ทำให้สถาบันเกอเธ่หลายแห่งเข้าถึงผู้สนใจจากเมืองที่อยู่ไกลออกไปรวมทั้งในพื้นที่ชนบทที่ไม่สามารถมาใช้บริการที่สถาบันได้เนื่องจากระยะเวลาการเดินทางที่ยาวนาน และบางครั้งเจ้าหน้าที่โครงการก็ยังสามารถเข้าถึงผู้เข้าร่วมที่ก่อนหน้านี้ใช้เพียงโซเชียลเน็ทเวิร์คหรือช่องทางข่าวสาร ด้วยวิธีการแจ้งอย่างเฉพาะเจาะจงและจัดทำวิดีโออธิบายขั้นตอนแต่ละขั้นอย่างง่าย “ผู้ที่มารับการปรึกษาจากเรามักจะใช้เฟซบุ๊ค อินสตาแกรมและวอทส์แอพ ก่อนวิกฤตโคโรนาผู้เข้าร่วมหลายคนไม่เคยว่าจะเข้าร่วมสัมมนาออนไลน์มาก่อนเลย สำหรับพวกเรามันช่างน่าตื่นเต้นที่ได้มีประสบการณ์ในการก้าวข้ามอุปสรรคและผู้เข้าร่วมเปิดใจยอมรับการให้บริการรูปแบบใหม่” กึลเซเรน กึลแลร์ยึชกล่าว
เธอมีอารมณ์ร่วมกับประสบการณ์ครั้งนี้มาก “ตอนที่เราจัดกิจกรรมในอินเทอร์เน็ตเราอาจไม่เห็นหน้าของผู้เข้าร่วมกิจกรรม แต่เราสามารถสัมผัสถึงพวกเขาได้ และเมื่อเราขอให้พวกเขาเปิดกล้อง พวกเขาก็ให้ความร่วมมือด้วยใจทันที เพราะพวกเขาต้องการไปเยอรมนีอย่างที่สุดและเราก็ไม่ทิ้งให้พวกเขาหวังอย่างเดียวดาย เราสนับสนุนพวกเขาด้วยข้อมูลความรู้ที่มีและให้กำลังใจ เพื่อให้พวกเขาเริ่มคิดถึงการบูรณาการตั้งแต่ตอนนี้เลย”
ความหมายของการเตรียมบูรณาการ - ดำเนินการและได้รับการรับรอง
© Paul Bradbury/Caiaimage via GettyImages
ความสำคัญของการเตรียมบูรณาการมิได้มีให้เห็นจากประสบการณ์ส่วนบุคคล ดังเช่นจากเจ้าหน้าที่โครงการกึลเซเรน กึลแลร์ยึช หรือผู้เข้าร่วมอย่าวอิสนาและโกรานเท่านั้น จากการสำรวจในผู้เข้าร่วมเกือบ 1000 คนที่ย้ายถิ่นฐานเพื่อมาทำงานในเยอรมนี รวมทั้งชาวต่างชาติที่มาทำงานด้านวิชาการและปฏิบัติได้ผลออกมาว่า การให้บริการเตรียมบูรณาการช่วยการปรับตัวเมื่อมาถึงเยอรมนีเป็นอย่างมาก – ยิ่งความแตกต่างด้านวัฒนธรรมระหว่างประเทศบ้านเกิดกับเยอรมนีมากแค่ไหน ก็ยิ่งช่วยได้มากเท่านั้น การวิเคราะห์ “การเข้าใกล้ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ในประเทศบ้านเกิด” ดำเนินการในกรอบโครงการ “เตรียมความพร้อมสำหรับการบูรณาการในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และยุโรปตะวันออกเฉียงใต้” งานวิจัยนี้ยังแสดงให้เห็นว่า ผู้ย้ายถิ่นฐานหลายคนประเมินความสำคัญของการเตรียมตัวก่อนเดินทางมายังเยอรมนีต่ำเกินไป
งานวิจัยได้รับความสนใจจากภาคการเมือง เมื่อเดือนมีนาคม ค.ศ. 2020 อังเกลา แมร์เคิลตอบรับพิจารณาผลของงานวิจัยในการประชุมผู้นำร่วมจากผู้อำนวยการสถาบันเกอเธ่ เคลาส์-ดีเทอร์ เลห์มันน์ แผนปฏิบัติการแห่งชาติเพื่อการบูรณาการของรัฐบาลกลางที่นายกรัฐมนตรีได้นำเสนอในการประชุมได้ชื่นชมการทำงานเตรียมบูรณาการของสถาบันเกอเธ่ด้วย การขยายโครงการขอบเขตโครงการปัจจุบันของสถาบันเกอเธ่ได้รับการกล่าวถึงในฐานะแผนการณ์หลักและเว็บไซต์รวมข้อมูล “„Mein Weg nach Deutschland“ อันเกิดจากโครงการก่อนหน้ามีให้ข้อมูลถึง 30 ภาษาและมีการเข้าชมจากทั่วโลกถึงประมาณ 700,000 ครั้งต่อปี นับเป็นตัวอย่างความสำเร็จของโครงการ
มองสู่อนาคต
โครงการ “เตรียมความพร้อมสำหรับการบูรณาการในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และยุโรปตะวันออกเฉียงใต้” ได้สิ้นสุดลงไปเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2020 โครงการต่อเนื่องได้ขอการสนับสนุนจากกองทุนสำหรับผู้ลี้ภัย ผู้ย้ายถิ่นฐานและการบูรณาการของสหภาพยุโรปสำหรับดำเนินงานเป็นเวลาสองปี
ดังที่ได้เสนอแนะไว้ในงานวิจัย โครงการเตรียมบูรณาการควรขยายไปในภูมิภาคแอฟริกาเหนือและตะวันออกใกล้และอเมริกาใต้ นอกจากนี้สื่อและเครื่องมือสำหรับการเตรียมบูรณาการควรได้นำไปใช้กับโครงการที่ได้ยื่นขออนุมัติทุนอย่างแพร่หลายทั่วโลกตามความเหมาะสมและความเป็นไปได้
